ՀԱՒԱՏԱՐԻՄ` ՄԱՇՏՈՑԵԱՆ ԱՒԱՆԴԻՆ

«Հայկական Ս. Գիրքի թարգմանութիւնը այնքան ընտիր է,
որ կ՛արժէ անոր համեմատութեամբ ուղղել յունական բնագիրը»:

ՇՐԷՕՏԵՐ

 

«Թագուհի ամենայն թարգմանութեանց» հայկական գլուխ-գործոցին առիթով գերման հայագէտ Շրէօտերի կատարած վերոնշեալ բարձր գնահատումը անուղղակիօրէն կ՛անդրադառնայ յունարէն բնագիրին` Եօթանասնից թարգմանութեան: Ծանօթ իրողութիւն է, որ ասորերէնէ Ս. Գիրքի որոշ բաժիններ թարգմանելէ ետք, Ս. Սահակ, Ս. Մեսրոպ եւ իրենց աշակերտները այս անգամ Աստուածաշունչը հայացուցին յունարէն այն օրինակէն, զոր եօթանասուն լուսամիտ գիտուններ եբրայերէն բնագիրէն յունարէնի փոխադրած էին ամենայն բծախնդրութեամբ, խորաթափանց իմացականութեամբ եւ անթերի ճշգրտութեամբ: Գերման մտաւորականին անվերապահ գնահատումը կրնայ նկատուիլ ենթակայական չափազանցութիւն, մարդուս ազգային եսասիրութիւնը շոյող գեղեցիկ խօսք, եթէ նոյնքան յարգելի օտար այլ հայագէտներ նմանօրինակ հիացական դատումներով մեծարած չըլլային «Թագուհի ամենայն թարգմանութեանց»ը եւ մեր ոսկեդարեան անմրցելի միւս հրաշալիքները:

Հաւանաբար անոր համար առաջին հերթին, որ շնորհիւ Մեսրոպ Մաշտոցի, Սահակ Պարթեւ Հայրապետի եւ իրենց աշակերտներուն ամբողջական հաւատքին ու նուիրումին` Հայաստանն ու Հայ ժողովուրդը ո՛չ միայն քրիստոնէացան, այլեւ բարձրացանք առ Աստուած եւ լուսազարդարուեցանք իմաստութեան յաւերժախօս խրատներով:

Աւելի՛ն. «Երանելի, ցանկալի եւ անպայման սքանչելի լինէր աշխարհս Հայոց» վկայած Կորիւն Սքանչելիին ցնծութիւնը եղաւ առաւել քան հրաշալի, որովհետեւ Հայ Գիրերու Գիւտով պայծառակերպուած հայ մարդը ճանչցաւ ինքզինք, իր հայկեան էութիւնը կռանեց ոգեղէն զէնքով ու զրահով, դուրս եկաւ տարածութեան ու ժամանակի ժամանակաւոր քարտէսներէն եւ իր յայտնագործ խիզախումներով դարերն ու աշխարհները իրարու շղթայեց: Եւ Աստուածաշունչէն ու սաղմոսներէն, մեկնութիւններէն ու ծիսական ու առաքելական այլ թուղթերէ ետք, հայ թարգմանիչները հայացուցին իմաստասիրական, օրէնսդրական, բժշկագիտական, աստղաբաշխական, գրական եւ այլաբնոյթ այլ գոհարներ, միաժամանակ քայլ պահելով ե՛ւ իրենց ժամանակին, ե՛ւ ապագայի ճշմարիտ հրաւէրներուն հետ:

«Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»:

Հայ բանականութեան, աշխարհայեցողութեան, գիր ու դպրութեան, գրականութեան ու մշակոյթի հիմնաքարը հանդիսացած այս բառերը, որոնց մեծագոյն պատգամաբերն ու մարգարէն եղաւ Մեսրոպ Մաշտոց, ընդ հուր եւ ընդ սուր հայ ժողովուրդը առաջնորդեցին հաստատաքայլ ու նպատակասլաց: Եւ ճիշդ այդ իսկ պատճառով, առաջին իսկ օրէն, Մեսրոպ Մաշտոց, Սահակ Պարթեւ եւ իրենց աշակերտները, որոնք նաեւ եղան մեր առաջին ուսուցիչները ու գրողները, ունեցան իրենց պատուիրատուները: Այս ուղղութեամբ որքա՜ն սրտայոյզ են մեր ձեռագիր մատեաններուն յիշատակարանները:

Վաղարշապատի մեծ դպրոցէն մինչեւ Կամսարական դպրոց, Սիւնիքի եւ Տաթեւի վանական լուսարաններէն մինչեւ Վասպուրական ու Տարօն, Արարատեան գաւառի դպրոցներէն մինչեւ Ամսթերտամ ու Վենետիկ եւ Նոր Ջուղայէն ու Մատրասէն մինչեւ Պոլիս ու Թիֆլիս, Իզմիր ու Էջմիածին, Շուշի ու Երուսաղէմ, Թաւրիզ ու Պէյրութ եւ հեռաւորագոյն ոստաններ, հայ ինքնագիր ու թարգմանածոյ գիրքերը լոյս տեսան դարեր շարունակ եւ տպարաններու գլաններու թաւալումին հետ մեր կեանքը առաջնորդեցին դէպի նորանոր լուսատօներ:

Սերունդները յաջորդեցին իրարու: Նոր գրողներ ու թարգմանիչներ եկան գրաւելու զիրենք կանխած վարպետներուն դիրքերը, որպէսզի համաշխարհային մշակոյթի տօնացոյցին մէջ միայն մե՛րը հանդիսացող այս համահայկական տօնը` Թարգմանչաց լուսատօնը մնայ միշտ պայծառ, կենսայորդ ու վառ` իբրեւ էութենական մակարդ եւ ապագայատեսիլ յաղթերթի անշեղ ու նպատակասլաց ուղեցոյց:

Ս. ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ

 

ԳԻՐՔ ԳՐՈՑ

Բազմաթիւ են ոսկեդարեան թարգմանութեամբ պատմական, փիլիսոփայական, ճարտասանական ու քերականական գրքերը, որոնց կարգում  յիշելի են մանաւանդ Եվսեբիոս Կեսարացու «Եկեղեցական պատմութիւնը» եւ հռչակաւոր, միայն հայերէն թարգմանութեամբ պահպանուած նրա «Քրոնիկոնը» (ժամանակագրութիւն): Նոյն դարում հայերէն թարգմանուած միւս նշանաւոր յոյն եւ ասորի հեղինակներից են` Փիլոն Եբրայեցի, Աթանաս Մեծ, Գրիգոր Նիուսացի, Իրենիոս Եպիսկոպոս, Եփրեմ Ասորի, Յովհաննէս Դամասկացի, Գրիգոր Նաղիանդացի, Տիմեթոս Կուզ, Զենոն Իմաստասէր, Արիստիդես Աթենացի, Թեովն Աղեքսանդրացի, Սեբերիոս Անտիոքա, Գաբաղու, Դիոնիսիոս Արիսպագացի, Ղեբուբնա, Ապողինար, Եվագր Պոնտացի, Նոննոս, Պրոկղոս, Արիստոտել, Պորփիուր, Ելիաս, Սոկրատ Սքոլաստիքոս եւ մի քանի անգամ այսքան ու աւելի հեղինակներ:

Համեմատաբար քիչ են աշխարհիկ-գեղարուեստական նիւթերով թարգմանական գրքերը. արժէքաւորներից են Բիւզանդիայում ստեղծուած զրոյցների գիրք «Բարոյախօսը», Բարսեղ Կեսարացու «Վեցօրեայքը» աստծու վեցօրեայ արարչագործութեան մասին` բնագիտական զանազան տեղեկութիւններով ու դատողութիւններով, Սուտ-Կալիսթենեսի «Աղեքսանդրի կեանքի պատմութիւն» առասպելացուած զրոյցների գիրքը:

Հինգերորդ դարում թարգմանութիւններ կատարելու անսպառ եռանդ էին ցուցաբերում, ըստ գիտնականների հաշիւների, Սահակ Պարթեւի վաթսուն, Մաշտոցի քառասուն սաները եւ ապա այս սաների բազմապատիկ աւելի աշակերտները: Գրքերի վկայութիւններով` ծաւալուն թարգմանութեամբ են զբաղուել, Մաշտոցից եւ Սահակից բացի, Եզնիկ Կողբացին, Կորիւնը, Արձանը, Ղեւոնդ Երեցը (Ղեւոնդես), Յովհան Եկեղեցացին, Յովսէփ Պաղնացին, Մովսէս Խորենացին… Նրանք երբեմն իրենց գրուածքներում յիշում են այդ, ինչպէս, ասենք, արել է Մովսէս Խորենացին:

«Հայոց պատմութեան» իր գրքի այն գլխում, որտեղ խօսում է Սահակի վերջին օրերի, պարսից ատեանում նրա «խօսացածների» մասին, Խորենացին պատճառաբանում է, թէ քանի որ «ամբողջ իսկութեամբ մեր ականջին չի հասել ոչ ոքից», ուստի չի կարող աւելին գրել, ապա աւելացնում է. «Որովհետեւ ես էլ մի մարդ եմ ծերացած եւ հիւանդոտ եւ թարգմանութիւններից անպարապ»:

Խօսքի նիւթ դարի ինքնուրոյն հեղինակուած դաւանաբանական, կանոնական եւ փիլիսոփայական գրքերից նշանաւոր են Սահակ Պարթեւի յիսունհինգ գլուխ (վեց հատուած) «Կանոնները» (եկեղեցական պաշտօնների կարգապահութիւն եւ եկեղեցիների հասոյթ), Մեսրոպ Մաշտոցի «Յաճախապատումը», այս երկուսի յօրինած հոգեւոր երգերը, Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոցը», որ դաւանաբանական-փիլիսփայական մի զօրաւոր հակաճառութիւն է պարսկական կրօնի դէմ, ապա մի շարք վկայաբանութիւններ, մինչեւ դարավերջում ապրած Մովսէս փիլիսոփայի գրուածքները եւ հայոց կաթողիկոս Յովհան Մանդակունու բազմաթիւ ճառերը, թղթերն ու այլ գրուածքները:

Ոսկեդարի հայ դպրութեան անգնահատելի գանձերից են հայրենի պատմական զրոյցների ժողովածու գրքերը եւ պատմութեան երկերը, որ հեղինակեցին Մաշտոցի ու Սահակի աւագ կամ կրտսեր աշակերտներ եւ հետեւորդներ, առաջին հայ պատմագիրներ Կորիւնը («Վարք Մաշտոցի»), Ագաթանգեղոսը («Պատմութիւն հայոց»), Փաւստոս Բիւզանդը («Պատմութիւն հայոց»), Մովսէս Խորենացին («Պատմութիւն հայոց»), Եղիշէն («Հայոց պատերազմի մասին»), Ղազար Փարպեցին («Պատմութիւն հայոց» եւ «Թուղթ»):

Հինգերորդ դարի լուսաւորիչները ամբողջական մի գրականութիւն` հայոց դպրութիւն համարեցին ե՛ւ թարգմանական, ե՛ւ յօրինուած բոլոր տեսակի գրքերը: Սակայն գրական հոծ շարժման մէջ թարգմանութիւնների նախաստեղծ եւ մղիչ դերը ճշմարտապէս արժէքաւորելով, «Կանոն» հիմնեցին` իւրաքանչիւր տարի ազգովի կատարելու «Թարգմանիչների տօն» (1): Նախապէս երկու այդպիսի տօն կար, բայց ամենանշանաւորն ու յարգին էր «Մեր սուրբ թարգմանիչներ Սահակի եւ Մաշտոցի» կոչուածը: Այս տօնի կատարման օր ընտրուեց երկու մեծերի հանդիպումը Ռահ գետի ափին, երբ Մաշտոցը, գիրն ստեղծած, Վաղարշապատին էր մօտենում եւ Սահակն ընդառաջ եկաւ նրան:

«Թարգմանչաց տօն»ը նշւում է շարժական տոմարով, ընկնում է յունիսի 11-ից մինչեւ յուլիսի 16-ը, մշտապէս հինգշաբթի, այսինքն Մաշտոցի ու Սահակի հանդիպման օրը:

Համաժողովրդական տօնակատարութեան համար տարբեր ժամանակներում գրել եւ եղանակել են զանազան երգեր, իսկ եօթերորդ դարից` շարականներ, երբ դրանք եկան փոխարինելու հոգեւոր երգերին: Նման ամենահնագոյն երգերի մի շարոցի հեղինակ է համարւում հինգերորդ դարում ապրած Յովհան Մանդակունին կամ, մի այլ հաւանականութեամբ` Մովսէս Խորենացին: Բոլոր պարագաներում հեղինակ է եղել մէկը հներից, եւ ի պատիւ Մաշտոցի, ի պատիւ հայերէն գրի ու գրքի, ստեղծել է փառայեղ երգեր, որոնց մէջ, օրինակ, եւ այս «Ողորմեա՜» բանաստեղծութիւնը.

Որ շնորհս աստուածային առ ի վերուստ իջեալ յերկնից`
Պարգեւեցեր հիւսիսականացս:
Յայտնեալ տեսլեամբ ի ձեռն սուրբ վարդապետին.
Աղաչանօք սորա ողորմեա՜ մեզ, Աստուա՜ծ:

Որ զանմարմին պարունակող բանի,
Զգրաւորական զիմաստս հոգւոյն
Շնորհեսցեր որդւոց Թորգոմայ` յայտնեալ տեսլեամբ
Ի ձեռըն սուրբ վարդապետին.
Աղաչանօք սորա ողորմե՛ա մեզ, Աստուա՜ծ:

Որ զգիտութիւն քո ղերկնային
Եւ զհոգեւոր քո զիմաստութիւն
Առատապէս ծաւալեցեր յեկեղեցիս Հայաստանեայց`
Ի ձեռըն սրբոց թարգմանչաց.
Աղաչանօք սորա ողորմեա՜ մեզ, Աստուա՛ծ:

(Որ շնորհները աստուածային ի վերուստ իջած երկնից
Պարգեւեցիր հիւսիսականներիս,
Յայտնելով տեսիլք ձեռքով սուրբ վարդապետի.
Այս աղաչանքներով ողորմեա՛ մեզ, Աստուա՛ծ:

Որ անմարմին բովանդակութիւնը խօսքի,
Գրաւոր իմաստները հոգու
Շնորհեցիր Թորգոմի որդիներին` յայտնելով տեսիլք
Ձեռքով սուրբ Վարդապետի.
Այս աղաչանքներով ողորմեա՛ մեզ, Աստուա՛ծ:

Որ քո գիտութիւնը երկնային
Եւ քո իմաստութիւնը հոգեւոր
Առատօրէն ծաւալեցիր եկեղեցիներում Հայաստանի`
Ձեռքով սուրբ թարգմանիչների.
Այս աղաչանքներով ողորմեա՜ մեզ, Աստուա՜ծ):

Թարգմանիչների տօնը հազար հինգ հարիւր տարի կատարուել է ժողովրդով, ընկալուելով որպէս թարգմանիչների ու թարգմանական գրականութեան, հայ ազգային դպրութեան, գրի եւ գրչութեան սպասաւորների, նաեւ հայ մեծանուն հեղինակների ու գրքի փառաբանութիւն:

ՎԻԳԷՆ ԽԵՉՈՒՄԵԱՆ

(Հատուած)

1) Թարգմանչաց տօներից էին նաեւ V դարից «Մեր հայրապետի սուրբ Իսահակ Պարթեւի» կոչուածը եւ XII դարում հիմնած «Մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետներ Մեսրոպի Եղիշէի, Մովսէս Քերթողի, Դաւիթ Անյաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու եւ Ներսէս Կլայեցու» անուանուածը:

 

ՄԵՍՐՈՊ ՄԱՇՏՈՑ

Երբ թերթերուն մէջ կը սկսին հրատարակուիլ Թարգմանչաց տօնին ծանուցումները, ես ալ կը պատրաստուիմ մտքիս մէջ հոգեհանգստեան պատարագ մը մատուցանել մեր թարգմանիչ վարդապետներու, եւ մասնաւորաբար Մեսրոպ Մաշտոցի ի յիշատակ: Միտքս տաճար մըն է, այդ պահուն, ուր միայն ես կանգնած եմ որպէս հաւատացեալ, առանձին ու այլամերժ: Այլամերժ, այո՛, որովհետեւ այդ պահուն անպայման կ՛ուզեմ մնալ առանձին: Չըլլա՛յ որ ուրիշ մըն ալ մտնէ այդ տաճարէն ներս ու խանգարէ իմ միասնութիւնս մեր ամենասուրբ վարդապետներուն, վարդապետներու վարդապետ Մեսրոպին հետ:

Մտքիս տաճարին մէջ երգեր կը լսուին ու հայոց լեզուէն արձագանգներ կը հնչեն: Բոլորին մէջէն կ՛ուրուագծուին Մեսրոպի ձեռքով գծուած գիրերը հայոց, որոնք կարծես լուսարձակի մը կողմէ պատկերուէին մտքիս պաստառին վրայ, կը տողանցեն` լոյսի հետքեր ձգելով աչքերուս առջեւ եւ մտքիս մէջէն կը սահին-կ՛երթան իրենց հետ մէկ-մէկ լուսապսակ տանելով:

Տարին անգամ մը գոնէ:

Տարին անգամ մը գոնէ կ՛ուզեմ առանձին մնալ Մեսրոպ Մաշտոցին յիշատակին առջեւ, որպէս անոր ամէնէն հաւատաւոր աշակերտներէն մէկը, եւ ըսել իրեն, թէ որքա՜ն երջանիկ եմ ամուր փարելով իր թողած ժառանգութեան: Կը լսէ՞ զիս, իմ յուզումէս արձագանգ մը, ալիք մը կը հասնի՞ իրեն: Անտարակոյս: Որովհետեւ հոգւոյս խորը կը գտնեմ խղճի հանդարտութիւնը այն զաւկին, որ հանդիսաւոր օրով սրտի իր խօսքը արտասանած է իր հօր եւ որ գլխուն վրայ, մազերուն միջեւ տակաւին կը զգայ այդ գորովագութ հօր օրհնութեան ձեռքը:

Լսէ՛, Մեսրոպ, քու գիրերով կը խօսիմ քեզի հետ եւ իմ ամբողջ ժողովուրդիս հետ: Իմ ժողովուրդիս թիւը փոքր է, աւա՜ղ: Առաւել եւս փոքր է թիւը ժողովուրդիս այն զաւակներուն, որոնք կրնան ինծի հետ կամուրջ հաստատել քու գիրերուդ շնորհիւ: Բայց քու գիրերդ ամէնէն ապահով կամուրջներն են քու ցիրուցան, սակաւաթիւ երկրպագուներուդ միջեւ: Ցիրուցան: Եւ սակաւաթիւ: Այս երկու բառերը, որոնք հոս այսպէս քով-քովի կու գան, կը կոտտացնեն սիրտս: Բայց հրաշք մըն ալ կը տեսնեմ այդ երկու բառերուն մէջ: Որքա՛ն ցիրուցան են մեր ժողովուրդին զաւակները, որքա՛ն սակաւաթիւ են որպէս քու երկրպագուներդ, այնքան աւելի մեծ է երջանկութեան այն բաժինը, զոր կը քաղեն գիրերուդ մէջէն: Ինչպիսի՜ խորհուրդ մը ու մագնիսականութիւն մը կրցեր ես դնել անոնց մէջ, ինչպիսի՜ տոկունութիւն մը, ինչպիսի՜ հպարտ ինքնաբաւութիւն մը, որ այդ գիրերը, հազարումէկ խոչընդոտներու վրայէն անցնելով կը շարունակեն ահա քալել դարերու մէջէն եւ իրենց ետեւէն քշել-տանիլ իրենց երկրպագուները: Ինչպիսի՜ տաղանդով մը օժտեր ես զանոնք, որ իրարու քով գալով կը հնչեցնեն աշխարհի ամէնէն գեղեցիկ ձայները, ամէնէն գեղահունչ բառերը, ամէնէն զգայուն երգերը: Անոնք քով-քովի կու գան ու գիրք կը դառնան, օրաթերթ կը դառնան, նամակ կը դառնան, պատգամ ու ճառ կը դառնան: Սիրասուն մեր զաւակներուն ձեռքին մէջ հայոց դասագիրք կը դառնան, մեր եկեղեցիներուն կամարներուն տակ քարոզ ու շարական կը դառնան: Գետի մը զուլալ ու անապակ ջուրերուն նման կը հոսին ու կ՛երթան հայ մարդէն դէպի հայ մարդ, զովութիւն, թարմութիւն, կենսունակութիւն, մխիթարութիւն, ինքնապահպանում բաշխելով մէկէն դէպի միւսը: Տպագրիչ մեքենաներու գլաններէն կամ համակարգիչներու պաստառներուն վրայէն թուղթին կը փոխանցուին կախարդական խաղերով ու ճամբայ կ՛ելլեն դէպի այն հեռաւոր անկիւնները, որոնք գոյութիւն իսկ չունէին քու շրջանի քարտէսներուդ մէջ: Այդ գիրերը, Մեսրո՜պ, մինչեւ այդ հեռաւոր անկիւնները իրենց հետ կը տանին քու սուրբ անունդ ալ, որովհետեւ իւրաքանչիւր տառին մէջ դո՛ւն կաս դարերէ ի վեր: Կը շրջիս ամբողջ աշխարհին վրայ, դուն որ թերեւս կը կարծէիր որ պիտի յիշուէիր միայն Օշականէ, Աշտիշատէ, Հացեկացէ, Վաղարշապատէ, Գողթն գաւառէ կազմուած փոքրիկ հին աշխարհի մը մէջ: Քու գիրերդ ահա քեզ կը տանին ովկիանոսներուն մէկ կողմէն միւսը, երկինքներուն մէկ ծայրէն միւսը, հողամասերուն մէկ անկիւնէն միւսը: Ամբողջ աշխարհ բաց է քու առջեւ: Կը հաւատա՞ս: Կը հաւատա՞ս, որ այսքան ընդարձակ աշխարհ մը պիտի բացուէր քու գիրերուդ առջեւ:

Չեմ գիտեր թէ ուրիշ ազգեր ալ ունի՞ն իրենց Մեսրոպները, կը յիշե՞ն իրենց գիրերուն գիւտարարը: Բայց քու ժողովուրդը քեզ կը յիշէ ահաւասիկ մօտաւորապէս 1600 տարիէ ի վեր: Կը յիշէ եւ քեզ կը դասէ իր ամէնէն երանելի սուրբերուն միջեւ: Ո՛չ մէկ ժողովուրդ կրնայ այնքան շնորհապարտ ըլլալ իր գիրերու գիւտարարին հանդէպ, որքան եղած է եւ է՛ մեր ժողովուրդը: Որովհետեւ մեր ժողովուրդին զաւակները, սակաւաթիւ ալ ըլլան, գիտեն թէ դուն, մեր գիրերը գտնելով, հաստատեցիր ո՛չ միայն մեր մշակոյթը, այլ նաեւ ապահովեցիր մեր ժողովուրդին գոյատեւումը: Քու գիրերը մեզի համար դարձան աննիւթական եկեղեցի, ակադեմիա, դպրոց եւ նոյնիսկ պետութիւն, ամէն անգամ որ պակսեցան իրական եկեղեցին, ակադեմիան, դպրոցը եւ պետութիւնը: Քու հրաշագործ գիրերը մեր ժողովուրդը իրենց հետ տարին վանքերէն դէպի դպրոց, համալսարաններէն դէպի եկեղեցի եւ անապատներէն դէպի կանանչազարդ վերածնած մարգագետիններ:

Այսօր մտքիս տաճարին մէջ դարձեալ քեզի հետ կը հաղորդուիմ, Սուրբ Մեսրոպ, եւ քու գիրերէդ կազմուած համեստ ծաղկեփունջ մը կը դնեմ խորանին վրայ:

ՌՈՊԷՐ ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ

 

ՇԱՐԱԿԱՆ ՍՐԲՈՑ ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ

Որք զարդարեցին տնօրինաբար զիմաստս Անեղին,
Հաստատելով յերկրի զգիր կենդանի`
Հովուել զհօտ նոր Իսրայէլի,
Երգով քաղցրութեան հնչմամբ զԱստուած օրհնեսցուք:

Որք զերկրաւոր մեծութիւն փառաց խաւար կոչեցին,
Ապաւինելով ի յոյս անմահ փեսային`
Անճառ բանին արժանի եղեն.
Երգով քաղցրութեան հնչմամբ զԱստուած օրհնեսցուք:

Որք զօրութեամբ հօր իմաստութեան էին Անեղի,
Հաստատեցին զաթոռ Սըրբոյն Գրիգորի`
Թարգմանութեամբ նշանագրութեան.
Երգով քաղցրութեան հնչմամբ զԱստուած օրհնեսցուք:

Որք նորափետուր բանիւ զարդարեալ պայծառզգեցան
Եկեղեցիք Հայաստանեայց`
Ի ձեռն Սըրբոյն Սահակայ.
Երգով քաղցրութեան հնչմամբ զԱստուած օրհնեսցուք:

Որք թագաւորաց ազգանց եւ ազանց,
Գերագոյն ցուպին արփիափայլ
Զերգս հոգեւորս ընտրեալ դասուց վերին Սիովնի.
Անմատոյց լուսոյն երկրպագեսցուք:

Որ խորհրդեամբ ճշմարիտ լուսոյ փառաց Անեղին,
Նկարագրեցաւ մեզ գիր կենդանի`
Յարգանդ մաքուր Մեծին Մեսրոպայ.
Անմատոյց լուսոյն երկրպագեսցուք:

Որ յօրինակ ճշմարիտ սիրոյ սուրբ առաքելոցն
աղբերաբար ի ձեզ էացաւ,
Հոգի շնորհաց բղխումն անսպառ.
Անմատոյց լուսոյն երկրպագեսցուք:

Որ երկոքումբք սուրբ լուսաւորչօք տանս Թորգոմայ
Հաստատեցեր զեկեղեցիս Հայաստանեայց,
Զլոյս իմաստիս ի մեզ ծագելով.
Մաղթանօք սոցա, Քրիստոս, խնայեա՛ ի մեզ:

ՎԱՐԴԱՆ ՎՐԴ. ԱՐԵՒԵԼՑԻ

Share this Article
CATEGORIES