ԿԱՂԱՆԴԸ ԵՒ Ս. ԾՆՈՒՆԴԸ ԱՇԽԱՐՀԻՆ ՇՈՒՐՋ

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Եթէ Կաղանդը եւ Ս. Ծնունդը տօնէիր…

ՖԻՆԼԱՆՏԱՅԻ ՄԷՋ

Մաթիլտային նման պիտի շնչես տունը զարդարող ճերմակ սմբուլներու (Ժասենթ) նուրբ հոտը: Ս. Ծնունդին ան կը սիրէ աւանդական բրինձով կաթնապուրը ուտել:  Եթէ գտնէ անոր մէջ պահուած նուշը, ան ամբողջ տարին բախտաւոր պիտի ըլլայ: Այս տարի Մաթիլտա պիտի այցելէ Կաղանդ պապային գիւղը Ռովանիէյմի մէջ: Հոն ան պիտի կարենայ քշել եղջերուներու կողմէ քաշուած սահնակ մը եւ զմայլիլ սառոյցէ սքանչելի արձաններուն առջեւ: Վերադարձին ան ծնողներուն հետ շոգիի լոգանք մը պիտի առնէ իրենց սոնայի փայտէ տնակին մէջ: Մաթիլտա մինչեւ ուշ ժամանակ պիտի սպասէ Կաղանդ պապային: Ֆինլանտայի մէջ ան իւրաքանչիւր տան դուռը կը զարնէ` ուրախօրէն հարցնելով. «Հոս բարի մանուկ մը կա՞յ»:

ՍԼՈՎԱՔԻՈՅ ՄԷՋ

Մաթեժի նման, դուն 24 դեկտեմբերի կէսօրին բան մը պիտի չուտէիր, որովհետեւ Ս. Ծնունդի ծոմն է: Իր պզտիկ տարիքէն անոր ծնողները միշտ կը կրկնէին, որ եթէ մինչեւ գիշերուան ընթրիքը սպասէ. բերանը առանց բան մը դնելու, ան պիտի տեսնէ ոսկիէ պզտիկ խոզուկը: Սակայն Մաթեժ բնաւ բան մը չէ տեսած: Ինչպէ՞ս դիմանալ: Քանի օրէ ի վեր արդէն իր մայրը կասիայով, կիտրոնով  եւ ուրիշ համեմներով կիսալուսինի, սրտի եւ աստղի ձեւերով պզտիկ կարկանդակներ կը շինէ: Ընթրիքին Մաթեժ հացի փշուրներով ծածկուած տապկուած ծածան պիտի ուտէ: Ձուկը քանի մը օր անցուցած է տան լոգարանին մէջ` մինչեւ վերջին վայրկեանը կենդանի մնալու համար: Ասիկա շատ հաճելի կը թուի Մաթեժի…

ԵԹՈՎՊԻՈՅ ՄԷՋ

Էրմիասի նման, դուն վերէն վար ճերմակ պիտի հագնէիր եւ լուսածագին պիտի արթննայիր Ժեննայի` Ս. Ծնունդի յատուկ պատարագին ներկայ գտնուելու համար: Պատարագը կը սկսի առտուան ժամը 4:00-ին: Էրմիաս քիչ մը կը յօրանջէ: Մոմ մը ձեռքին` ան երեք անգամ հանդիսաւոր կերպով կը դառնայ եկեղեցիին շուրջ եւ ապա եկեղեցի կը մտնէ եւ կ՛երթայ այր մարդոց կողմը` նստելու: Կէսօրէ ետք, հակառակ տաքին, ան իր եղբայրներուն հետ պիտի խաղայ հոքիի նմանող եւ ժեննա կոչուած խաղ մը, պիտի ուտէ եթովպիական հացի տեսակ մը, թեֆով շինուած պզտիկ կարկանդակներ: Իբրեւ նուէր` ան պիտի ստանայ հագնելիք մը:

ՖԻԼԻՓՓԻՆՆԵՐՈՒ ՄԷՋ

Պայանի նման, դուն ալ դպրոցը շինած պիտի ըլլաս աստղի ձեւով թուղթէ եւ սատափէ լապտեր մը: Այս գունաւոր չինական լամբարները Ս. Ծնունդին ուրախ մթնոլորտ կը ստեղծեն բոլոր տուներուն մէջ: Ծնունդէն առաջ Պայանիի մեծ մայրը ներկայ գտնուած է ինը պատարագներուն, որոնք կը սկսին առտուան ժամը 4:00-ին: 25 դեկտեմբերին Պայանի կ՛այցելէ ընտանիքին տարիքոտ անձերուն: Անոնք իրենց ձեռքերը կը դնեն անոր ճակատին վրայ, ասիկա անոր բախտ պիտի բերէ ամբողջ տարուան ընթացքին: Ապա ամբողջ ընտանիքը միասին ժենժամպրով թէյ կը խմեն եւ կ՛ուտեն պամպուի եղէգներու մէջ եփած սեւ շաքարով կպչուն բրինձ:

ՃԱՓՈՆԻ ՄԷՋ

Աքեմիի նման, դուն տապկուած եւ կարմրցուած հաւ եւ ելակի մուսով կարկանդակ պիտի ուտես: Ասիկա մեծ փոփոխութիւն մըն է` սուշիներուն բաղդատուած: Աքեմիի համար Կաղանդը Եւրոպայէն եկած սովորութիւն մըն է, որ շատ հաճելի է: Ան շատ կը սիրէ իր նուէրները բանալ իր անկողինին վրայ, դպրոց երթալէ առաջ: Տարօրինակ եւ գունաւոր զարդէ լոյսերը տեսնելու` Աքեմի կ՛երազէ իր ապագայ սիրահարին մասին: Երբ ան մեծնայ, Ս. Ծնունդի գիշերը պիտի անցընէ անոր հետ: Թոքիոյի շքեղ ճաշարաններէն մէկուն մէջ, որովհետեւ Ճափոնի մէջ, 24 դեկտեմբերի գիշերը սիրահարներուն տօնն է:

ՄԵՔՍԻՔԱՅԻ ՄԷՋ

Էլիզէոյի նման, դուն պիտի զարնես ընկերներուդ դուռերը, ամէն գիշեր, Ս. Ծնունդէն մէկ շաբաթ առաջ, երգերով եւ աղօթքներով, ծպտուած անձերէ կազմուած թափօրով մը: «Թո՛ք, թո՛ք, թո՛ք»: Սակայն ոչ մէկը դուռը պիտի բանայ: Ճիշդ ինչ որ պատահած է Յովսէփի եւ Մարիամի, որոնք ամբողջ գիշերը իջեւան մը փնտռած են քնանալու համար եւ ստիպուած` պատսպարուած են ախոռի մը մէջ, ուր ծնած է Յիսուս մանուկը: 24 դեկտեմբերի գիշերը դուռերը կը բացուին ուրախ երաժշտութեան եղանակներով եւ հրախաղերով: Աչքերը գոց, Էլիզէօ կը զարնէ գունաւոր թուղթէ շինուած փինիաթային վրայ: Յանկարծ փինիաթան պիտի պատռուի եւ դուրս թափէ իր մէջի բոլոր պտուղները, անուշեղէնները եւ պոնպոնները:

ԿՐԻՆԼԱՆՏԻ ՄԷՋ

Փիփալուքի նման, դուն տունդ պիտի զարդարես փայլփլուն մոմերով եւ լուսաւոր աստղերով. դեկտեմբեր ամսուան ամբողջ օրը մութ կ՛ընէ ձիւնով ծածկուած լեռներուն եւ Նուուքի գունաւոր տուներուն վրայ: Փիփալուք կը դիտէ, թէ ինչպէ՛ս իր մայրը կը պատրաստէ Կաղանդի յատուկ ինուիթ ուտելիքները: Ան շատ կը սիրէ մաթթաքը` կէտի մորթով փաթթուած միս, եւ քիվիաքը` փոկի մորթով փաթթուած թռչունի միս: Տօնական իր վերարկուն հագած` Փիփալուք տունէ տուն կ՛երթայ` ինուիթ լեզուով «Շնորհաւոր Ս. Ծնունդ» ըսելով, «Ժուուլլիմի ուքիորթաասամիլու փիլլուարիթ»:

1170

Ինչպէ՞ս մէկ գիշերուան մէջ Կաղանդ պապան կրնայ իր բոլոր նուէրները բաժնել աշխարհին շուրջ:

Մասնագէտներ հաշիւներ կատարած են եւ այն եզրակացութեան յանգած են, թէ Սփիտի Կաղանդ պապան կը ճամբորդէ երկվայրկեանը… 1170 քմ արագութեամբ:

Ուրեմն զարմանալի չէ, որ ոչ մէկը տակաւին անոր հանդիպած է:

 

ՁԵՌԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱՆ ՃԱՄԲԱՅ ԵԼԱԾ Է

Զանգակներ հնչեցուցէք. Կաղանդ պապան կը հասնի: Անոր ժամանակ տանք, որ ան իր սահնակին բեռնաւորումը վերջացնէ, ապա ան կայծակի նման պիտի անցնի երկնքին մէջէն:

Կաղանդ պապային սահնակը եւ տնակը շինելու համար պէտք պիտի ունենաս պարզապէս տեսակաւոր շաքարեղէններու եւ մեծ երեւակայութեան: Երբ սահնակը վերջացնես, զայն լեցուր պոնպոններով եւ տուրմերով, ապա բոլոր տարրերը դիր Կաղանդի սեղանին վրայ:

Ինչպէ՞ս պատրաստել տնակը եւ սահնակը

ա.- Տնակին եւ սահնակին տարբեր «կտորները» իրարու «փակցնելու» համար պէտք ունիս յատուկ «խէժի» մը: Այս «խէժը» պատրաստէ փոշի շաքար խառնելով քիչ մը ջուրի հետ` ստանալու համար թանձր խմոր մը: Այս խմորը քսէ մակերեսին վրայ եւ անոր վրայ շարէ պիսքուիները:

բ.- Սահնակին յատակին համար պէտք ունիս հաստ խաւաքարտի քառանկիւն կտորի մը,  իսկ տնակին համար` պտուղի հիւթի խաւաքարտէ տուփի մը:

գ.- Սահնակը: Խաւաքարտի կտորին վրայ (1) քսէ շաքարէ խմորէն եւ ապա անոր վրայ շարէ քառանկիւն պիսքուիներ (2): Այս պիսքուիներու խաւին վրայ դարձեալ շաքարէն քսէ եւ վրան շարէ տուրմէ գաւազանիկներ (3): Սահնակին մէկ կողմը փակցուր տուրմի կտոր մը (4), իսկ միւս կողմը` կլորակ մանր կարկանդակ մը: Սահնակին երկու կողմերը փակցուր Կաղանդէ շաքարէ գաւազանիկներ (5): Իսկ ետեւի տուրմի կտորին վրայ կլորակ պիսքուիով եւ տուրմէ գաւազանիկներով պզտիկ աթոռ մը շինէ (6):

դ.- Տնակը: Չափահասէ մը խնդրէ, որ պտուղի հիւթի խաւաքարտէ տուփին վարի բաժինէն քիչ մը կտրէ, եթէ անիկա շատ բարձր է (1): Տուրմէ գաւազանիկներ փակցուր տուփին երեք կողմերուն վրայ` փայտէ պատերը ընելու համար (2): Նոյն ձեւով փակցուր նաեւ տանիքը:

Եթէ տանիքը կը սահի, տնակը սառնարանը դիր քանի մը վայրկեան, որպէսզի շաքարը չորնայ: Տնակին չորրորդ պատին վրայ քառակուսի բարակ պիսքուի մը փակցուր (3): Այս պատին վրայ կրնաս շաքարէ դուռ մը փակցնել եւ ապա զայն զարդարել գունաւոր պոնպոնի տեսակներով (4):

Ափսէի մը վրայ թուղթէ պզտիկ սփռոց մը դիր, վրան փոշի շաքար սրսկէ ձիւնի տպաւորութիւնը տալու համար եւ ապա անոր վրայ զետեղէ տնակը եւ Կաղանդ պապային սահնակը: Կրնաս նաեւ շուրջը շարել գունաւոր թուղթերով փաթթուած անհատական տուրմի կտորներ, խաւաքարտէ պզտիկ կաղանդի ծառեր եւ, անշուշտ, Կաղանդ պապան:

ԺԱՄԱՆՑ

 

Կէտերը իրարու միացուր 1-79` գտնելու համար պահուած պատկերը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս օգնել Կաղանդ պապային` գտնելու եղջերուին հասցնող ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել եղջերուին համապատասխանող շուքը:

Share this Article
CATEGORIES