ԴԱՄԱՍԿՈՍԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻՆ ՄԷՋ ՀԱՄԱՊԱՐՓԱԿ ՃԱՌ ՄԸ ԱՐՏԱՍԱՆԵԼՈՎ` ԱՍԱՏ ԱՐԱԲԱԿԱՆ ԼԻԿԱՆ ԲՈՒՌՆ ՔՆՆԱԴԱՏՈՒԹԵԱՆ ԵՆԹԱՐԿԵՑ

Նախագահ Ասատ` Դամասկոսի համալսարանին մէջ արտասանած իր ճառին ընթացքին

Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատ երէկ կէսօրէ առաջ Դամասկոսի համալսարանին մէջ արտասանեց խօսք մը, որուն սկիզբը նշեց, որ վերջին տասը ամիսներու իրադարձութիւնները բոլոր սուրիացիներուն համար հայրենասիրութեան քննութիւն մըն են: «Ներկայ պայմանները բոլորիս համար հայրենասիրութեան քննութիւն մըն են», ըսաւ ան:

Ասատ յայտնեց, որ Սուրիոյ դէմ արտաքին դաւը այլեւս բոլորին ծանօթ է եւ սկսած է բացայայտուիլ: «Մշուշը չքացաւ… եւ դիմակները ինկան», նշեց ան` աւելցնելով, որ գոյութիւն ունին միջազգային եւ շրջանային կողմեր,որոնք Սուրիոյ կացութիւնը քայքայել ուզեցին:

Սուրիոյ նախագահը յայտնեց, որ իր երկիրը կ՛ենթարկուի տեղեկատուական աննախադէպ յարձակումի մը, որուն նպատակը «մեր կամքը անդամալուծելն է»: «Աւելի քան 60 միջազգային լրատուամիջոց ներկայիս Սուրիոյ դէմ կը գործէ», ըսաւ ան: Ասատ նշեց, որ «արիւնալի» լրատուութիւնը չկրցաւ սուրիացի ժողովուրդին միասնականութիւնը հարուածել:

Ասատ ընդգծեց, որ «խափանարարները խաղաղ ցոյցերը շահագործեցին սպանութիւն եւ կողոպուտի արարքներ գործելու համար»: Իսկ խօսելով արաբ ղեկավարներու կեցուածքներուն մասին ըսաւ, որ «կարգ մը ղեկավարներ սրտով մեզի հետ են, սակայն քաղաքականութեան մէջ` մեզի դէմ»: Ան նշեց, որ արաբ դէտերու գաղափարը առաջին անգամ ինք առաջարկած է` Արաբական լիկայի պատուիրակութեան հետ իր հանդիպումին ընթացքին:

Ասատ յայտնեց, որ «մեզի բարեփոխումներու խորհուրդ տուող արաբական երկիրները ժողովրդավարութենէն գաղափար չունին … Արաբական երկիրներ սպասեցին, որ բարեփոխումներու զօրակցող կոչերուն չընդառաջենք, սակայն ընդառաջեցինք … Արաբական երկիրները շարք մը հարցերու մէջ մեզի դէմ կեցուածք որդեգրեցին»:

Սուրիոյ նախագահը իր խօսքին ընթացքին Արաբական լիկան բուռն քննադատութեան ենթարկեց: Ան ըսաւ, որ Արաբական լիկան արաբական աշխարհի  վատ վիճակին հայելին է, «անիկա մասնատման եւ սադրանքի սերմեր ցանելու աշխատանքին անմիջական մասնակցութիւն բերաւ»: Ան ընդգծեց, որ Սուրիոյ` Արաբական լիկայի անդամակցութեան սառեցումը «ո՛չ մօտէն, ո՛չ ալ հեռուէն մեզի կը վերաբերի»:

Ան շեշտեց, որ «Արաբական լիկային արաբականութիւնը առանց Սուրիոյ սառեցուած է»` նշելով, որ Սուրիոյ անդամակցութեան սառեցումը լիկայի արաբականութիւնը սառեցնել է: Սուրիոյ նախագահը յայտարարեց, որ «Արաբական լիկան ո՛չ լիկա է, ո՛չ ալ արաբական պիտի ըլլայ»` աւելցնելով, որ «անոնց նպատակը Սուրիան Իսրայէլով փոխարինելն է»: Սակայն ընդգծեց, որ «արաբական որեւէ նախաձեռնութեան դիմաց դուռը պիտի չփակենք, այնքան ատեն որ Սուրիոյ գերիշխանութիւնը կը յարգէ»:

Ասատ յայտնեց, որ ոմանք որեւէ լուծում կը պահանջեն, սակայն այդպիսի մօտեցումէ մը ծնունդ առած լուծում մը տագնապը կը խորացնէ: Ան ըսաւ, որ հարցը երկու բաժին ունի` բարեփոխում եւ ահաբեկչութիւն, իսկ բարեփոխումը ահաբեկչութիւնը պիտի չդադրեցնէ, որովհետեւ ահաբեկիչներու գործունէութեան արգելք պիտի չհանդիսանայ: Ան արտաքին միջամտութեանց արգելք հանդիսանալու համար կոչ ուղղեց` բարեփոխումներն ու ահաբեկչութիւնը իրարմէ անջատելու: Սակայն նշեց, որ ահաբեկչութիւնը որքան հարուածէ, այդքան բարեփոխումի հոլովոյթը կ՛ուշանայ:

«Ներկայ պայմաններուն մէջ գտնուող որեւէ պետութիւն արտակարգ դրութիւն պիտի յայտարարէր, սակայն մենք այդ դրութիւնը ջնջեցինք», ըսաւ Սուրիոյ նախագահը: Ան յայտնեց, որ ապահովական ուժերէն քաղաքայիններ սպաննելու յանցանքը գործած կարգ մը անդամներ ձերբակալուած են եւ այդպիսի յանցանք գործողները անձեռնմխելիութիւն չունին:

Ասատ յայտնեց, որ «աշխատանք կը տանինք քաջալերելու կողմերը կուսակցութիւններ կազմելու»: Ան ըսաւ, որ «ազգային ընդդիմութիւն մը կ՛ուզենք եւ ոչ թէ իր հրամանները արտասահմանէն ստացող ընդդիմութիւն մը»: Ան ըսաւ, որ սուրիական կառավարութիւնը պէտք է ընդլայնուած կառավարութիւն մը ըլլայ, իսկ նոր սահմանադրութեան շուրջ հանրաքուէն տեղի պիտի ունենայ յառաջիկայ մարտ ամսուան ընթացքին:

Սուրիոյ նախագահը պատրաստակամութիւն յայտնեց «վաղն իսկ երկխօսութեան սկսելու, սակայն ընդդիմութիւնը պատրաստ չէ»: Ան ըսաւ, որ տնտեսական պաշարումը սուրիացիները պիտի չվախցնէ եւ պիտի չկարենայ զանոնք վարկաբեկել: Ան նաեւ ընդգծեց, որ «Արեւմուտքը Սուրիոյ համար փրկութեան լաստ չէ, եւ 2005-էն ի վեր դէպի Արեւելք ուղղուեցանք»: Ասատ ըսաւ, որ Արեւմուտքը չէ փոխուած եւ Սայքս-Փիքոյի գաղութատիրութենէն դէպի նոր գաղութատիրութիւն անցած է:

Միւս կողմէ, Սուրիոյ մէջ արաբական դէտերու պատուիրակութեան ղեկավար Մոհամետ Մուսթաֆա Տապի սէուտական «Օքազ» օրաթերթին հետ ունեցած հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ դէտերը իրենց աշխատանքները պիտի շարունակեն, եւ «բոլոր կողմերը պատասխանատու են կացութեան վատթարացման եւ անմեղ զոհերու արձանագրութեան շարունակման»: Ան ըսաւ, որ դէտերու պատուիրակութեան գործունէութիւնը գնահատելէ առաջ անհրաժեշտ է անոր յաւելեալ ժամանակ տալ, իսկ պատուիրակութեան Սուրիա հասնելէն հազիւ քանի մը օր ետք անոր գործունէութիւնը գնահատելը անարդար է:

Բրիտանական «Ֆայնենշըլ Թայմզ» օրաթերթը իր կարգին գրեց, որ «Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատ կրնայ յաւակնիլ մէկ տարիէ ի վեր ժողովրդային ըմբոստութիւն դիմագրաւող իր վարչակարգը պահելու իր փորձին մէջ կարգ մը կէտեր արձանագրած ըլլալ, այդ ալ` Քաթարի կողմէ բացայայտ կերպով եւ Սէուտական Արաբիոյ կողմէ լուռ կերպով իր վարչակարգը տապալելու համար գոյացնել փորձած միաձայնութիւնը բեկանելուն համար»` աւելցնելով, որ «պարզապէս, Ասատ իր պաշարուած վարչակազմին համար յաւելեալ ժամանակ շահեցաւ»:

Մինչ այդ, Քուէյթի պաշտպանութեան նախարարութիւնը երէկ հաղորդեց, որ արաբական դէտերու պատուիրակութեան անդամ քուէյթցի սպաներ վիրաւորուած են, երբ էմիրաթցիներէ, քուէյթցիներէ, իրաքցիներէ, մարոքցիներէ եւ ալճերիացիներէ բաղկացած իրենց խումբը երկուշաբթի օր Լաթաքիայէն վերադառնալու ընթացքին «անծանօթ ցուցարարներու» կողմէ յարձակումի ենթարկուած է:

 

Share this Article
CATEGORIES