ՏԵՍԱԿԷՏ. «ՉԵՄ ՈՒԶԵՐ, ԳՐՊԱ՛ՆՍ ԴԻՐ»

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ

Վանի շրջանը հարուածած եւ 239 զոհ, 1300 վիրաւոր եւ նիւթական ծանր վնասներ պատճառած ուժգին երկրաշարժէն ետք, բազմաթիւ երկիրներ, որոնց շարքին նաեւ Հայաստանը, Թուրքիոյ օժանդակութեան պատրաստակամութիւն յայտնեցին, սակայն անոնց առաջարկները մերժուեցան թրքական իշխանութիւններուն կողմէ: Միակ երկիրները, որոնց օժանդակութիւնը ողջունուեցաւ, Ազրպէյճանն ու Փաքիստանն էին:

Թրքական «Հիւրրիյէթ» օրաթերթը այս իրողութեան պատճառները պարզաբանելու փորձով մը դիմած է Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան, որ օրաթերթի հարցումին իբրեւ պատասխան յայտնած է. «Ազրպէյճան եւ Փաքիստան օգնութիւն ուղարկեցին առանց հարցնելու: Այնպէս որ, մենք չէինք կրնար չընդունիլ արդէն իսկ ուղարկուած օգնութիւնը»: Այլ խօսքով` անոնք օժանդակութիւն չեն առաջարկած եւ Անգարա ինքզինք օժանդակութիւն խնդրելու անախորժ կացութեան մէջ չէ գտած:

Շրջանային ղեկավարի ու գերտէրութեան, ինչպէս նաեւ միջազգային բեմի վրայ օսմանեան ազդեցիկ դերակատարութեան վերատիրանալու ձգտումներու տէր Թուրքիոյ համար այլ երկիրներէ օժանդակութիւն խնդրելը անախորժ է, մանաւանդ որ ան այլապէս ալ վարժուած է խլելու կամ առնուազն պահանջելու, սակայն երբեք խնդրելու:

Փառամոլ թրքական իշխանութիւնները թերեւս կը փորձեն նմանիլ աշխարհի միակ գերտէրութեան` Միացեալ Նահանգներու վարչակազմին: Միացեալ Նահանգներու մէջ իրերայաջորդ բնական աղէտներ տեղի ունեցան, սակայն ամերիկեան վարչակազմը օժանդակութեան համար ոչ ոքի դիմում ներկայացուց:

Թրքական արտաքին գործոց նախարարութեան` «Հիւրրիյէթ»ի տուած բացատրութենէն կարելի է հասկնալ, որ թրքական իշխանութիւնները պիտի չառարկեն, եթէ այդ երկիրները Ազրպէյճանի եւ Փաքիստանի օրինակին հետեւելով` զիրենք «կատարուած իրողութեան առջեւ դնեն»: Անոնք բնական եւ մարդկային այս աղէտին նկատմամբ «չեմ ուզեր, գրպա՛նս դիր»ի քաղաքականութիւնը նպատակայարմար կը նկատեն, որովհետեւ աղէտի գօտին քրտաբնակ շրջան մըն է:

Միւս կողմէ, աղէտը թրքական իշխանութիւնները այլ պատճառով ալ նեղ կացութեան կը մատնէ: Մինչ անիկա քիւրտերու քաղաքական ուժը հարուածող «օրհնութիւն» մըն է, շրջանի բնակչութեան բաղադրութեան եւ Թուրքիոյ մէջ քրտական հարցին քաջածանօթ միջազգային հանրութիւնը մօտէն պիտի հետեւի թրքական իշխանութիւններուն քայլերուն: Ուստի պէտք չէ զարմանալ, եթէ յառաջիկային մարդասիրական կամ մարդկային իրաւանց գործիչներ ու կազմակերպութիւններ, ինչպէս նաեւ պետութիւններ քննադատեն թրքական իշխանութիւններուն կողմէ աղէտեալներուն եւ աղէտի գօտիին նկատմամբ կիրարկած քաղաքականութիւնը:

 


Share this Article
CATEGORIES