ՆՇՄԱՐ. ՇԸՇՇՇՇՇ…

Ս. Մ.

Հանդիսութեանց պահուն (երբեմն կազմակերպուած` ճաշի սեղաններու շուրջ), դասախօսական կամ երաժշտական, բեմական ու նմանօրինակ գեղարուեստական ձեռնարկներու, մինչեւ անգամ եկեղեցական արարողութեանց ընթացքին, յաճախ ականջալուր կ՛ըլլանք ներկաներու միջեւ բարձրաձայն զրոյցներու, որոնք աստիճանաբար բարձրացող աղմուկով կը լեցնեն սրահն ու հանդիսավայրը. բեմէն կամ սրահի յառաջամասէն ծանուցուածը կը դառնայ անհասկնալի, ականջներուն անմատչելի. ի վերջոյ, սրահին այս կամ միւս ծայրէն կը բարձրանայ հրամայական մը.

Շըշշշշշշ…

Աղմուկը կը մեղմանայ, կը դադրի, քիչ ետք դարձեալ աստիճանաբար բարձրանալու համար:

Երբեմն խօսակցութեանց աղմուկին կ՛ընկերանայ նաեւ բջիջային հեռաձայնի մը զանգին երաժշտական ձայնը (երբեմն այնքան տարօրինակ, որ սրահին մէջ խնդուք կը յառաջացնէ ու «կը նպաստէ» մթնոլորտին աւելի եւս խանգարման), հակառակ անոր որ հանդիսավարը սկիզբէն յայտարարած կ՛ըլլայ, աղաչական խնդրանքով կամ չվիրաւորող կատակով մը, որ հեռաձայնները անջատուին կամ դրուին «լուռ» դրութեան մէջ:

Երկուքն ալ վրդովմունք պատճառող երեւոյթներ են. տգիտութիւն, յետամնացութիւն եւ անմշակութայնութիւն կը մատնեն գիտութեանց այս դարուն:

Այլապէս, ի՞նչ բացատրութիւն տալ նման վարմունքի:

Հարցում. արդեօք ինչպիսի՞ անյետաձգելի նիւթեր կ՛արծարծուին յիշեալ պահերու, երբ հարկաւոր է լռել եւ դասախօսութիւն մը, մեծարեալի մը ներկայացման խօսքը, երգ մը, նուագ մը կամ պատգամ մը ՄՏԻԿ ԸՆԵԼ:

Կը պատահի, որ նման խօսակցութիւններ սկսին ու ա՛լ վերջ չգտնեն, մինչեւ անգամ «Շըշշշշշ…»-ին պատասխանուի դժգոհութեան արտայայտութեամբ մը, որ կը նշանակէ. «Դուն ո՞վ ես որ…»:

Փաստօրէն, կայ խօսելու պահ, բայց նաեւ` լռելու եւ մտիկ ընելու պահ: Ճիշդ է` դպրոցներուն մէջ նման բաներ կը սորվեցնեն, սակայն դպրոցէն փոխանցուող շատ մը բաներու պէս, այս ալ շուտով կը դրուի լուսանցքի վրայ:

Յստակացնենք. նման վիճակ «մենաշնորհը» չէ հայկական մեր միջավայրին, այլ նման կացութիւններու մէջ կարելի է գտնուիլ քիչ մը ամէն տեղ: Մարդս կրնայ համալսարանական ամէնէն բարձր վկայականին արժանացած ըլլալ, քանի մը վկայական ալ ունենալ, սակայն լռելու ու խօսելու պահերը իրարմէ զանազանելու իմաստութեան չհասնիլ:

Կարելի է նման կացութիւն ստեղծող շաղակրատներու հանդէպ չբաւականանալ «Շըշշշշշ…»-ով, այլ` պահանջել անոնցմէ, որ իրենց խօսակցութիւնը փոխադրեն սրահէն դուրս:

Պահերը իրարմէ զանազանելը ճաշակ, նրբամտութիւն եւ գլխագիր մշակոյթ կը պահանջեն: Զուրկ չենք այս արժանիքներէն: Կարեւոր է, սակայն, այս արժանիքին տէր կանգնիլ, չմոռնալ ու կիրարկել` անհատապէս ու հաւաքաբար:

 

 

Share this Article
CATEGORIES