«ԴՐՕՇԱԿ»-Ը ՀՅ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ԴԻՄԱԳԻԾՆ ՈՒ ՎԿԱՅԱՐԱՆԸ (ՀՅԴ ՊԱՇՏՕՆԱԹԵՐԹԻ 120-ԱՄԵԱԿԻՆ ԱՌԻԹՈՎ)

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ

ԵՐԿՐՈՐԴ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՈՒԱԾ

Ինչպէս յայտնի է, «Դրօշակ»-ը իր արդիւնաւէտ գործունէութիւնը ծաւալած է Հայոց ցեղասպանութենէն եւ Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք նաեւ, իր առջեւ խնդիր դնելով տարածել ՀՅ Դաշնակցութեան ազատատենչ ու արդարամիտ գաղափարները, ինչպէս նաեւ` կազմակերպութեան պարտքը կատարել մեր ժողովուրդի հանդէպ, բոլոր գաղթօճախներու մէջ:

1925-ին, Սիմոն Վրացեանի եւ Արշակ Ջամալեանի խմբագրութեամբ «Դրօշակ»-ի վերահրատարակման առիթով հաստատագրուած է, որ «Դրօշակ»-ը իբրեւ ՀՅ Դաշնակցութեան պաշտօնական օրկանը, բնականաբար արտայայտիչը պէտք է ըլլայ այն միտքերուն եւ գործերուն, որոնք կը բնորոշեն ՀՅԴ-ի ծրագիրը, կազմակերպական կանոնները, ռազմավարութիւնը եւ ընթացիկ քաղաքականութիւնը: Քաղաքական, ազգային, հասարակական եւ մշակութային կեանքի բոլոր երեւոյթները, ինչպէս Հայաստանի մէջ, նոյնպէս եւ արտասահմանի մէջ պէտք է լուսաբանուին անոր էջերուն մէջ` համաձայն ՀՅԴ-ի սկզբունքներուն եւ որոշումներուն:

«Դրօշակ»-ի թուղթի չափը` 32×25 սմ., իսկ թուղթին որակը` դեղինի զարնող, ծաւալը` իւրաքանչիւր թիւ 32 էջ: Պատկերազարդուած` սեւ ճերմակ լուսանկարներով:

Այս ժամանակահատուածին մէջն է, որ առաջին անգամ կը սկսի յիշատակուիլ եւ տօնուիլ Դաշնակցութեան «Օր»-ը:

Դաշնակցութեան «Օր»-ուան յիշատակման առիթով կ՛արժէ յիշատակել «Դրօշակ»-ի 1926-ի օգոստոս-հոկտեմբեր, թիւ 8-9-ի «Արթուն եւ ամուր» խորագրուած յօդուածը, ուր գրուած է. «Դաշնակցութեան «Օր»ը պիտի դառնայ նախատօնակը հաւատամքի մը, որ ամէն բանէ առաջ ինքն իր ուժին վստահելու, իր ճակատագիրը վարելու կորով ներշնչեց ստրկացած բազմութեան եւ ազգային գիտակցութեան առաջնորդեց բանաւոր հօտը»: Յօդուածը կ՛աւարտի խորագրի երկու բառերը ընդգծելով. «Արթուն` ինչպէս սահմանին վրայ կեցած պահակը, ամուր` ինչպէս Արարատը, մենք մեր ճամբան պիտի երթանք այն գիտակցութեամբ, թէ Դաշնակցութեան Օրերը տօնի համար չեն, այլ քայլերգներ` «բախտաւոր օրերու» համար»:

«Դրօշակ»-ի վերահրատարակման երկրորդ ժամանակահատուածը տեւած է 8-ը տարի (1925-1933), այս ժամանակահատուածին մէջ կը զուգադիպի ՀՅ Դաշնակցութեան քառասնամեակը. այս առիթով ալ «Դրօշակ» կը հրատարակէ բացառիկ թիւ մը:

«Դրօշակ»-ի բացառիկ թիւին մէջ կը հանդիպինք նախ ՀՅԴ Բիւրոյի պատգամին` ուղղուած «ՀՅԴ մարմիններին եւ ընկերներին»:

ՀՅԴ Բիւրոյի խօսքէն անմիջապէս ետք տեղադրուած է «Դրօշակ»-ի խմբագրականը` «Դրօշակ»-ն իր դիրքի վրայ» վերնագրով, խմբագրականը կը սկսի հետեւեալ տողերով. «ՀՅ  Դաշնակցութեան քառասնամեակի առթիւ իր խօսքն ունի ասելու նաեւ «Դրօշակ»-ը:

«Դրօշակ»-ը, որ Դաշնակցութեան սերանն է հանդիսանում նրա հիմնադրութեան առաջին տարիներից սկսած:

«Դրօշակ»-ը, որի մէջ ամփոփուած են Դաշնակցութեան դիւցազնապատումի ամենասրտագրաւ էջերը:

«Դրօշակ»-ը, վերջապէս, որի աշխատակիցներն են եղել շատերը այն աննման հերոսներից, որոնք Դաշնակցութեան փառքն են կազմում»:

Խմբագրականը կը շարունակուի Դաշնակցութեան գաղափարախօսութեան մասին կարգ մը յիշատակումներով, կը նշուին դիւցազնական դէպքեր եւ դէմքեր, ինչպէս նաեւ Դաշնակցութեան մղած պայքարը` «ԿԵՆԴԱՆԻ ԳՈՐԾՈՎ», եւ այս գործը «Դրօշակ»-ը դիւրացուցած է իր յօդուածներով եւ միշտ ջանացած է մերկացնել հայ ժողովուրդի գոյութեան եւ ազատութեան դէմ նիւթուած դաւերը` հիմնաւորելով անոնց դէմ յեղափոխական պայքարը մղելու անհրաժեշտութիւնը, ուսումնասիրելով նաեւ այս պայքարին պայմանները եւ այլն, ինչպէս նաեւ կը շեշտուի վերոնշեալ ՍՈՒՐԲ ԳՈՐԾԸ միշտ յառաջ տանելու «Դրօշակ»-ի պարտականութիւնը եւ այլ հիմնական կէտեր:

Խմբագրականը կ՛աւարտի խիստ կարեւոր հետեւեալ հատուածով. «Դրօշակ»-ը սիրով ստանձնում է այս պարտականութիւնները, վստահ, որ մեր ձեռնհաս մտաւորականութիւնը, դաշնակցականի պատրաստակամութեամբ, իր եռանդուն աշխատակցութիւնը կը բերէ նրանց իրականացման համար:

«Դաշնակցութիւնը կոչ է անում, որ կուսակցական բոլոր մարմիններն ու ընկերները պատրաստ կենան իրենց դիրքերում:

«Դաշնակցութիւնը պէտք է պատրաստ գտնի կուսակցութեան ղեկավար միտքը «Դրօշակ»-ի դիրքերում»: Խմբագրականը ստորագրուած է «ԴՐՕՇԱԿ» գրութեամբ:

«Դրօշակ»-ի երկրորդ ժամանակահատուածի յօդուածագրութեան ընդգրկած նիւթեր եղած են Դաշնակցութեան «Օր»-ուան, Խանասորի Արշաւանքի, Պանք Օթոմանի, մայիս 28-ի, ապրիլ 24-ի, սփիւռքի, Հայ դատի, ազգային կեանքի զանազան երեսներն ու երեւոյթները վերլուծող կարեւոր ու հետաքրքրական ուսումնասիրութիւններ: Այս ժամանակահատուածին զգալի է «Դրօշակ»-ի ընդդիմադիր ըլլալը խորհրդային կարգերուն հանդէպ:

Բովանդակութեան բաժիններն են` «Խմբագրական», «Մեր զոհերը», «Թուրքիոյ շուրջ», «Մտածումներ ՀՅ Դաշնակցութեան մասին», «Թղթակցութիւններ», «Կուսակցական կեանք», «Հայաստանում», «Ինտերնասիոնալ» եւ այլն: Իսկ յօդուածագիրները` Սիմոն Վրացեան (Ս. ՎՐ.), Ն. Հանգոյց (Նիկոլ Աղբալեան), Արշակ Ջամալեան, Ռուբէն, Շաւարշ Միսաքեան, Վազգէն Շուշանեան, Գարեգին Խաժակ, Կարօ Սասունի, Վահան Նաւասարդեան, Ա. Արիսեան, Արշալոյս Աստուածատրեան, Հրանտ-Սամուէլ, Ս. Մասուրեան, Ռ. Սեւեան, Իրազեկ (Յակոբ Տէր Յակոբեան), Աշոտ-Արծրունի, Յովնան Դաւթեան, Ն. Բադալեան, Ասատուր, Զանգի, Օննիկ Մխիթարեան, Գառնիկ Գիւզալեան, Գ. Սազճեան եւ ուրիշներ:

Ստորեւ կը ներկայացնենք «Դրօշակ»ի երկրորդ ժամանակահատուածի թիւերը.

1925-ին, յուլիսէն սկսած է, լոյս տեսած է 6 թիւ:
1926-ին, լոյս տեսած է 10 թիւ: Վերջին չորսը` միացեալ:
1927-ին, լոյս տեսած է 12 թիւ:
1928-ին, լոյս տեսած է 12 թիւ:
1929-ին, լոյս տեսած է 9 թիւ: Երեք թիւ` միացեալ:
1930-ին, լոյս տեսած է 11 թիւ: Մէկը` միացեալ
1931-ին, լոյս տեսած է 11 թիւ: Մէկը (11-12)` միացեալ` բացառիկ թիւ, կողքը կարմիր:
1932-1933-ին, լոյս տեսած է 10 թիւ: Երկուքը` միացեալ:

ԵՐՐՈՐԴ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՈՒԱԾ

«Դրօշակ»-ի երրորդ շրջանը «Ազդակ-Շաբաթօրեակ»-ի ժամանակահատուածն է: «Ազդակ-Շաբաթօրեակ»-ի անուանումը օրին կատարուած է լիբանանեան միջավայրին մէջ լոկ հրատարակչական արտօնագրի նկատումներով: Խորքին մէջ, եւ ըստ էութեան, ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ն էր իր գաղափարական լիցքով, շաղախով, բովանդակութեամբ եւ ուղղուածութեամբ:

Լիբանանեան պայմաններու մէջ «Դրօշակ»-ը վերհրատարակուած է 1969-ին, վարիչ- խմբագրութեամբ Բաբգէն Փափազեանի եւ խմբագրութեամբ Սարգիս Զէյթլեանի, որ այդ օրերուն Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչն էր: Այս կարգավիճակով «Դրօշակ»-ը հրատարակուած է մինչեւ 1985 թուական, որմէ ետք Յունաստանի մէջ լոյս ընծայուած է «Դրօշակ» աւանդական անունով 1986 մայիսէն ետք:

ՀՅԴ 21-րդ Ընդհանուր ժողովէն ետք, վարիչ- խմբագիր նշանակուած է Սարգիս Զէյթլեան, մինչեւ իր անարգ առեւանգումը, 1985: Փոխ խմբագիրներն են` Նազարէթ Պէրպէրեան եւ Վազգէն Էթիմեզեան:

«Ազդակ-Շաբաթօրեակ»-ի թուղթին չափն է 29×22 սմ., իսկ թուղթին որակը պարզ է, ճերմակ եւ ծաւալը մինչեւ 24 էջի սահմաններուն մէջ:

«Շաբաթօրեակ»-ի վերահրատարակութեան առիթով հոն կը կարդանք. «Օրաթերթերը հարկադրաբար կը խմբագրուին օրը օրին եւ կը ստանան առօրեայ կեանքի հեւքն ու կշռոյթը: Կը կրեն նաեւ տեղական բնոյթ` գոհացնելու համար տեղւոյն հասարակական նեղ պահանջները: Այս շաբաթաթերթ օրկանը լոյս կը տեսնէ` դուրս գալու համար առօրեայ հեւքոտ կեանքի ճնշումներէն, փնտռելու աշխարհը ցնցող դէպքերուն եւ իրադարձութեանց մէջ հետքերը` մնայուն եւ տեւական արժէքներուն»:

Այնուհետեւ սկզբունքային հարցերը դիտարկելու ձգտումը հանդէս կու գայ «Ազդակ-Շաբաթօրեակ»-ի մէջ:

Հոն անգամ մը եւս կը շեշտուին, որ Դաշնակցութեան գաղափարախօսութիւնը եւ հաւատամքը ոչ մէկ ատեն տոկմաթիք` քարացած վարդապետութիւն եղած է: Շնորհիւ դաշնակցական կարգ մը մտաւորական յօդուածագիրներու եւ յատկապէս խմբագիրներ` Բաբգէն Փափազեանի եւ Սարգիս Զէյթլեանի գաղափարական լայնախոհութեան, պաշտօնաթերթին մէջ կը շեշտուի համաշխարհային, ընկերային, տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային զարգացումներուն հետ քայլ պահելու, անոնց բացուած մնալու լայնախոհութիւնը:

«Ազդակ Շաբաթօրեակ-Դրօշակ»-ի հիմնական գլուխները կը բաղկանան հետեւեալ բաժիններէ. «Խմբագրական», «Օրուան դէպքերուն առընթեր», «Հրապարակագրական էջեր», «Ազգային այժմէական հարցեր», «Գաղափարա-տեսաբանական հարցեր», «Կազմակերպական հարցեր», «Արձագանգներ», «Մեր մամուլի լուսարձակին տակ», «Օտար գրականութեան լուսարձակին տակ», «Գրականութեան աշխարհէն», «Պատմաբանասիրական հարցեր», «Հայրենիք-սփիւռք յարաբերութիւններ», «Խորհրդային հարցեր», «Ընկերա-մշակութային հարցեր», «Ընկերային հարցեր», «Ընկերային քաղաքականութիւն», «Այժմէական հարցեր», «Հայկական այլախոհութիւն», «Ազգային ազատագրական շարժումներ», «Նիւթեր հայ յեղափոխական պատմութեան», «Անդրադարձում` յեղափոխական դրուագներու», «Անձինք նուիրեալք», «Միջազգային քաղաքական կեանք», «Այլախոհական շարժումներ», «Օրուան մտածումը» եւ այլն:

Թերթին մնայուն յօդուածագիրներն են` ԷԹիկ Յովհաննիսեան, Սարգիս Զէյթլեան (Ս. Կ. եւ Ս. Կալեան), Մուշեղ Իշխան, Բաբգէն Փափազեան, Լեւոն Մկրտչեան, Հրաչ Տասնապետեան, Յարութիւն Պէրպէրեան, Պօղոս Սնապեան, Կարօ Յովհաննէսեան (Կ. Յ.), Վաչէ Բրուտեան (Վ. Բ.), Վազգէն Էթիեմեզեան (Վ. Է., Վարազդատ, Ն. Դիմաքսեան), Ալեքսան Մնակեան, Գրիգոր Աչըգեան, Սարգիս Կիրակոսեան (Ս. Կիրակ), Յ. Քիւրքճեան (Յարութիւն), Անտրէ Ամուրեան, Կարօ Արմէնեան, Պարոյր, Նազարէթ Պէրպէրեան (Խաժակ), Յակոբ Պալեան եւ ուրիշներ:

«Ազդակ Շաբաթօրեակ-Դրօշակ»-ի ժամանակահատուածը գաղափարաբանութեան եւ գաղափարախօսական նիւթերէ զատ, կ՛ընդգծուի ա՛լ աւելի, որպէս ընդդիմադիր մամուլ խորհրդային կարգերու ընդհանրապէս եւ Խորհրդային Հայաստանի իշխանութիւններու նկատմամբ յատկապէս: Թէեւ կը շարունակուի «Դրօշակ»-ի անցեալ ժամանակահատուածի ուղեգիծը, բայց հոս ալ աւելի սուր գրիչներ ընթացք կ՛առնեն` զսպելու խորհրդային կեդրոնացեալ կարգերու կողմէ յոխորտանքներն ու խեղաթիւրուած ստայօդ տեղեկանքները Դաշնակցութեան եւ դաշնակցականներու հասցէին:

ՉՈՐՐՈՐԴ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՈՒԱԾ

«Դրօշակ»-ի չորրորդ ժամանակահատուածը կը սկսի 1986-ին եւ վերջ կը գտնէ 2005-ին: Այս հանգրուանին ՀՅԴ կեդրոնական պաշտօնաթերթին խմբագրութեան պաշտօնը կը վարէ Նազարէթ Պէրպէրեան:

«Դրօշակ»-ի թուղթին չափը 27×20.5 սմ. է, իսկ թուղթին որակը` ճերմակ փայլունի զարնող, ծաւալը երբեմն` 42, երբեմն` 50 կամ 74 էջով:

1986 թուականին դարձեալ վերահրատարակուող «Դրօշակ»-ի մէջ գաղափարականութեան սկզբունքի կիրարկման հաւաստիքը հանդէս կու գայ հետեւեալ տողերով. «Գաղափարական ամբողջ ժառանգութիւն մը վերանորոգելու դաշնակցական յանդգնութիւնը թափ կու տայ մեր աշխատանքին` իբրեւ ներշնչման անխառն ու վարար աղբիւր»:

«Դրօշակ»-ի չորրորդ վերահրատարակման մէջ կ՛իյնայ յատկապէս Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման եւ վերիվայրումներու հանգրուանը, ի մասնաւորի տէրպետրոսեանական իշխանութիւններու հակադաշնակցական բուռն արշաւը:

Այսպէս, 1992 յունիս 29-ին Երեւանի մէջ գումարուած ՀՅԴ 25-րդ Ընդհանուր ժողովը կը խափանուէր Լեւոն Տէր Պետրոսեանի` Դաշնակցութիւնը բացէ ի բաց հալածելու կեցուածքով: Նոյն տարուան հոկտեմբերին Ընդհանուր ժողովը իր աշխատանքները կը շարունակէր Փարիզի մէջ:

Այդ օրերուն Դաշնակցութեան պաշտօնաթերթը ընդհանրապէս կ՛ընդգծէր «Մէկ ազգ, մէկ հայրենիք» գաղափարաբանութեան կիրարկումը, անկախութիւնը Հայաստանի ճգնաժամային վիճակին համար քաւութեան նոխազ դարձնող մտայնութեան դէմ քարոզչութեան զօրացումը, մեր աւանդական պահանջատիրութեան` Ազատ, Անկախ եւ Միացեալ Հայաստանի տեսլականով յստակօրէն արտայայտուելու, եւ հայ մարդուն իր երկրին մէջ ինքնիշխան ապրելու իրաւունքը: Ու դեռ, Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման ու հատուցման արծարծումը: Միաժամանակ ՀՅԴ յծրագրի եւ քաղաքական ուղեգիծի ընկերային եւ ազգամշակութային սկզբունքային մտածողութիւնը: Մէկ խօսքով` դաշնակցական ընկերվարական հասկացողութիւնները գիտագաղափարական հիմնաւորմամբ պարզաբանելով` անոր գաղափարախօսական, համամարդկային ու միաժամանակ մեր ազգային իրականութիւնը հայ ժողովուրդին ներշնչելու անհրաժեշտութիւնը:

Անշուշտ, միաժամանակ չմոռնալ նոյն ժամանակահատուածին Արցախի ազատագրական պայքարի ամբողջ իրադարձութիւնները, որոնք մեզի ներկայացուած են, ինչպէս նաեւ` պաշտօնաթերթի վերջին էջերուն մէջ զետեղուած արցախեան գոյապայքարին նահատակ ազատամարտիկներուն կենսագրականներն ու մտածումները:

Այս ժամանակահատուածին բովանդակութեան բաժիններն են. «Խմբագրական», «Մեր ուղին», «ՀՀՇ-ական խարխափումներու դէմ», «ՀՀՇ-ական ելոյթներ», «Դաշնակցութեան հետ», «Մեր ընդդիմախօսները եւ մենք», «Հայաստանի նախագահական ընտրութիւնները», «Հայաստան եւ խորհրդային քաղաքականութիւնը», «Փաստաթուղթ», «Թղթածրար», «Հայաստանի անկախութեան հետ», «Փաստագրութիւն»,  «Ազգային մտահոգութիւններ», «Երիտասարդական ձայներ», «Գաղափարական հարցեր», «Արցախեան պահանջատիրութիւն», «Հայրենական հոգեր», «Դրօշակի գրադարան»,  «Անդրադարձ», «Անձինք նուիրեալք», «Քաղաքական տեսութիւն», «Թուրքիոյ շուրջ», «Դաշնակցականի մտքեր», «Յուշեր», «Այբուբեն», «Մեր հարցազրոյցները», «Կազմակերպական հարցեր», «Դէպի երկիր» եւ այլն:

Վերոնշեալ բաժիններուն մէջ յօդուածներ ստորագրած են հայրենիքէն եւ սփիւռքէն մտաւորականներ` Էթիկ Յովհաննիսեան, Հրայր Մարուխեան, Բաբգէն Փափազեան, դոկտ. Բաղդիկ Մինասեան, Լեւոն Շիրինեան, Նազարէթ Պէրպէրեան, Գէորգ Պէլեան, Արա Խանճեան, Հրաչ Տասնապետեան, Արտաշէս Շահբազեան, Ռուբինա Փիրումեան, Սօս Սարգսեան, Ռուբէն Յովսէփեան, Ա. Գ., Սիւզան Խարտալեան, Վահէ Օշական, Ժիրայր Ղարիպեան, Խաժակ Տէր Գրիգորեան, Իգոր Մուրատեան, Խաչիկ Տէր Ղուկասեան, Ժաննա Գալստեան, Աբօ Պօղիկեան, Ծովակ Աւագեան, Վարանդ Փափազեան, Արամ Սարգսեան, Սեդօ Պոյաճեան, Յակոբ Պալեան, Սարմէն Ղահրամանեան, Վաչէ Բրուտեան, Զօրայր Խալափեան, Վրէժ-Արմէն Արթինեան, Յարութիւն Քիւրքճեան, Սարգիս Կիրակոսեան, Սէյրան Բաղդասարեան, Միհրան Քիւրտօղլեան, Հրայր Կարապետեան եւ ուրիշներ:

Միւս կողմէ, «Դրօշակ»-ի կարգ մը թիւերուն կցուած են ֆրանսերէն նաեւ ազգային-կուսակցական-գաղափարական ու գաղափարախօսական նիւթերու շուրջ յօդուածներ:

«Դրօշակ»-ի այս ժամանակահատուածին վերջին քանի մը տարիները` 2002, 2003, 2004, 2005, հրապարակուած են եռամսեայ դրութեամբ, գիրքի տեսքով եւ ամէն մէկ թիւ առանձին խորագիրով կը յատկանշուի, սակայն անմիջապէս յիշեցնենք, որ նոյն այս խորագիրը առնուած է մէջի յօդուածներէն մէկուն վերնագիրէն, օրինակ` «Պետութեան հզօրացման հաստատակամութեամբ», «Ճշմարտութեան պահը», «Անկախ Հայաստանը եւԴաշնակցութեան անելիքը» եւ այլն:

«Դրօշակ»-ի այս գիրքերուն չափը եղած է 23×16.5 սմ., իսկ թուղթին որակը` ճերմակ, ծաւալը` 152 էջ:

Եռամսեայ այս թիւերուն բովանդակութեան գլխաւոր վերնագիրներ են` «Դաշնակցական բեմ», «Հայ դատ», «Պատմութեան հետ», «Արխիւային», «Ազգային հոգեր», «Գաղափարաբանութիւն», «Տարածաշրջան», «Տնտեսութիւն», «Փաստագրութիւն» եւ այլն: Իսկ յօդուածագիրներն են` Լեւոն Մելիք-Շահնազարեան, Արտակ Մաղալեան, Էդուարդ Յարութիւնեան, Մկրտիչ Մկրտիչեան, Վահան Յովհաննիսեան, Սամուէլ Էւոյեան, Նազարէթ Պէրպէրեան, Հայկ Դեմոյեան, Գագիկ Սողոմոնեան, Թամար Վարդանեան, Վլադիմիր Մանասեան, Ջուլիետա Յովհաննիսեան, Աւօ Գաթրճեան եւ ուրիշներ:

Չորրորդ ժամանակահատուածին մէջ կարեւոր է ընդգծել երկու հիմնական կէտ.

ա.- Թէեւ «Դրօշակ»-ի շուրջ հաւաքուած կը տեսնենք դաշնակցական եւ հայրենի շատ մը մտաւորականներ, նոյնիսկ երբեմն կարդացած ենք խմբագրական կազմի մասին, սակայն թերթը կը զատորոշուի իր մէկ խմբագիրով` Նազարէթ Պէրպէրեանով:

բ. Անցեալ շրջանէն եկած գաղափարական շատ խոր գրութիւնները` սփիւռքեան գրիչներէ, կը վերափոխուին հայրենի մտաւորականութեան հակակշռին տակ եւ հոս երեւան կու գան մասնագիտացած եւ գիտական բնոյթ ունեցող յօդուածներ:

Բնականաբար այս ժամանակահատուածը, որպէս բարձր մակարդակով ժառանգ, առնուած սփիւռքեան եւ յատկապէս լիբանանահայ մտաւորական գրիչներէ, կը հասնի իր գագաթնակէտին եւ դաշնակցական ամէն միջավայրի մէջ կը փնտռուի «Դրօշակ»-ը, մանաւանդ այսօրուան հետ համեմատած` դաշնակցական մամուլի ուշադրութեան կ՛արժանանայ, այն իմաստով, որ աւելի արտատպումներ կը կատարուին դաշնակցական մամուլին մէջ: Կ՛արժէ յիշել նաեւ լեզուի գործածութեան բարձր մակարդակը, թէեւ հայրենի մտաւորականութեան հետ միասին կը բազմանայ գործածութիւնը ռուսերէն բառերուն, ինչպէս էր պարագան առաջին եւ երկրորդ ժամանակահատուածներուն:

(Շար. 2)

Share this Article
CATEGORIES