ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԵԱՆ ԴՊՐԵՎԱՆՔԷՆ. ԱՆՄՈՌԱՆԱԼԻ ՅԻՇԱՏԱԿՆԵՐ

Բաժանումի պահն էր: Մայրս կ՛արտասուէր, իսկ հայրս տխուր էր: Դպրեվանք երթալու ժամը արդէն հասած էր: Բոլորին ծնողները հաւաքուած էին` մեզ վանք ճամբելու: Պայուսակս յանձնեցի եւ հանրաշարժ բարձրացայ: Յանկարծ նշմարեցի, որ իւրաքանչիւր աշակերտ արդէն իսկ գրաւած էր իր տեղը: Պահ մը անշարժացայ, երբ զիրենք այդպէս կարգապահօրէն նստարաններուն վրայ հանդարտ նստած տեսայ. միտքիս մէջ տողանցեց ցորենի հասկը, որուն հատիկները սքանչելիօրէն իրարու հիւսուած կ՛ըլլան: Նոյնպէս տղաքը ամենայն լրջութեանբ նստած էին եւ անոնց աչքերուն մէջ կարելի էր տեսնել ապագայի հերոսները: Ես ալ իմ հերթիս տեղաւորուեցայ պատուհանին մօտիկ նստարանին վրայ:

Դուրսը, մեր ընտանիքներուն անդամները կ՛արտասուէին, սակայն հպարտ էին իրենց զաւակներով: Մենք պիտի երթայինք մեր հոգիները կերտելու, որպէսզի ապագային ծառայէինք մեր եկեղեցւոյ:

Վերջապէս, հանրաշարժը սկսաւ յառաջանալ միապաղաղ դանդաղութեամբ` Հալէպէն Լիբանան ուղղուելով: Հոգեպէս ուրախ էի, որ վերջապէս պիտի տեսնէի այն վանքը, որ ցարդ միայն նկար մը եղած էր ինծի համար: Արդէն գիշեր էր, աչքերս սկսան կամաց-կամաց փակուիլ եւ յանձնուեցայ երազներուս:

Բաւական ճամբայ կտրելէ ետք, առաւօտուն հանրաշարժը կանգ առաւ Պիքֆայայի դպրեվանքին առջեւ: Հսկայ կառոյց մըն էր, Լիբանանի լեռներուն վրայ թառած, որ արտաքնապէս պարզ շէնքի տպաւորութիւնը կը ձգէր, բայց ներքնապէս ան պիտի դառնար մեր հոգիներուն ներշնչարանը, ուր «կրօնի հուրն եւ ազգի սէրն» պիտի սորվէինք: Աւելի ուշ շատ լաւ պիտի ըմբռնէի, թէ դպրեվանքը լոկ շէնք չէր, այլ հոգիներու դարբնոցն է, ուր աղօթք եւ ուսում ձեռք-ձեռքի տուած` կը պատրաստեն հայ մարդը:

Յանկարծ լսուեցաւ մատրան կոչնակը եւ վանքի դռնէն դուրս ելան ժառանգաւորները, իւրաքանչիւրը ձեռքին մէջ ժամագիրք մը բռնած` մատուռ ուղղուեցան: Անոնց ետեւէն եկան սարկաւագները, որոնք երկիւղածութեամբ ներս կը մտնէին` աղօթք բարձրացնելու առ Աստուած: Ես ալ համընթաց քայլերով մատուռ մտայ: Աւագ սարկաւագը խունկ կը ծխէր, իսկ վանահայրը, որ վաթսուն տարեկան կար, «Տէր, եթէ զշրթունս իմ բանաս…»-ը կ՛արտասանէր, մինչ դպիրները երկիւղածութեամբ ժամերգութիւնը կը կատարէին սուրբ խորանին առջեւ: Եկեղեցին լուսաւորուած էր կեդրոնը կախուած կանթեղին պլպլացող լոյսով: Արարողութեան աւարտին վանահայրը խաչակնքեց եւ «Օրհնեալ եղերուք»ով արձակեց մեզ: Աւետարանը համբուրելէ ետք, կամաց-կամաց  դուրս ելանք մատուռէն:

Այս պատկերին ի տես, հրճուանքի թեւերուն յանձնուած, ես ալ դուրս եկայ: Այդ պահուն անդրադարձայ, թէ աղօթքը իւրաքանչիւր դպրեվանեցիի սիրտին մէջ անփոխարինելի տեղ կը գրաւէ: Դպրեվանեցիներ որեւէ գործ սկսելէ առաջ կ՛աղօթեն եւ աղօթքը իրենց կեանքին առանցքը կը դարձնեն` ունկնդիր Ղեւոնդ եպս. Դուրեանի հաստատումին, թէ` «Աղօթքը ամէն բարեաց սկիզբն է. պէտք է աղօթել, երբ մեղանչած ենք, որովհետեւ այս կերպով կրնանք ապաշխարութեան միջոց գտած ըլլալ եւ ելք` դառն կացութենէ ազատելու. եթէ արդար ենք, դարձեալ պէտք է աղօթել. երբ յաջողութիւնը գայ, երբ ձախողութիւնը մեզ ընկճէ, երբ ուրախութեան կամ վիշտի մէջ ենք, յուսոյ կամ յուսահատութեան մէջ ենք, դարձեալ պէտք է աղօթել. որովհետեւ աղօթքը ապահովութիւն է ամէն վիճակի, մխիթարութիւն է ամէն վիշտի, հոգին է բարեպաշտութեան, նեցուկն է հաւատքին, մեծ հիմնաքարն է կրօնին եւ, վերջապէս ամբողջ կրօնն իսկ է»:

Անցան ամիսներ եւ ահա հասաւ ապրիլ 24-ը: Հոգեհանգստեան արարողութիւն պիտի կատարուէր դպրեվանքի շրջափակէն ներս` Ապրիլեան յուշարձանին առջեւ: Երեկոյեան ժամը վեցին զանազան դպրոցներէ եւ ակումբներէ եկած բազմութիւնը արդէն խռնուած էր յուշակոթողին շուրջ, որպէսզի աղօթք բարձրացնէր մեր մէկ ու կէս միլիոն նահատակներու հոգիներուն հանգստեան համար: Արարողութեան աւարտին, խօսք առաւ դպրեվանքի տեսուչը եւ ըսաւ. «Մեր նահատակ հայրերն ու մայրերը Տէր Զօրէն անցան եւ իրենց արիւնով պաշտպանեցին իրենց պատիւն ու հաւատքը: Ահա, այսօր, մե՛նք եւս, իրենց սրբազան ներկայութեան մէջ, կը խոստանանք պահել մեր հոգեւոր եւ ազգային արժէքները»:

Ապրիլ 24-ը պէտք է միշտ մեր միտքին մէջ դրոշմուած մնայ եւ  կատարեալ հաւատարմութիւն ցուցաբերենք մեր նահատակներու յիշատակին, ինչպէս կը պատգամէ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. կաթողիկոս. «Հաւատարմութեան առաջին պայմանը չմոռնալն է, միշտ յիշելն է անցեալը` անցեալը վերածելով ներկայի, անցեալը ներկայո՛վ ապրելու: Անցեալը յիշել ո՛չ թէ զայն չմոռնալու համար, այլ` անցեալի յիշողութեամբ զօրանալու եւ անցեալի յուշով ու կտակով ապագան կերտելու»:

Այդ գիշեր, մինչեւ ուշ ատեն պատուհանիս առջեւ նստած` դիտեցի լուսինի շողին տակ փայլող յուշարձանը, որ թեւերը դէպի երկինք բարձրացուցած` կ՛աղօթէր մեր նահատակներու հոգիներուն համար, ինչպէս նաեւ մեզի` ապրողներուս համար, որպէսզի երբեք չմոռնանք մեր նահատակ հայրերն ու մայրերը, որոնք իրենց արիւնը թափեցին, որպէսզի տոկուն մնանք մեր հաւատքին ու արդար վրէժխնդրութեան մէջ:

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ
ԿԻՍ. ՍՐԿ. ԹԵՓԻՐՃԵԱՆ

(Բ. Ընծայարան)

Share this Article
CATEGORIES