«ԾԱՂԿԱՔԱՂ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՍՈՒՐԻԱՑԻ ԱՐԱԲ ԳՐՈՂՆԵՐ»

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ

Վերջերս Հալէպի մէջ լոյս տեսաւ «Ծաղկաքաղ ժամանակակից սուրիացի արաբ գրողներու» հատորը, (428 ծաւալուն էջ, նկարազարդ):

Սուրիահայ գրողներ եւ մտաւորականներ, որոնք տիրապետած են արաբերէնին, հայերէնի թարգմանած են սուրիացի արձակագիրներու, բանաստեղծներու, թատերագիրներու ստեղծագործութիւնները:

Հատորին մէջ տեղ գրաւած են աւելի քան 20 հեղինակներ:

Արաբագէտ թարգմանիչներն են բացի սուրիացի արաբ գրագէտ եւ բանաստեղծ Նիզար Խալիլիէն, որ իր կարգին հայերէնի թարգմանած է:

Այս հատորին մէջ թարգմանչական աշխատանք կատարած են` Պետրոս արք. Միրիաթեան (առաջնորդ Բերիոյ թեմի կաթողիկէ հայոց), դոկտ. Վաչէ Ղազարեան, Լեւոն Շառոյեան, Սարգիս Զաքարեան, Յովսէփ Նալպանտեան, Մատոնա Սերայտարեան, Միհրան Մինասեան, տոքթ. Ալեքսան Քեշիշեան, Զեփիւռ Թամերեան, Մակի Վերա Սիւլահեան, տոքթ. Ռոպերթ Սիւլահեան, Նազար Նազարեան: Այս թարգմանիչներէն ոմանք թարգմանած են մէկէ աւելի երկեր:

* * *

Այս հատորը իրագործուած է գրագիտուհի Լիւսի Սիւլահեանի ջանքերով: Ան տարիներ շարունակ, 1970-ական թուականներէն սկսեալ, նախաձեռնած է կապ պահել Սուրիացի գրողներու միութեան ներկայացուցիչներուն, նաեւ անհատ սուրիացի գրողներու, բանաստեղծներու եւ մտաւորականներու հետ: Այս մօտեցումը շինիչ եւ արդիւնաբեր եղած է հայ եւ արաբ գրողներու մերձեցման, փոխյարաբերութիւններուն ծաղկումին, երկու ժողովուրդներու մշակութային եւ գրական-ստեղծագործական երեւոյթներուն մասին փոխադարձ ճանաչումի: Այս ոլորտին մէջ հիմնական դեր ունեցած է արժէքաւոր եւ տաղանդաւոր արաբ գրագէտ եւ բանաստեղծ Նիզար Խալիլի, որ հայերէն սորվելով, կատարած է թարգմանչական աշխատանք` արաբերէնէ հայերէն եւ հայերէնէ արաբերէն:

Լիւսի Սիւլահեան հեղինակ է պատմուածքներու հատորներու: Ան հիմնած է գրական սալոն մը, ուր իրարու հանդիպած են արաբ եւ հայ գրագէտներ, թարգմանիչներ, լեզուագէտներ: Այս իմաստով ան կարեւոր ներդրում ունեցած է հայ գրագէտները արաբ ընթերցողներուն ծանօթացնելու եւ` փոխադարձաբար:

«Ծաղկաքաղ ժամանակակից սուրիացի արաբ գրողներու» հատորին լոյս ընծայման ետին կը կանգնի Սուրիոյ հայ կաթողիկէ համայնքի առաջնորդ Պետրոս արք. Միրիաթեան, որ իր հայրական քաջալերանքով, արաբագէտի շնորհներով նիւթապէս եւ բարոյապէս զօրավիգ կանգնած է հայ-արաբ մտաւորականութեան եւ մշակոյթին նուիրուած արժանաւոր զաւակներուն փոխադարձ ծանօթացման:

Կ՛ուզենք այս առիթով մատնանշել, թէ Լիւսի Սիւլահեան արաբ գրողներու երկերը հաւաքած է անցնող աւելի քան 40 տարիներու ընթացքին, եւ զանոնք փրկած է դարակներու մէջ մնալու տխուր վիճակէն: Իր մեկնումը Սուրիայէն դէպի Միացեալ Նահանգներ` դանդաղեցուցած է աշխատանքը շարունակելու գործունէութիւնը, որով կարելիութիւնը չէ ունեցած նոր սերունդին թարգմանչական ներդրումը եւս օգտագործելու:

Արաբ գրողներու երկերը կարդալով` կը ծանօթանանք անոնց կենսափորձին, տագնապներուն, ընկերային անարդարութիւններուն, գիրի ու գիրքի հանդէպ ցուցաբերուած անտարբերութեան, իրողութիւն մը, որ առկայ է նաեւ մեր կեանքին մէջ` ուսումնական թէ արուեստի ճանապարհին:

Հետաքրքրական եւ սրտամօտ գտանք կարգ մը գրագէտներու տեսակէտները հայ ժողովուրդի ճակատագրին, Ցեղասպանութեան, անտես մնացած հայ ժողովուրդի Դատին եւ իրաւունքին վերաբերեալ: Այս թեմայով արտայայտուած են անոնցմէ շատեր, որոնց կը յայտնենք մեր երախտագիտութիւնը:

Սուրիոյ արաբ գրողներու այս «Ծաղկաքաղ»ը վաւերագրական արժէք ունի, որուն լոյս ընծայման համար կը շնորհաւորենք հալէպահայ գրողները եւ զանոնք քաջալերողները, որոնց իր հովանաւորութիւնը շնորհած է Պետրոս արք. Միրիաթեան, ամենայն սրտակցութեամբ, ամրացնելով «ոգեղէն կամուրջը»` հայ եւ արաբ գրողներու միջեւ կառուցուած:

 

 

Share this Article
CATEGORIES