ԲԺՇԿԱԳԻՏԱԿԱՆ. ԹՐԹՈՒՐՆԵՐԸ ԿՐՆԱՆ ՆՊԱՍՏԵԼ ՇԱՔԱՐԱԽՏԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ՅԱՌԱՋԱՑԱԾ ԾԱՆՐ ՎԷՐՔԵՐՈՒՆ ԲՈՒԺՈՒՄԻՆ

Սեպտեմբերի վերջաւորութեան Հաուայի մէջ խումբ մը մասնագէտներու կողմէ կատարուած ուսումնասիրութիւն մը ցոյց տուած է, թէ թրթուրները կրնան նպաստել շաքարախտի պատճառով մարդկային մարմնին վրայ յառաջացած ծանր վէրքերուն բուժումին:

Նման վէրքեր բուժելու համար մասնագէտներ յաճախ փճացած եւ կամ բորբոքած հիւսկէնները կը մաքրեն բնախմորներով եւ կամ վիրաբուժական կոր ծայրով հերձադանակներով: Սակայն նշեալ միջոցները պարզապէս կը մաքրեն վէրքը եւ ամբողջութեամբ չեն բուժեր զայն:

Ծանօթ է արդէն, որ շաքարախտէ տառապող մարդոց մօտ բարձր եղած է մարմնին անդամներուն ծայրամասերուն մէջ վէրքերու յառաջացման վտանգին տարողութիւնը` նկատի ունենալով, որ շաքարախտին պատճառով բաւարար տարողութեամբ թթուածին չի հասնիր մարմնին անդամներուն այդ բաժիններուն: Հետեւաբար նշեալ հիւանդներուն առողջական վիճակին հետեւող մասնագէտները հետամուտ են, որ վէրքեր չյառաջանան անոնց մարմնին վրայ:

Նորագոյն ուսումնասիրութեան մէջ մասնագէտները թրթուրներ տեղադրած են շաքարախտէ տառապող երեսունեօթը հոգիի մարմնին անդամներուն ծայրամասերուն վրայ յառաջացած վէրքերուն վրայ: Բոլորին ալ վէրքերը բաւական ծանր եղած են: Ոմանց մօտ այդ վէրքերը արդէն իսկ գոյութիւն ունին աւելի քան հինգ տարիէ ի վեր:

ԹՐԹՈՒՐՆԵՐԸ ՀԱՒԱՔՈՂ
ՈՒՌԿԱՆԻ ՆՄԱՆՈՂ ՊԱՐԿԵՐԸ

Մասնագէտները իւրաքանչիւր վէրքի վրայ տեղադրած են 50-100 թրթուրներ, որոնք այնտեղ մնացած են երկու օր շարունակ, որուն ընթացքին միջին հաշուով հինգ անգամ նոր թրթուրներ փոխարինած են վէրքերուն վրայ եղող թրթուրները:

Վերոնշեալ ուսումնասիրութիւնը կատարող մասնագէտներէն` տոքթ. Լորանս Էրոն բացատրած է, թէ մասնագէտները ուռկանի նմանող կերպընկալէ բաղկացած պարկերու մէջ հաւաքած են թրթուրները` նախքան զանոնք վէրքերուն վրայ տեղադրելը: Նշեալ պարկերը նպաստած են, որպէսզի թրթուրները մնան վէրքերուն վրայ միայն եւ չտարածուին մարմնին տարբեր բաժիններուն վրայ:

Այսուհանդերձ, շաքարախտէ տառապող երեսունեօթը հոգիէն քսանմէկին վէրքերուն մէջ ուշագրաւ բարելաւում նկատուած է: Նշեալ վէրքերուն բորբոքումը անհետացած է. նաեւ փճացած հիւսկէնները ամբողջութեամբ  վերցուած են եւ կազմուած են առողջ շաղկապող հիւսկէններ, որոնց միջոցով բուժուած են վէրքերուն աւելի քան երեք քառորդը:

Միւս կողմէ, սակայն, նման դարմանում մը արդիւնաւէտ չէ եղած մնացեալ տասնվեց հիւանդներուն համար: Անոնցմէ մէկուն վէրքին շուրջ յաւելեալ բորբոքում յառաջացած է. երկու հոգիի վէրքերը ուշագրաւ կերպով արիւնած են, իսկ երեք հոգիի վէրքերուն բորբոքումը հասած է ոսկորին:

Մասնագէտները նկատած են նաեւ, թէ երեսունեօթը հոգիէն տասնին վէրքերը, որոնք վարակուած եղած են այնպիսի՛ տեսակի մանրէներով, որոնք չեն ազդուած մանրէասպան դեղերէն,  ամբողջութեամբ բուժուած են թրթուրներուն միջոցով:

ՏՀԱՃ ՏԵՍՔ…

Տոքթ. Էրոն նշած է, որ թէեւ թրթուրներուն միջոցով շաքարախտէ տառապող մարդոց վէրքերուն բուժումը բաւական խոստմնալից արդիւնքներ արձանագրած է, միւս կողմէ, սակայն, թրթուրները վէրքերուն վրայ երկու օր շարունակ տեղադրուած պահելը բաւական նեղացուցիչ եղած է հիւանդներուն համար եւ ոմանք մերժած են բուժում ստանալ թրթուրներուն միջոցով, պարզապէս քանի որ չեն հանդուրժած անոնց տեսքը, ինչպէս նաեւ` զանոնք իրենց վէրքերուն վրայ տեղադրելու գաղափարը, հակառակ անոր որ անոնց մանրամասնօրէն բացատրուած է թրթուրներուն ունեցած դրական ազդեցութեան մասին:

Ինչ կը վերաբերի վէրքերը բուժելու գործընթացին մէջ թրթուրներուն ունեցած դերակատարութեան մանրամասնութիւններուն`  մասնագէտները բացատրած են, թէ թրթուրները վէրքերուն վրայ եղած ատեն արտադրած են այնպիսի՛ նիւթեր, որոնք թանձր հեղուկի վերածած են փճացած հիւսկէնները, զորս կերած են` իրենց մարսողական համակարգին մէջ յաւելեալ տարբաղադրելով զանոնք:

Երբ վէրքերը մաքրուած են փճացած հիւսկէններէն, թրթուրները արտադրած են այլ նիւթեր, որոնք նպաստած են վէրքերուն բուժուած ատեն գոյացող յատուկ տեսակի շաղկապող հիւսկէններու կազմութեան:

Տոքթ. Էրոն յայտնած է, թէ երբ կարելի ըլլայ շաքարախտի պատճառով յառաջացած ծանր վէրքերը հասցնել վերոնշեալ հանգրուանին, ապա յաջորդ հանգրուանը կ՛ըլլայ տարրալուծարանին մէջ աճած հիւսկէններու պատուաստում կատարել բուժուած վէրքերուն վրայ, որպէսզի կարելի եղած չափով արագօրէն սպիանան անոնք, ինչպէս նաեւ` ուշագրաւ հետքեր չձգեն մարմնին վրայ:

 

ԱՐԵԱՆ ԳԵՐՃՆՇՈՒՄԸ ՆՈՒԱԶԵՑՆՈՂ ԴԵՂԱՀԱՏԵՐՈՒՆ
ՄԷԿ ԲԱՂԿԱՑՈՒՑԻՉԸ ԿՐՆԱՅ ՆՈՒԱԶԵՑՆԵԼ ԿՈՒՐԾՔԻ
ՔԱՂՑԿԵՂԻ ՏԱՐԱԾՈՒԵԼՈՒ ՎՏԱՆԳԻՆ ՏԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆԸ

Սեպտեմբերի վերջաւորութեան Բրիտանիոյ մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւններէն մէկը ցոյց տուած է, թէ արեան գերճնշումը նուազեցնող դեղահատերուն պարունակած մէկ բաղկացուցիչը կրնայ նուազեցնել կուրծքի  քաղցկեղի տարածուելու վտանգին տարողութիւնը:

Այսուհանդերձ, կուրծքի քաղցկեղէ տառապող ութ հարիւր հիւանդներու առողջական վիճակին հետ առնչուած տեղեկութիւններէն ձեռք ձգուած տուեալները ցոյց տուած են, թէ անոնց մօտ, որոնք նախապէս գործածած են պեթա պլոքըր կոչուած բաղկացուցիչը պարունակող արեան գերճնշումը նուազեցնող դեղահատեր, յիսուն առ հարիւր համեմատութեամբ նուազ եղած է կուրծքի քաղցկեղի տարածուելուն վտանգին տարողութիւնը, քան` անոնց, որոնք չեն գործածած նշեալ բաղկացուցիչը պարունակող դեղահատեր:

Ծանօթ է արդէն, որ կարգ մը տեսակի քաղցկեղներ սանձարձակօրէն կը տարածուին մարմնին տարբեր բաժիններուն մէջ եւ կը կոչուին երկրորդական քաղցկեղներ: Վիճակագրական տուեալներ ցոյց տուած են, թէ շատ աւելի բարձր եղած է այդ երկրորդական քաղցկեղներէն մահանալու վտանգին տարողութիւնը, քան` սկզբնական գլխաւոր քաղցկեղէն մահանալու վտանգին տարողութիւնը:

Նորագոյն ուսումնասիրութենէն ձեռք ձգուած սկզբնական տուեալները մղած են մասնագէտները` նախաձեռնելու շատ աւելի մեծ թիւով կուրծքի քաղցկեղէ տառապող հիւանդներ (մօտաւորապէս` երեսուն հազար հոգի) ներառող ուսումնասիրութեան մը, որմէ ձեռք ձգուած արդիւնքները շատ հաւանաբար ներկայացուին յառաջիկայ տարուան ընթացքին:

ԵՐԵՍՈՒՆ ԱՌ ՀԱՐԻՒՐ ՀԱՄԵՄԱՏՈՒԹԵԱՄԲ
ՏԱՐԱԾՈՒՈՂ ՏԵՍԱԿԻ ՔԱՂՑԿԵՂՆԵՐ

Եթէ նշեալ ուսումնասիրութենէն ձեռք ձգուած տուեալները գոհացուցիչ նկատուին, ապա այն ատեն միայն կարելի կ՛ըլլայ վաւերական դարձնել կուրծքի քաղցկեղի տարածուելու վտանգը կասեցնող  գործընթացներուն մէջ պեթա պլոքըր կոչուած բաղկացուցիչներուն ներառումը:

Կուրծքի քաղցկեղի տարածուելուն հետ առնչուած վիճակագրական այլ տուեալ մը ցոյց տուած է, թէ կուրծքի քաղցկեղները մօտաւորապէս երեսուն առ հարիւր համեմատութեամբ տարածուող եղած են, իսկ կուրծքի քաղցկեղէ մահացող հիւանդներուն իննսուն առ հարիւր համեմատութիւնը այդ տարածուած տեսակի քաղցկեղներէն մահացած է:

Մասնագէտները նշած են նաեւ, թէ պեթա պլոքըր պարունակող դեղահատեր գործածած կիներուն մօտ եօթանասունմէկ առ հարիւր համեմատութեամբ նուազ եղած է քաղցկեղէ մահանալու վտանգին տարողութիւնը:

ԲՋԻՋՆԵՐՈՒՆ ՓՈԽԱԴՐՈՒԹԻՒՆԸ
ԿԱՍԵՑՆՈՂ ՆԻՒԹԸ

Մասնագէտները բացատրած են, թէ պեթա պլոքըրը կասեցուցած է կուրծքի քաղցկեղի բջիջներուն մակերեսին գտնուող մասնիկի մը աշխատանքը: Նշեալ մասնիկը կը նպաստէ այդ բջիջներուն տեղէ տեղ փոխադրուելու գործընթացին: Այսուհանդերձ, երբ այդ մասնիկին աշխատանքը կասեցուած է, ապա քաղցկեղի վերածուած բջիջները չեն կրցած շարժիլ եւ, հետեւաբար, չեն կրցած տարածուիլ մարմնին տարբեր բաժիններուն մէջ:

Վերոնշեալ ուսումնասիրութիւնը կատարող մասնագէտներէն` տոքթ. Տես Փաու ըսած է, թէ քաղցկեղներուն դարմանումը ընդհանրապէս տեղի կ՛ունենայ երկու տարբեր հանգրուաններով. առաջին հանգրուանին կը դարմանուի քաղցկեղ յառաջացնող սկզբնական ուռը, իսկ երկրորդ հանգրուանին մասնագէտներ շարունակ հսկողութեան տակ կը պահեն այդ հիւանդները` նկատի ունենալով, որ որեւէ ատեն անոնց մարմնին որեւէ բաժինին մէջ կրնան յայտնուիլ ու արագօրէն տարածուիլ տարբեր տեսակի քաղցկեղներ, որոնց դարմանումը շատ աւելի բարդ կ՛ըլլայ առաջին հանգրուանին տրուած դարմանումէն: Հետեւաբար, որքան արագ կարելի ըլլայ հակակշիռի տակ պահել երկրորդ հանգրուանին յայտնուած քաղցկեղները, այնքան աւելի կը նուազին անոնցմէ մահանալու վտանգին բարձր տարողութիւնները:

 

ՀՈՂԻՆ ՄԷՋ ԱՃՈՂ ՄԱՆՐԷԻ ՏԵՍԱԿ ՄԸ ԿՐՆԱՅ
ՆՊԱՍՏԵԼ ՔԱՂՑԿԵՂԻ ՎԵՐԱԾՈՒԱԾ
ՈՒՌԵՐՈՒՆ ԴԱՐՄԱՆՈՒՄԻ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻՆ

Ծանօթ է արդէն, որ քաղցկեղի դարմանումներ գտնելու ուսումնասիրութեամբ զբաղող մասնագէտներ միշտ ալ հետամուտ եղած են գտնելու այնպիսի՛ միջոցներ, որոնք առաւելագոյն չափով ազդեցիկ կը դարձնեն քաղցկեղի դարմանումներուն մէջ գործածուող տարբեր դեղամիջոցները:

Այսուհանդերձ, վերջերս նշեալ ծիրին մէջ բրիտանացի մասնագէտներ գտած են հողին մէջ աճող այնպիսի՛ տեսակի մանրէ մը, որուն միջոցով կարելի եղած է քաղցկեղի վերածուած ուռերուն շատ աւելի արդիւնաւէտ ձեւով հասցնել քաղցկեղի դարմանումին մէջ գործածուող դեղամիջոցները` նկատի ունենալով, որ նշեալ տեսակի մանրէն կ՛ապրի առանց թթուածինի եւ կամ աննշան տարողութեամբ թթուածին պարունակող միջավայրերու մէջ, ինչպէս, օրինակ, կարգ մը տեսակի ուռերու մէջ:

Մասնագէտները նշած են, թէ թթուածինի բացակայութեան աճող մանրէն կ՛աճի կուրծքին ու ուղեղին, ինչպէս նաեւ` շագանակագեղձին մէջ յառաջացած քաղցկեղի վերածուած կարծր ուռերուն մէջ` նկատի ունենալով, որ նշեալ տեսակի ուռերը նոյնպէս կ՛աճին թթուածինի բացակայութեան: Այսուհանդերձ, նման մանրէ մը մարդկային մարմնին մէջ ներարկելը պիտի վնասէ քաղցկեղի վերածուած ուռերուն միայն եւ անվնաս պիտի պահէ թթուածինի ներկայութեան աճող մարմնին առողջ հիւսկէնները:

ԲՆԱԽՄՈՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅՈՒԹԵԱՆ
ԱՇԽՈՒԺԱՑՈՂ ԲԱՂԿԱՑՈՒՑԻՉԸ

Մասնագէտները յատուկ բնախմոր մը ներարկած են նշեալ մանրէներուն մէջ եւ այս վերջինները ներարկած են փորձարկումներուն մէջ նկատի առնուած անասուններուն քաղցկեղի վերածուած ուռերուն մէջ: Ապա անոնք քաղցկեղի դարմանումին մէջ գործածուող յատուկ բաղկացուցիչ մը ներարկած են նշեալ անասուններուն արեան մէջ, որ աշխուժացած է, միայն երբ հանդիպած է մանրէին մէջ ներարկուած բնախմորին` այդպիսով ոչնչացնելով միայն քաղցկեղի վերածուած բջիջները եւ անվնաս պահելով անասուններուն առողջ բջիջները:

Վերոնշեալ ուսումնասիրութիւնը գլխաւորող բրիտանացի մասնագէտ փրոֆ. Նիկել Մինթըն ըսած է, թէ այդ մանրէներուն միջոցով կարելի եղած է շատ աւելի ամբողջական ձեւով թիրախ դարձնել քաղցկեղի վերածուած ուռերը` նկատի ունենալով, որ մանրէները աճելու համար թափանցած են ուռերուն խորերը, ուր գրեթէ բացակայ եղած են թթուածինի մասնիկները եւ, հետեւաբար, կրցած են շատ աւելի լաւ ձեւով վնասել ուռերուն բջիջներուն: Այլ տեսակի դարմանումներու պարագային, սովորաբար կարելի չէ եղած այնքան ալ համապարփակ կերպով հակակշիռի տակ պահել ուռերուն աճը` նկատի ունենալով, որ օգտագործելի միջոցները չեն կրցած ամբողջութեամբ թափանցել ուռերուն խորերը:

ՅԱՒԵԼԵԱԼ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐ`
ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ

Թէեւ մասնագէտները խոստմնալից գտած են վերոնշեալ ուսումնասիրութենէն ձեռք ձգուած արդիւնքները, միւս կողմէ, սակայն, անոնք հետամուտ են նշեալ ծիրին մէջ կատարելու յաւելեալ փորձարկումներ եւ անոնց մէջ նկատի ունենալ նաեւ մարդիկը: Կը նախատեսուի, որ մարդոց վրայ կատարուելիք փորձարկումները սկսին 2013-ի սկիզբը:

Քաղցկեղներու ուսումնասիրութեամբ զբաղող բրիտանացի այլ մասնագէտ մը` Նել Պարի ըսած է, թէ քաղցկեղի բջիջները համապարփակ կերպով թիրախ դարձնող դարմանումներ գտնելը եւ միեւնոյն ատեն առողջ բջիջները անվնաս պահելը եղած է հետազօտողներու գլխաւոր նպատակը աշխարհի տարածքին:

Ան նշած է, թէ գոյութիւն ունին տարբեր կերտուածքներով քաղցկեղներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը ունի իրեն յատուկ դարմանումի լաւագոյն միջոցը, որուն յայտնաբերումը կը կարօտի յաւելեալ ուսումնասիրութիւններու:

Պատրաստեց՝ ՍԻՐՈՒՆ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ

(Օգտագործուած աղբիւրներ՝
«ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.» եւ «ՌՈՅԹԸՐԶ»)

 

Share this Article
CATEGORIES