ԲԺՇԿԱԳԻՏԱԿԱՆ. ԲՐԻՏԱՆԻՈՅ ՄԷՋ ԱՃՈՂ ԱՇՆԱՆԱՅԻՆ ՁԻՒՆԱԾԱՂԻԿՆԵՐԸ ԿՐՆԱՆ ՈՒՇԱԳՐԱՒ ԱԶԴԵՑՈՒԹԻՒՆ ՈՒՆԵՆԱԼ ՔԱՂՑԿԵՂԻ ԴԱՐՄԱՆՈՒՄԻ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻՆ ՎՐԱՅ

Օգոստոսի վերջաւորութեան Բրիտանիոյ մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւններէն մէկը ցոյց տուած է, թէ Բրիտանիոյ մէջ աճող աշնանային ձիւնածաղիկները կը պարունակեն բուժիչ յատկութիւն ունեցող բաղկացուցիչ մը, որ կրնայ ուշագրաւ կերպով ազդել քաղցկեղի վերածուած ուռերուն վրայ:

Նշեալ ուսումնասիրութիւնը կատարող մասնագէտները իրենց փորձարկումները կատարած են մուկերու վրայ եւ գտած են, թէ ձիւնածաղիկին պարունակած սորնջանին (քոլչիսին) կոչուած քիմիական նիւթը դանդաղեցուցած է մուկերուն մօտ տարբեր տեսակի քաղցկեղի վերածուած ուռերուն աճը: Նշեալ քիմիական նիւթը նոյնիսկ ամբողջութեամբ ոչնչացուցած է ուռերու կարգ մը տեսակներ:

Նախապէս կատարուած ուսումնասիրութիւն մը ցոյց տուած է, թէ աշնանային ձիւնածաղիկը կարելի է օգտագործել տարբեր տեսակի բորբոքումներու դարմանումին մէջ` նկատի ունենալով, որ անոր պարունակած սորնջանինը ունի բուժիչ յատկութիւններ:

Միւս կողմէ, սակայն, սորնջանինը թունաւոր նիւթ մըն է, որ կ՛ազդէ ո՛չ միայն քաղցկեղի վերածուած բջիջներուն վրայ, այլ նաեւ` առողջ բջիջներուն վրայ եւ այդ պատճառով ալ անոր գործածութիւնը սահմանափակ եղած է:

ՍՈՐՆՋԱՆԻՆԻ ՄԱՍՆԻԿՆԵՐՈՒՆ
ԱՇԽՈՒԺՈՒԹԻՒՆԸ ԿԱՍԵՑՆՈՂ ԲՆԱՍՊԻՏԸ

Նորագոյն ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները տարրալուծարանին մէջ այնպիսի՛ փոփոխութեան ենթարկած են սորնջանինի մասնիկները, որ անիկա աշխուժ դարձած է միայն քաղցկեղի վերածուած ուռերուն մէջ` այդպիսով վնասելով միայն ուռերու բջիջներուն` առանց ոչնչացնելու առողջ բջիջները:

Մասնագէտները փոփոխութեան ենթարկուած սորնջանինի մասնիկներուն կցած են յատուկ բնասպիտ մը, որ կասեցուցած է անոր աշխուժութիւնը: Նշեալ բնասպիտը նշմարելի դարձած է միայն քաղցկեղի վերածուած ուռերուն արտադրած բնախմորներուն, որոնք թիրախ դարձուցած են զայն եւ վերցուցած են սորնջանինի մասնիկներուն վրայէն` այդպիսով աշխուժացնելով այդ մասնիկները, որոնք իրենց կարգին փճացուցած են ուռին սնունդ հայթայթող արեան երակները` սովամահ դարձնելվ քաղցկեղի վերածուած բջիջները:

Մասնագէտները բացատրած են, թէ քաղցկեղի վերածուած ուռերը կ՛արտադրեն բնախմորներ, որոնք սովորաբար կ՛ոչնչացնեն ուռերուն մօտակայ եղող առողջ բջիջները` այդպիսով նպաստելով ուռերուն տարածուելուն: Այսուհանդերձ, սորնջանինին կցուած բնասպիտը այդ բնախմորները «զբաղեցուցած է» զինք սորնջանինէն անջատելու աշխատանքով եւ, այդպիսով, աշխուժացած սորնջանինը կատարած է ուռերը շրջապատող արեան երակները փճացնելու իր պարտականութիւնը:

ԼԱՒԱՏԵՍ, ՍԱԿԱՅՆ` ԶԳՈՒՇ

Մասնագէտները նշած են, թէ բնասպիտ պարունակող սորնջանինով պատրաստուած դեղահատերը շատ աւելի ազդեցիկ կը դառնան` նկատի ունենալով, որ սորնջանինը աշխուժ պիտի դառնայ քաղցկեղի վերածուած ուռերուն մէջ միայն եւ որեւէ ձեւով պիտի չվնասէ առողջ հիւսկէններուն:

Նման պարունակութեամբ դեղահատեր կրնան նպաստել մարմնին տարբեր բաժիններուն մէջ տարածուած քաղցկեղներու դարմանումին, մինչեւ իսկ քիմիաբուժութենէն սպրդած քաղցկեղի վերածուած բջիջներուն ոչնչացման` նկատի ունենալով, որ սորնջանինը աշխուժ պիտի դառնայ, ուր որ հանդիպի քաղցկեղի բջիջներուն կողմէ արտադրուած բնախմորներուն:

Թէեւ մասնագէտները իրենց ուսումնասիրութեան սկզբնական հանգրուանին նպատակ ունեցած են պարզապէս դանդաղեցնել քաղցկեղի վերածուած ուռերուն աճման գործընթացը, սակայն փորձարկումներուն մէջ յաճախ պատահած է, որ կարգ մը մուկերու մօտ այնքա՛ն արդիւնաւէտ եղած է տրուած դարմանումը, որ անոնք գրեթէ բուժուած են քաղցկեղէն:

Մասնագէտները նշած են, թէ նման արդիւնքներ ձեռք ձգուած են միայն սահմանափակ տարողութեամբ սորնջանինով պատրաստուած դեղահատեր տալով մուկերուն, ինչ որ հետեւցնել տուած է, թէ նման պարունակութեամբ դեղահատեր ներկայիս քաղցկեղի դարմանումներուն մէջ օգտագործելի դեղամիջոցներուն մէջ ներառելը կրնայ ուշագրաւ կերպով բարելաւել քաղցկեղէ տառապող հիւանդներուն առողջական վիճակը:

Թէեւ մասնագէտները խոստմնալից գտած են փորձարկումներէն ձեռք ձգուած սկզբնական արդիւնքները, միւս կողմէ, սակայն, անոնք նշած են, թէ ցարդ այդ փորձարկումները կատարուած են տարրալուծարանին մէջ միայն: Այսուհանդերձ, անոնք հետամուտ են նման փորձարկումներ կատարելու նաեւ մարդոց վրայ` նախքան այդ արդիւնքները վերջնականապէս վաւերացնելը:

 

ՔԱՂՑԿԵՂՆԵՐՈՒ ԴԱՐՄԱՆՈՒՄԻՆ ՄԷՋ ԳՈՐԾԱԾՈՒՈՂ
ԴԵՂԱՀԱՏԵՐԸ ՇԱՏ ԱՒԵԼԻ ԱԶԴԵՑԻԿ ԴԱՐՁՆՈՂ
ՄԻՋՈՑ ՄԸ` ՅԱՅՏՆԱԲԵՐՈՒԱԾ

Վերջերս Բրիտանիոյ մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւններէն մէկը ցոյց տուած է, թէ կարելի է շատ աւելի ազդեցիկ դարձնել քաղցկեղներու դարմանումին մէջ գործածուող դեղահատերը` կասեցնելով քաղցկեղի վերածուած ուռերուն այդ դեղահատերուն ազդեցութենէն ձերբազատուելու կարողութիւնը:

Ծանօթ է արդէն, որ գլխուն ու աղիքներուն, ինչպէս նաեւ թոքերուն մէջ քաղցկեղի վերածուած ուռեր հետզհետէ որոշ դիմադրողականութիւն մը կը զարգացնեն քաղցկեղներու դարմանումին մէջ գործածուող կարգ մը դեղահատերու դէմ, սակայն երկար ատեն կարելի չէ եղած յստակացնել նման երեւոյթի մը տուն տուող պատճառները:

Քաղցկեղներու ուսումնասիրութեան ծիրին մէջ կատարուած տարբեր փորձարկումներ ցոյց տուած են, թէ երբ քաղցկեղի վերածուած բջիջները իրենց աճն ու տարածուիլը կասեցնող որեւէ խոչընդոտի (այս պարագային` դեղամիջոցներու բաղկացուցիչներու) հանդիպին, ապա անոնք որոշ փոփոխութիւններու կ՛ենթարկեն իրենք զիրենք եւ այլ միջոցներ կը գտնեն, որպէսզի շարունակեն աճիլ ու տարածուիլ:

Այսպէս, օրինակ, տարբեր դեղամիջոցներ թիրախ դարձուցած են նշեալ քաղցկեղներուն աճին նպաստող յատուկ բնասպիտ մը, որուն բացակայութեան` քաղցկեղի բջիջները որոշ ատեն մը չեն կրցած աճիլ, սակայն ժամանակ մը ետք անոնք այդ բնասպիտը փոխարինած են անվնաս մնացած այլ բնասպիտով մը, որ նոյնպէս նպաստած է իրենց աճին եւ, այդպիսով, շարունակած են աճիլ ու տարածուիլ` շրջանցելով այդ դեղամիջոցներուն ունեցած ազդեցութիւնը:

ԽՈՍՏՄՆԱԼԻՑ ԱՐԴԻՒՆՔՆԵՐ

Նորագոյն ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները արդէն իսկ յաջողած են պատրաստել այնպիսի՛ դեղահատեր, որոնք թիրախ դարձուցած են նաեւ քաղցկեղներուն աճին նպաստող բնասպիտը փոխարինած բնասպիտը` այդպիսով շատ աւելի ազդեցիկ դարձնելով քաղցկեղներու դարմանումին համար, պատրաստուող դեղահատերը:

Միւս կողմէ, սակայն, մասնագէտները կը նախատեսեն, որ քաղցկեղի վերածուած բջիջները կրնան զարգացնել նաեւ այլ միջոցներ` շրջանցելու համար նաեւ այդ երկրորդ բնաասպիտը թիրախ դարձնող դեղահատերուն ունեցած ազդեցութիւնը:

Բրիտանացի մասնագէտ Հենրի Սքոքրոֆթ հետաքրքրական գտած է նորագոյն ոււսումնասիրութենէն ձեռք ձգուած յայտնաբերումները` նկատի ունենալով, որ մասնագէտները հետզհետէ կը յայտնաբերեն քաղցկեղին տրուող դարմանումները շրջանցող քաղցկեղի բջիջներուն օգտագործած տարբեր միջոցները, որոնց զարգացումը կասեցնելը կրնայ ուշագրաւ կերպով ազդեցիկ դարձնել քաղցկեղին դարմանումին մէջ գործածուող տարբեր դեղամիջոցները:

 

ՆՈՐ ՏԵՍԱԿԻ ՏԵՍԱԽՑԻԿ ՄԸ ՑՈՅՑ ԿՈՒ ՏԱՅ ԱՅՐԱԾ
ՄԱՐԴՈՑ ՄՈՐԹԻՆ ՏԱԿ ՇՐՋԱԳԱՅՈՂ ԱՐԵԱՆ ՊԱՏԿԵՐԸ

Սեպտեմբերի սկիզբը զուիցերիական ընկերութիւն մը յաջողած է պատրաստել այնպիսի՛ տեսախցիկ մը պարունակող սարք մը, որուն միջոցով կարելի եղած է տեսնել, թէ ինչպէ՛ս արիւնը կը շրջագայի մորթին տակ, մասնաւորաբար` ծանր այրուածքներ ունեցող մարդոց պարագային: Նշեալ սարքը պիտի նպաստէ, որպէսզի կարելի ըլլայ շատ աւելի վաւերական ձեւով ճշդել տարբեր տեսակի այրուածքներուն տարողութիւնը:

Այդ յատուկ սարքը արդէն իսկ սկսած է փորձարկուիլ Զուիցերիոյ հիւանդանոցներէն մէկուն այրուածքի բաժանմունքին մասնագէտներուն կողմէ:

ԳՈՅՆԵՐՈՒ ՓՈՓՈԽՈՒԹԻՒՆ

Նշեալ տեսախցիկը պարունակող սարքը կ՛արձակէ լէյզըր ճառագայթներ. անիկա միացած է դիւրաթեք կտորի մը, որ կը նպաստէ, որպէսզի կարելի ըլլայ զայն շարժել տարբեր ուղղութիւններով եւ տեսախցիկը տեղադրել  մարմնին այրած բաժիններուն վրայ: Տեսախցիկը կրնայ իւրաքանչիւր երկվայրկեան աւելի քան տասներկու պատկերներ նկարահանել ու փոխանցել սարքին:

Բարդ սարքը կը պարունակէ վիտէօ երիզի յատուկ պաստառ մը, որուն վրայ յայտնուող գոյներու փոփոխութիւնները ցոյց կու տան արեան շրջագայութեան տարողութեան մէջ յառաջացած տարբերութիւնները:

Սարքին արձակած լէյզըր ճառագայթները մորթին հասնելով` կը թափանցեն անոր տակ գտնուող արեան փոքր երակներուն մէջ եւ կը ցոլացուին արեան կարմիր գնդիկներէն: Այսուհանդերձ, երակներուն մէջ շրջագայող կարմիր գնդիկները լէյզըր ճառագայթներուն բախած ատեն շատ փոքր փոփոխութիւն մը կը յառաջացնեն այս վերջիններուն ճամբորդած արագութեան մէջ եւ ճիշդ այդ պահուն սարքը կը յայտնաբերէ այդ փոփոխութիւնները եւ պաստառին վրայ կը ներկայացնէ զանոնք կարմիր ու կապոյտ գոյներով:

Պաստառին վրայ յայտնուող կարմիր գոյնը ցոյց կու տայ, թէ արիւնը բնականոն ձեւով կը շրջագայի այրած բաժինին մէջ: Իսկ երբ կապոյտ գոյնը յայտնուի պաստառին վրայ, ապա ատիկա կը նշանակէ, թէ արիւնը գոհացուցիչ տարողութեամբ չի շրջագայիր այրած բաժինին մէջ: Նման տեղեկութիւններ կը նպաստեն, որպէսզի այրուածքներ բուժող մասնագէտները կարենան ճշդել այրած հիւսկէններուն մէջ շրջագայող արեան պարզած պատկերը:

Այրուածքներուն պարագային, նման տեղեկութիւններ ձեռք ձգելը մեծ կարեւորութիւն ունի դարմանումին ձեւը նախօրօք ճշդելու գործընթացին մէջ` նկատի ունենալով, որ եթէ վնասուած հիւսկէնին մէջ բաւարար արիւն չշրջագայի, ապա անիկա պիտի չբուժուի եւ ամբողջութեամբ պիտի փճանայ. հետեւաբար նման տարողութեամբ վնասուած հիւսկէններու պարագային, մորթի պատուաստում կատարելու անհրաժեշտութիւն պիտի ստեղծուի: Միւս կողմէ, սակայն, եթէ բաւարար արիւն շրջագայի վնասուած հիւսկէնին մէջ, ապա ատեն մը ետք անիկա պիտի բուժուի` որքան ալ ծանր ըլլայ այրուածքին տարողութիւնը` առանց մորթի պատուաստումի անհրաժեշտութիւն ստեղծելու:

ԻՆՆՍՈՒՆՈՒԹ ԱՌ ՀԱՐԻՒՐ
ՀԱՄԵՄԱՏՈՒԹԵԱՄԲ` ՃՇԳՐԻՏ

Այսուհանդերձ, տարբեր տարողութեամբ այրուածքներուն համար նախօրօք դարմանումի ճշգրիտ ձեւին որդեգրումը կը նպաստէ անոնց ապաքինման գործընթացին արագացման:

Մարմնին այրած բաժիններուն մէջ արեան շրջագայութեան տարողութիւնը ճշդող բարդ սարքին գործածութիւնը արդէն իսկ որդեգրուած է Բրիտանիոյ տարբեր հիւանդանոցներու այրուածքներու բաժանմունքներուն կողմէ:

Բրիտանացի մասնագէտ տոքթ. Կրեկ Ուիլիըմզ ըսած է, թէ յաճախ կը պատահի, որ կարգ մը այրուածքներու ունեցած տարողութեան արժեւորումը կրնայ սխալ ձեւով կատարուիլ նոյնիսկ փորձառու մասնագէտներու կողմէ: Այսուհանդերձ, վերոնշեալ սարքը կրնայ իննսունութ առ հարիւր համեմատութեամբ ճշգրիտ պատկեր մը փոխանցել այրուածքին տարողութեան մասին:

Մասնագէտները նշած են, որ թէեւ այդ սարքը պիտի գործածուի գլխաւորաբար մարդկային մարմնին այրած բաժիններուն արեան շրջագայութեան պատկերը յստակացնելու համար, միւս կողմէ, սակայն, անիկա կրնայ գործածուիլ նաեւ տարբեր պատճառներով վնասուած հիւսկէնները մարմնին տարբեր բաժիններէն վերցուած առողջ հիւսկէններով փոխարինող վիրաբուժութիւններու ընթացքին` ճշդելու համար առողջ հիւսկէններուն մէջ արեան շրջագայութեան պարզած պատկերը:

 

ՁԿԱՆ ԻՒՂԸ ԿՐՆԱՅ ԿԱՍԵՑՆԵԼ ՔԻՄԻԱԲՈՒԺՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ
ԳՈՐԾԱԾՈՒՈՂ ԴԵՂԱՀԱՏԵՐՈՒՆ ԱԶԴԵՑՈՒԹԻՒՆԸ

Սեպտեմբերի կէսերուն բրիտանացի խումբ մը մասնագէտներ յայտնած են, թէ ձկան իւղին պարունակած ճարպը կրնայ կասեցնել քիմիաբուժութեան մէջ գործածուող դեղահատերուն ազդեցութիւնը:

Մասնագէտները գտած են, թէ ձկան իւղին պարունակած ճարպին բաղկացուցիչ երկու տեսակի ճարպային թթուները մղած են, որպէսզի քաղցկեղի վերածուած ուռերը բնական պաշտպանութիւն յառաջացնեն քիմիաբուժութեան դէմ:

Քաղցկեղ ունեցող մուկերու վրայ կատարուած փորձարկումները ցոյց տուած են, թէ մուկերուն արեան մէջ եղող մայր բջիջները սկսած են արտադրել նշեալ երկու տեսակի ճարպային թթուները, ամէն անգամ որ քաղցկեղի դէմ պայքարող դեղահատեր տրուած են անոնց: Նշեալ ճարպային թթուները զարգացուցած են այնպիսի՛ քիմիական գործընթացներ, որոնք պատճառ դարձած են, որպէսզի քաղցկեղի վերածուած բջիջները չազդուին քիմիաբուժութեան մէջ գործածուող դեղահատերէն:

Երբ մասնագէտները այդ ճարպային թթուներուն արտադրութիւնը կասեցնող դեղահատեր տուած են մուկերուն, ապա ատեն մը ետք անոնց տրուած քիմիաբուժութիւնը ուշագրաւ կերպով արդիւնաւէտ դարձած է:

Հետեւաբար մասնագէտները յանձնարարած են, որ քիմիաբուժութեան միջոցով դարմանում ստացող քաղցկեղէ տառապող հիւանդները դարմանումի հանգրուանին մէջ չգործածեն ձկան իւղով պատրաստուած դեղահատեր, ինչպէս նաեւ զգուշանան ձկան իւղով պատրաստուած ուտելիքներ սպառելէ:

Թէեւ վերոնշեալ փորձարկումներէն ձեռք ձգուած արդիւնքները տակաւին իրենց սկզբնական հանգրուաններուն մէջ են եւ կը կարօտին յաւելեալ ուսումնասիրութիւններու, միւս կողմէ, սակայն, մասնագէտները անհրաժեշտ գտած են, որ քաղցկեղէ տառապող հիւանդները հետեւին իրենց առողջական վիճակով զբաղող մասնագէտներուն ցուցմունքներուն` նախքան իրենց սննդականոնը փոփոխութեան ենթարկելը:

 

Պատրաստեց՝ ՍԻՐՈՒՆ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ

(Օգտագործուած աղբիւր` «ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.»)

 

 

Share this Article
CATEGORIES