ԴԷՊԻ ՎԵՐԱՆՈՐՈԳՈՒՄ

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն հայրապետական օրհնութեամբ եւ հայրական ջերմ սիրով կ՛ողջունենք Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւմտեան թեմի մեր ժողովուրդի սիրելի զաւակները, եւ անգամ մը եւս կոչ կ՛ուղղենք հոգեւոր թէ ազգային, կրթական թէ մշակութային վերանորոգումը դարձնելու մեր անհատական թէ հաւաքական կեանքի ուղեգիծը:

Վերանորոգում…

Ա՛յս մարտահրաւէրով սկսանք հովուապետական Մեր այցելութիւնը Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւմտեան թեմին: Արդարեւ, Լոս Անճելըս ժամանման առաջին իսկ օրը, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հոգեւոր խնամքին յանձնուած մեր ժողովուրդի զաւակներուն ուղղելով հայրապետական Մեր պատգամը, կարեւորութեամբ ընդգծեցինք վերանորոգման հրամայականը: Անդրադառնալով արմատական ու մնայուն փոփոխութեան մէջ գտնուող ներկայ աշխարհին եւ մեր գաղութները շրջապատող պայմաներուն, մտահոգութիւններուն ու մարտահրաւէրներուն, շեշտեցինք մեր համայնքը համապարփակ վերանորոգման ենթարկելու առաջնահերթութիւնը, յատկապէս լուսարձակի տակ բերելով մեր կեանքի հոգեւոր, կրթական ու ազգային բնագաւառները: Խօսելով վերանորոգման մասին, ըսինք թէ ան սոսկ փոփոխութիւն կամ բարեկարգում չէ, այլ` մեր համայնական կեանքին նոր կենսունակութիւն, նոր ընթացք, նոր արեւելում, նոր մտածելակերպ ու գործելակերպ տալու հաւաքական ճիգ մըն է` պահելով մեր ինքնութիւնը կազմող արժէքները, աւանդութիւնները ու ձգտումները: Այս հայեցակէտով դիտելով մեր գաղութի կեանքը, վեր առինք հոգեւոր կեանքի վերանորոգումը, հայ դպրոցի վերակազմաւորումը եւ հայ դատի աշխատանքներուն հզօրացումը:

Մեր հաւաքական կեանքին այս երեք տարածքները երբեք իրարմէ անջատ չեն եղած ու չեն կրնար ըլլալ: Հայ եկեղեցին իր էութեամբ, դրուածքով ու առաքելութեամբ ազգային եկեղեցի ըլլալով իր կեանքին ու վկայութեան մէջ կը ներառէ նաեւ հայեցի դաստիարակութիւնը ու մեր ժողովուրդի արդար իրաւունքներուն հետապնդումը: Այսպէս ըմբռնած է մանաւանդ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը իր հաւատքի առաքելութիւնը ու ազգային ծառայութիւնը: Այս պատասխանատութենէն ու յանձնառութենէն մեկնելով, մեր Սուրբ Աթոռը իր թեմերով բարձրագոյն աստիճանի նախանձախնդրութեամբ օգտակար հանդիսացած է հայ դպրոցին ու հայ դատին:

Արեւմտեան թեմին տուած Մեր այս չորրորդ հովուապետական այեցելութիւնը սփիւռքի կեանքի այս հանգրուանին ուրիշ հայեցակէտ ու նպատակ չէր կրնար ունենալ եթէ ոչ` հոգեւոր կեանքի վերանորոգումը, հայ դպրոցի վերակազմակերպումը ու հայ դատի հզօրացումը: Վերոյիշեալ երեք մտահոգութիւնները դարձան Մեր պատգամներուն, քարոզներուն, դասախօսութիւններուն ու հանդիպումներուն առանցքը: Արդարեւ, Մենք միայն չպատգամեցինք, այլ նաեւ լսեցինք. միայն չթելադրեցինք, այլ նաեւ հաղորդ դարձանք մեր ժողովուրդի կարիքներուն, մտահոգութիւններուն ու սպասումներուն: Շուրջ երեք շաբաթ տեւող Մեր հովուապետական այցելութիւնը իր խճողուած ժամանակացոյցով ու բազմերես ծրագիրներով սքանչելի առիթ մը հանդիսացաւ Մեզի համար աւելի մօտէն շփում ունենալու մեր ժողովուրդի բոլոր խաւերուն հետ: Բոլոր առիթներով միշտ շեշտը դրինք ժողովուրդի կարիքներուն վրայ, որովհետեւ կը հաւատանք որ եկեղեցւոյ կոչումն է հասնիլ մեր ժողովուրդի բոլոր զաւակներուն առանց դասակարգային խտրութեան: Հովուապետական այս այցելութիւնը նաեւ եզակի պատեհութիւն մըն էր Մեզի համար աւելի մօտէն ճանչնալու մեր թեմը` իր կատարած ծառայութիւններով ու ձեռք ձգած իրագործումներով, ինչպէս նաեւ իր մտահոգութիւններով ու  դիմագրաւած մարտահրաւէրներով:

Հովուապետական այցելութեան աւարտին, կ՛ուզենք կարեւորութեամբ շեշտել հետեւեալ կէտերը.

Ա.- Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւմտեան թեմը վերաշխուժացման դրական ընթացքի մէջ է: Այս գնահատելի երեւոյթը բնականաբար հաւաքական աշխատանքի արդիւնք է գլխաւորութեամբ Առաջնորդ Սրբազանին, Ազգային Իշխանութեան ու յարակից կազմակերպութիւններուն: Չբաւարարուինք սակայն ցարդ ձեռք ձգուած իրագործումներով եւ առնուած քայլերով: Հսկայ աշխատանք կայ տակաւին կատարելիք: Գաղութը, որպէս թիւ ու ծաւալ եւ աշխատանքի զանազանութիւն, սկսած է ընդարձակուիլ: Այս իրողութեան դիմաց, անհրաժեշտ է ո՛չ միայն մեր աշխատանքը կրկնապատկել, այլ նաեւ մեր աշխատանքին ոճը փոխել եւ կառոյցներու միջեւ ներքին ներդաշնակութիւն եւ սերտ գործակցութիւն յառաջացնել, որպէսզի կատարուած աշխատանքը դառնայ աւելի արդիւնաւէտ ու որակաւոր:

Բ.- Երիտասարութեան մօտ եւս այս անգամ տեսանք աշխուժութիւն: Երիտասարդութեան հետ Մեր ունեցած հանդիպումներու ընթացքին անոնց մօտ զգացինք մեր եկեղեցւոյ ու համայնքի կեանքին աւելի՛ գործօն մասնակցութիւն բերելու պատրաստակամութիւն: Երիտասարդութիւնը ըսելիք ունի, հարկ է զինք լսել. երիտասարդութիւնը ընելիք ունի, հարկ է տեղ տալ անոր մեր հաւաքական կեանքէն ներս: Մեր մեծագոյն դրամագլուխն է երիտասարդութիւնը. հարկ է այս դրամագլուխը աւելի ազդու ու ամբողջական կերպով օգտագործել` ի շահ մեր եկեղեցւոյ առաքելութեան առաւել կենսաւորման ու համայնքի կեանքին առաւել ծաղկման:

Գ.- Եկեղեցին մեր ժողովուրդին տանողը հոգեւորականն է: Հոգեւորականներու հետ Մեր հանդիպման ընթացքին անդրադառնալով իրենց վիճակուած յոյժ կարեւոր առաքելութեան, շեշտեցինք իրենց հովուական ծառայութիւնը աւելի կազմակերպ ու ազդու դարձնելու հրամայականը: Ներկայ ընկերութեան կեանքին մէջ ապրող ու ծառայող մեր եկեղեցին կարիքը ունի հոգեմտաւոր պատրաստութեամբ հարուստ ու ծառայական կոչում ունեցող այնպիսի հոգեւորականներու, որոնք կարենան մեր հոգեւոր ու բարոյական արժէքները ու աւանդութիւնները տանիլ մեր ժողովուրդին: Մեր թեմը, ինչպէս մեր ողջ եկեղեցին, անյետաձգելի եւ լուրջ աշխատանք ունի կատարելիք նոր ու երիտասարդ հոգեւոր մշակներու պատրաստութեան գծով:

Դ.- Հայ դպրոցը մեր թեմի գործունէութեան կարեւոր մարզերէն մէկը եղած է ու կը մնայ: Խորապէս տպաւորուեցանք տեսնելով ազգային վարժարաններու լայն ցանց մը թեմէն ներս գործող: Մեր սիրտը անհուն ուրախութեամբ լեցուեցաւ երբ դպրոցներ այցելեցինք ու Մեր շուրջը փոքրիկներու շրթներէն հոսող հայերէն բառեր լսեցինք: Կը սպասենք որ հայ դպրոցը աւելի՛ հզօրանայ, անոր աշակերտութեան թիւը բազմանայ, անոր աշխատանքը ծաւալի ու մարդակերտումի եւ հայակերտումի առաքելութիւնը աւելի ծաղկի: Արդ, անհրաժեշտ է նիւթապէս զօրավիգ կանգնիլ հայ դպրոցին: Յաճախակի կերպով այս յիշեցումը կատարեցինք մեր ժողովուրդին. եւ որպէս շօշափելի արտայայտութիւն հայ դպրոցին նկատմամբ Մեր ունեցած հոգածութեան, Ազգ. Իշխանութեան հետ խորհրդակցաբար, որոշեցինք որ Մեր այցելութեան առիթով հանգանակուած գումարին մեծ մասը յատկացուի հայ դպրոցներուն: Մեր ջերմ թելադրանքն է մեր ժողովուրդի զաւակներուն, որ հայ դպրոցին նկատմամբ իրենց հոգածութիւնը կրկնապատկեն, որովհետեւ հայ արժէքներով սնած ներկայ սերունդն է որ պիտի երաշխաւորէ մեր ժողովուրդի ապագան Միացեալ Նահանգներու ձուլարանին մէջ:

Ե.- Հովուապետական այցելութեան ընթացքին մտահոգիչ կարգ մը երեւոյթներու շարքին ականատես եղանք նաեւ հայ լեզուի զգալի նահանջին: Արդարեւ, անցնող մի քանի տասնամեակներու ընթացքին Միջին Արեւելեան երկիրներէն գաղթած մեր ընտանիքներուն զաւակները լայն չափով սկսած են անգլերէն խօսիլ: Շուրջ վեց տարիներ առաջ երբ հովուապետական այցելութիւն տուինք մեր թեմին, Մեր հրապարակային պատգամերուն ընթացքին առաւելաբար հայերէն խօսեցանք. իսկ այս անգամ` անգլերէն: Սա խորապէս մտահոգիչ երեւոյթ մըն է, որուն դարմանումը կ՛ենթադրէ հաւաքական ու լայնաշունչ աշխատանք, ուր կարեւոր դեր ունին հայ ծնողքը, հայ դպրոցը ու եկեղեցին: Եթէ այսօր ծրագրուած ու ներդաշնակ աշխատանքով գործի չլծուինք, ապագային Ատլանտեանի ափերուն հայերէն խօսողներու թիւը կրնայ հասնիլ նուազագոյնի:

Զ.- Հովուապետական այցելութեան կարեւոր մարզերէն մէկը հանդիսացաւ Հայ դատը: Մեր հրապարակային արտայայտութիւններուն, ինչպէս նաեւ պետական ու քաղաքական անձնաւորութիւններուն հետ ունեցած հանդիպումներուն ընթացքին, յատուկ կերպով յիշեցուցինք մեր ժողովուրդի իարւունքներուն հետապնդումը: Այս ծիրէն ներս գնահատեցինք Ամերիկայի Հայ դատի մարմինին գործունէութիւնը, յիշեցուցինք թէ մեր ժողովուրդը տակաւին կը սպասէ որ Միացեալ Նահանգներու Նախագահը պաշտօնապէս ճանչնայ Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ շեշտեցինք Lայ դատի աշխատանքները ճանաչումէն անդին դէպի հատուցում ուղղելու անհրաժեշտութիւնը: Ազգային պահանջատիրութեան ծիրէն ներս ըսինք, որ Հայաստանի հզօրացումը, Ղարաբաղի անկախութեան ամրապնդումը եւ սփիւռքի վերակազմակերպումը անհրաժեշտ է որ մնան մեր համազգային աշխատանքներուն կիզակէտը:

Է.- Վերջապէս, յատուկ կարեւորութեամբ յիշեցուցինք մեր ժողովուրդի զաւակներուն մեր եկեղեցւոյ ու ժողովուրդին ներքին միութեան ամրապնդման հրամայականը: Արդարեւ, միասնական ոգիին խորացումը, համահայկական մտածողութեան զարգացումը ու սերտ գործակցութեան ծաւալումը պէտք է դառնան իւրաքանչիւր հայու ու ողջ հայութեան կեանքին առանցքը: Անհրաժեշտ է շրջանցել մեր կեանքէն ներս գոյութիւն ունեցող եւ պայմաններու բերումով յառաջացած բաժանումներն ու տարբերութիւնները եւ համախմբուիլ հաւաքական արժէքներու, մտահոգութիւններու, մարտահրաւէրներու ու ձգտումներու շուրջ: Մեր ազգը մէ՛կ է. մեր եկեղեցին մէ՛կ է. մեր հայրենիքը մէ՛կ է: Ա՛յս գիտակցութեամբ հարկ է գործել: Մեր ազգին ներքին միասնականութիւնը միակ ապահով ճամբան է մեզ դէպի պայծառ ապագայ առաջնորդող:

Վերոյիշեալ հարցերուն նաեւ անդրադարձած ենք ներկայ հովուապետական այցելութեան առիթով հրատարակած «Եկեղեցին Տանիլ Ժողովուրդին» Մեր անգլերէն հատորին մէջ: Այս գիրքին մէջ արծարծուած խնդիրները լուրջ խորհրդածութեան նիւթ պէտք է դառնան յատկապէս գաղութի պատասխանատուներուն ու երիտասարդներուն կողմէ:

Մեր սպասումն է որ Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմին տուած Մեր հովուապետական այցելութիւնը մեր ժողովուրդի զաւակները ու յատկապէս թեմական ու գաղութային պատասխանատուները մղէ աւելի կազմակերպ, ներդաշնակ, աշխոյժ ու միակամ աշխատանքի` ի խնդիր մեր եկեղեցւոյ ծառայութեան, հայ դպրոցի առաքելութեան, հայ դատի աշխատանքներուն ու մեր ներքին միասնականութեան առաւել հզօրացման ու գաղութի կեանքի վերանորոգման ու վերածաղկման:

Հայրապետական օրհնութեամբ ու հայրական ջերմ սիրով,

Աղօթարար`

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ
ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ

30 հոկտեմբեր, 2011
Անթիլիաս, Լիբանան

Share this Article
CATEGORIES