ԱԶԳԱՅԻՆ ԿԵԱՆՔԻ ԿՇՌՈՅԹՈՎ ՏՐՈՓՈՂ ՍՐՏԻ ՏԷՐ ՀԱՅՈՐԴԻՆ. (ՄԱՆՈՒԷԼ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆԻ ՄԱՀՈՒԱՆ ՔԱՌԱՍՈՒՆՔԻՆ ԱՌԹԻՒ)

Մանուէլ Գազանճեանի սիրտը, դադրեցաւ տրոփելէ քառասուն օրեր առաջ, մեր ազգային կեանքի կշռոյթով գործեց Մանուէլ գիտակցական կեանքի ամբողջ տեւողութեան, որովհետեւ, Մանուէլին կեանքը բնորոշուեցաւ  ազգային եւ, Հայաստանի վերանկախացումէն ետք, նաե՛ւ հայրենական կեանքի վերիվայրումներու հանդէպ խոր հետաքրքրութեամբ: Գնահատեց լաւն ու յաջողութիւնը, ճիշդն ու ճշմարիտը, քննադատեց վատն ու սխալը: Ուրախացաւ ազգային կեանքին մէջ արձանագրուած նուաճումներով: Տագնապեցաւ ձախորդութիւններով աւ մանաւանդ` պատասխանատու աթոռներ զբաղեցնող մարդոց սխալ գործելաձեւերով ու ազգավնաս նախաձեռնութիւններով: Համահայկական հիմնահարցերուն հետապնդման յաջողութիւնը տեսաւ միասնականութեան մէջ: Ազգային միաբանութեան մէջ տեսաւ հայութեան առջեւ ծառացող  դժուարութիւնները յաղթահարելու գրաւականը:

Տարբեր չէր կրնար ըլլալ անշուշտ կեանքի յատկանիշը մարդու  մը, որուն ասպարէզին շրջագիծը հայ գիրն ու մշակոյթը, հրատարակութիւնն ու մամուլը եղան: Արդարեւ, վարեց տպարան ու հրատարակչատուն, եղաւ լրագրող ու խմբագիր: Հրատարակեց ու խմբագրեց «Նոր Կեանք» շաբաթաթերթը, որուն էջերը եղան լիբանանահայութեան յատկապէս մշակութային եւ ընկերային կեանքի հայելին: Ուիլիըմ Սարոյեանէն մինչեւ Սիլվա Կապուտիկեանի, լիբանանցի, սփիւռքահայ ու հայրենի երեւելի դէմքերու, գրողներու, մշակոյթի եւ հասարակական գործիչներու հետ հանդիպումներ ու հարցազրոյցներ լեցուցին այդ էջերը: Ափսո՜ս, որ թերթին  հրատարակութիւնը դադրեցաւ լիբանանեան պատերազմին պատճառով: Սակայն Մանուէլը չդադրեցաւ ծառայելէ իր օգնութեան կարիքը զգացող հրատարակութիւններուն, որոնց առջեւ լայն բացաւ իր տպարանին դռները:

Բազմանդամ ընտանիքի հօր պարտաւորութիւնները ստիպեցին իրեն մտածելու ասպարէզը փոխելու մասին,  սակայն ձախողեցան  առեւտրական մարզէն ներս մուտք գործելու անոր փորձերը, մինչեւ իսկ` վերանկախացած Հայաստանի մէջ «նոր գործի» ձեռնարկելու աշխատանքը: «Իմ գործս չէ: Պարկեշտ մարդու գործ չէ», ըսաւ ու վերադարձաւ Լիբանան, նախասիրած ասպարէզին, լրագրութեան, որ սակայն չապրեցուց զինք, ինչպէս իրեն նման շատեր:

Ապրուստի դժուարին պայմանները ընկճեցին Մանուէլը եւ քայքայեցին անոր առողջութիւնը, որուն պատճառով վերջին տարիներուն ինքզինք «տնային կալանք»ի ենթարկելու ստիպողութեան առջեւ գտնուեցաւ: Կարծէք քէնցաւ շրջապատէն ու աշխարհէն: Բայց այդ քէնութիւնը երբեք չմարեց իր հետաքրքրութիւնը ընդհանրապէս հայկական եւ մասնաւորաբար լիբանանահայ եւ հայրենական կեանքին նկատմամբ, որոնց կշռոյթով Մանուէլին սիրտը շարունակեց տրոփել, ուրախանալ ու տխրիլ, հրճուիլ եւ յուզուիլ:

Մանուէլը գիտցաւ ու կրցաւ յաղթահարել իր կեանքին այս տառապալի հանգրուանն ալ եւ վերջին ամիսներուն, իր հին օրերը յիշեցնող խանդավառութեամբ, աստիճանաբար վերայայտնուեցաւ հրապարակին վրայ, մամուլի էջերէն: Ան վերահաստատեց իր հին բարեկամութիւնները եւ շփումները մամուլի, եւ ո՛չ միայն հայ մամուլի, այլ լիբանանեան մամուլի շրջանակներէն ներս: Ան եղաւ Լիբանանի Մամուլի եւ խմբագիրներու զոյգ ընկերակցութիւններուն ու լիբանանեան մամուլին միջեւ «կամուրջ մը», ինչպէս հաստատեց երկու ընկերակցութիւններու պատասխանատուներէն Էլիաս Աուն:

Դժբախտաբար, անողոք անհանգստութեան տարիները իրենց հետքը ձգած ըլլալ կը թուին Մանուէլի սրտին վրայ, որ չտոկաց անոր աշխատանքի նոր թափին եւ քառասուն օրեր առաջ տեղի տուաւ անակնկալօրէն` խորապէս յուզելով ոչ միայն իր հարազատները, այլ բոլոր զինք ճանչցողները, որոնց շրջանակը շատ մեծ է, ինչպէս ցոյց տուին Հայաստանէն եւ ամէնէն հեռաւոր  գաղութներէն ստացուած ցաւակցագրերը:

Քառասուն օրեր առաջ հողին յանձնեցինք Լիբանանի հայ համայնքի շուրջ կէս դարու կեանքի մէկ վկան: Ափսո՛ս, որ ճակատագիրը առիթը չընծայեց իրեն այդ եռուն կեանքը ապրած հայ մարդու իր վկայութիւնները թուղթին յանձնելու:

Մանուէլ ջան, տանջուած մարմինդ շրջապատող հողը թեթեւ գայ:

Ս. Ն. 

30 / 11 / 2011

Share this Article
CATEGORIES