«ԱՐԱԲՆԵՐԸ ՍՈՒՐԻԱԿԱՆ ՏԱԳՆԱՊԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ԴՈՒՌԸ ՓԱԿԵՑԻՆ» Կ՛ԸՍԷ ՄՈԱԼԼԵՄ

Ուալիտ Մոալլեմ մամլոյ ասուլիսին ընթացքին

Մինչ Հալէպի, Ռաքքայի եւ Տէր Զօրի մէջ Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատին զօրակցող ցոյցեր տեղի կ՛ունենային, Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարար Ուալիտ Մոալլեմ երէկ մամլոյ ասուլիս մը տալով անդրադարձաւ կիրակի օր Սուրիոյ դէմ տնտեսական պատժամիջոցներ հաստատելու Արաբական լիկայի որոշումին: Ան ըսաւ, որ Արաբական լիկան այդ որոշումով սուրիական տագնապի լուծման բոլոր դռները փակեց, «եւ ինչպէս գիտէք, անոր կարգ մը անդամները հարցը դէպի միջազգայնացում կ՛ուղղեն»:

Մոալլեմ յայտնեց, որ նշեալ անդամները կը մերժեն ընդունիլ, որ Սուրիոյ մէջ ահաբեկչական զինեալ խմբաւորումներ գոյութիւն ունին: Այնուհետեւ ան այդ խմբաւորումներուն կողմէ գործադրուած բռնարարքներու տեսաերիզ մը ցուցադրել տուաւ:

«Արաբները կը մերժեն Սուրիոյ ձայնը լսել` գործադրելով արտասահմանի մէջ Սուրիոյ դէմ պատրաստուած ծրագիրը», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ «Դամասկոս յանձնառու կը մնայ Տոհայի համաձայնութեան, եւ այդ համաձայնութիւնը խզողները Արաբական լիկայի խորհուրդն ու նախարարական յանձնախումբն են»:

Մոալլեմ նշեց, որ դէտերու տեղակայման վերաբերող ռապաթեան արձանագրութիւնը Սուրիոյ ազգային գերիշխանութիւնը ոտնահարող կէտեր կը բովանդակէ` աւելցնելով, որ Ալճերիա այս առումով առաջարկած է բարեփոխումներ, որոնք Սուրիոյ պահանջներուն 80 առ հարիւրը կը բաւարարէին, սակայն լիկան մերժած է ալճերիական առաջարկները: Ան ընդգծեց, որ Տոհայի մէջ դէտերու ուղարկման շուրջ համաձայնութիւն չէ գոյացած:

Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարը նշեց, որ սուրիական տագնապի լուծումը տեղի պիտի ունենայ նախագահ Ասատի առաջարկած բարեփոխումներուն գործադրութեամբ, ազգային երկխօսութեամբ, զինեալ խմբաւորումներու զինումն ու ֆինանսաւորումը դադրեցնելով եւ «Արապիա» ու «Ժազիրա» արբանեակային պատկերասփիւռի կայաններուն կողմէ գրգռիչ քարոզչութիւնը դադրեցնելով: Ան նշեց, որ նոր սահմանադրութեան մէջ ներկայ սահմանադրութեամբ երկրին ղեկավարման մէջ Պաաս կուսակցութեան մենաշնորհ տուող 8-րդ յօդուածը գոյութիւն պիտի չունենայ: Մոալլեմ կոչ ուղղեց Գահիրէի եւ Ռապաթի ժողովներէն բխած որոշումները չեղեալ նկատելով վերադառնալու Տոհայի մէջ գոյացած աշխատանքային ծրագիրին, «երկխօսութիւն կատարենք եւ համաձայնութիւն գոյացնենք»` մերժելով Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղար Նեպիլ Արապիի երէկուան այն խօսքը, թէ եթէ Սուրիա արձանագրութիւնները ստորագրէ, պատժամիջոցները վերատեսութեան պիտի ենթարկուին:

Ան ըսաւ, որ Իրաք, Յորդանան եւ Լիբանան կը մերժեն Սուրիոյ դէմ տնտեսական պատժամիջոցները գործադրել, եւ Իրաքի ու Լիբանանի կեցուածքները պատուաբեր նկատեց` յոյս յայտնելով, որ մօտ օրէն Յորդանան եւս անոնց կեցուածքին միանայ: Նշենք, որ Իսրայէլի նախագահ Շիմոն Փերես երէկ անակնկալ այցելութեամբ մը Յորդանան մեկնեցաւ:

Խօսելով Սուրիոյ դէմ հաստատուած պատժամիջոցներուն մասին` Մոալլեմ նշեց, որ տնտեսական պատժամիջոցները երկու ուղղութիւն ունեցող ճամբայ են եւ արաբական երկիրներուն Սուրիոյ հետ առեւտուրին վնաս պիտի պատճառեն` աւելցնելով, որ ինք չի սպառնար, սակայն «ստիպուած ենք մեր ժողովուրդին շահերը պաշտպանելու»: «Ժողովուրդը վտանգուած չէ, որովհետեւ մեր տնտեսութեան 60 առ հարիւրը հողագործութեան վրայ հիմնուած է», ու Սուրիա երկու տարի բաւող ցորենի պահեստ եւ բամպակի յաւելեալ արտադրութիւն ունի:

Անդրադառնալով թրքական կեցուածքներուն` Մոալլեմ ըսաւ, որ կարգ մը ցոյցեր թրքական ապրանքներով սուրիական շուկան ողողելու երեւոյթին դէմ էին` աւելցնելով, որ «կը բաւարարուիմ այսքան ըսելով»: Մոալլեմ նշեց, որ Թուրքիա փոխադրուած են Լիպիոյ մէջ ճակատամարտերու մասնակցած խումբեր` զանոնք վարչակարգին դէմ կռուելու նպատակով Սուրիա ուղարկելու համար: Ան յայտնեց, որ դրացի երկիրներու մէջ զինեալ խմբաւորումներուն զօրակցողները կառավարութիւններ չեն, այլ խմբաւորումներ:

Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարը Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղարը ամբաստանեց սուրիական վարչակարգը թիրախ դարձնելու եւ այդպիսով լիկայի ուխտին 8-րդ յօդուածը խախտելու յանցանքով: «Առանց Սուրիոյ այս Արաբական լիկան ի՞նչ արժէք ունի եւ ապագային ի՞նչ պիտի պատահի», հարց տուաւ ան:

Սուրիոյ դիւանագիտութեան ղեկավարը վստահեցուց, որ Սուրիոյ դէմ զինուորական գործողութիւն մը տեղի պիտի չունենայ եւ տեղի ունենալիք առաւելագոյն բանը տնտեսական ու քաղաքական պատժամիջոցներ են: Ան նշեց, որ այսուհետեւ Սուրիոյ դէմ կեցուածքներուն նկատմամբ վերջինիս հանդարտ քաղաքականութիւնը վերջ գտած է:

Անդրադառնալով Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Ալեն Ժիւփէի այն յայտարարութեան, թէ սուրիական վարչակարգին օրերը համրուած են, ան ըսաւ. «Կ՛ապրիս ու կը տեսնես»:

Վերոնշեալ մամլոյ ասուլիսէն կարճ ժամանակ ետք, «Եունայթըտ Փրես» լրատու գործակալութիւնը հաղորդեց, որ Լաթաքիոյ մէջ Յոյն ուղղափառներու առաջնորդարանին առջեւ ականուած ինքնաշարժ մը պայթած է` պատճառելով նիւթական վնասներ:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու երէկ յայտարարեց, որ Թուրքիա յառաջիկայ քանի մը օրերուն ընթացքին պիտի յայտարարէ Սուրիոյ դէմ հաստատելիք իր պատժամիջոցները: Ան ըսաւ, որ Թուրքիա այդ պատժամիջոցները կը հաստատէ զանոնք Արաբական լիկային հետ համակարգելով: Տաւութօղլու նշեց, որ Սուրիոյ դէմ պատժամիջոցներ հաստատելու որոշումը սուրիական վարչակազմին ուղղուած պատգամ մըն է, թէ Թուրքիա եւ Արաբական լիկան սուրիացի ժողովուրդին կողքին կը կանգնին` յոյս յայտնելով, որ սուրիական կառավարութիւնը հասկնայ այդ պատգամը:

Միւս կողմէ, ռուսական «Իզվեսթիա» օրաթերթը երէկ հաղորդեց, որ յառաջիկայ ամիս հրթիռներով եւ թորփիլներով զինուած մարտանաւեր օդանաւակիր «Ամիրալ Քուզնեցով»-ի գլխաւորութեամբ դէպի սուրիական Թարթուս նաւահանգիստ պիտի ուղղուին: Անոնք նաեւ Պէյրութ, Կիպրոս եւ իտալական Ճենովա նաւահանգիստը պիտի այցելեն: Կը հաղորդուի, որ օդանաւակիրին վրայ գտնուող ութ «Սու-33» եւ շարք մը «Միկ-29Քէյ» տիպի հալածիչներ սուրիական ծովափին մօտ թռիչքներ պիտի գործեն: Օրաթերթը կը նշէ, որ հիւլէական ուժով բանող արդիական «Ճորճ Պուշ» օդանաւակիրին գլխաւորութեամբ ամերիկեան մարտանաւեր կը գտնուին սուրիական ծովափին մօտ:

Մինչ այդ, Լիբանանի արտաքին գործոց նախարար Ատնան Մանսուր «Ռոյթըրզ» լրատու գործակալութեան յայտնեց, որ «Լիբանան Սուրիոյ դէմ Արաբական լիկայի հաստատած պատժամիջոցները պիտի չգործադրէ, որովհետեւ անոնց համաձայն չէ եւ այն կարծիքը ունի, որ անոնք Լիբանանի կը վնասեն»: Ան նշեց, որ այդ պատժամիջոցները Լիբանանի վրայ ուղղակի եւ անուղղակի ժխտական ազդեցութիւններ ունին:

Share this Article
CATEGORIES