ԱՐԱՊԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՍԱՏԻ ԱՐԱԲԱԿԱՆ ԼԻԿԱՅԻՆ ՈՒՂՂԱԾ ՔՆՆԱԴԱՏՈՒԹԵԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԶԱՐՄԱՆՔ ԿԸ ՅԱՅՏՆԷ

Նեպիլ Արապի

Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղար Նեպիլ Արապի եգիպտական «Հայաթ» արբանեակային պատկերասփիւռի կայանին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին խիստ զարմանք արտայայտեց Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատի Արաբական լիկային ուղղած քննադատութեան նկատմամբ:

Ան ըսաւ, որ Արաբական լիկայի դէտերու առաքելութիւնը պիտի չկարենայ իրականանալ, որովհետեւ հարցը ներկայիս շատ բարդացած է` նշելով, որ Դամասկոսի մէջ գտնուող լիկայի գրասենեակէն իրեն հասած տեղեկագիրները շատ մտահոգիչ են: Ան աւելցուց, որ Արաբական լիկայի նախարարաց խորհուրդը ինք Սուրիոյ կացութեան վերաբերեալ որոշում պիտի որդեգրէ` վստահեցնելով, որ եթէ Արաբական լիկան այս հարցէն «իր ձեռքը քաշէ», տագնապի լուծման համար կախարդական գաւազան չկայ, որովհետեւ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդը կ՛ուզէր միջամտել, արդէն իրապէս միջամտած կ՛ըլլար եւ շարժելու համար լիկային պէտք չունի:

Արապի նշեց, որ «անկասկած այն, ինչ որ Սուրիոյ մէջ տեղի կ՛ունենայ, յեղափոխութիւն է», սակայն մտավախութիւն յայտնեց, որ Սուրիոյ մէջ քաղաքացիական պատերազմ տեղի ունենայ, որովհետեւ այժմու դէպքերը այդպիսի պատերազմի կ՛առաջնորդեն: Ան բացառեց, որ Լիպիոյ մէջ տեղի ունեցածը Սուրիոյ մէջ եւս կրկնուի` նշելով, որ միջազգային պայմանները ներկայիս չեն արտօներ, որ Միացեալ Նահանգներ սուրիական վարչակարգին հետ զինուորական բախում մը ունենան:

Ֆրանսայի նախագահ Նիքոլա Սարքոզի սուրիական իշխանութիւններէն պահանջեց չորեքշաբթի օր Հոմսի մէջ ֆրանսացի լրագրող Ժիլ Քաժիէի սպանութեան հանգամանքները յստակացնել: Չորեքշաբթի օր Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Ալեն Ժիւփէ եւս սուրիական իշխանութիւններուն նոյն պահանջը ներկայացուցած էր:

Թուրքիոյ նախագահ Ապտիւլլա Կիւլ «Շարք Աուսաթ» օրաթերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտարարեց, որ Ասատի հետ կապի վերջին թելը խզուած է` նշելով, որ «այն, ինչ որ Ասատ ներկայիս կ՛ընէ, շատ քիչ եւ շատ ուշ է»:

Ան ըսաւ, որ իր երկիրը սուրիացի ժողովուրդի օրինական պահանջներուն կողքին կը կանգնի, սակայն բարեփոխման ղեկավարումը միայն սուրիացի ժողովուրդին ձեռքն է, եւ «Թուրքիա ոեւէ մէկուն ինչ ընել կամ չընելու ցուցմունք չի տար»` վստահեցնելով, որ «Անգարա սուրիական ընդդիմութեան հետ կարգ մը տեսակէտներ կը բաժնէ»:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու «Ժումհուրիա» օրաթերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին ցաւ յայտնեց, որ Սուրիա Թունուզի, Եգիպտոսի եւ Լիպիոյ դասերէն չսորվեցաւ: Ան ըսաւ, որ Թուրքիա իր փորձառութիւնը եւ տեսակէտները փոխանցելու գծով իր կարելին ըրած է, սակայն սուրիական վարչակարգը այլ ուղի մը ընտրած է:

Ան նշեց, որ «պատմութեան ընթացքը կը քալէ, եւ ոչ ոք կրնայ կամ անոր դէմ կենալ, ինչպէս նաեւ ոչ ոք կրնայ կասեցնել հոլովոյթ մը, որ արդէն իսկապէս սկսած է»: Տաւութօղլու վստահեցուց, որ «սուրիացի ժողովուրդը օր մը իր ազատ կամքով իր կառավարութիւնն ու խորհրդարանը պիտի ընտրէ»:

Ռուսիոյ Ազգային անվտանգութեան խորհուրդի ընդհանուր քարտուղար Նիքոլայ Փաթրուշեւ ռուսական «Քոմերսանթ» օրաթերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ Սուրիոյ վրայ ներկայիս գործադրուող ճնշումները մաս կը կազմեն Իրանի դէմ արեւմտեան արշաւին: «Կ՛ուզեն Դամասկոսը պատժել ոչ թէ ընդդիմութիւնը ճնշելուն համար, այլ` Թեհրանի հետ իր դաշինքէն հրաժարիլ մերժելուն համար», ըսաւ Փաթրուշեւ` աւելցնելով, որ «գոյութիւն ունին տեղեկութիւններ, որ ՕԹԱՆ-ի անդամ երկիրներ եւ Պարսից ծոցէն արաբական երկիրներ կ՛ուզեն Սուրիոյ ներքին հարցերուն իրենց ներկայ միջամտութիւնը վերածել զինուորական ուղղակի միջամտութեան` Լիպիոյ մէջ գործադրուած դիպաշարի` հիմամբ»:

Ան նշեց, որ «այս անգամ յարձակող ուժերուն մեծ մասը Ֆրանսայէն, Բրիտանիայէն կամ Իտալիայէն պիտի չգան, այլ` դրացի Թուրքիայէն, որ մօտիկ անցեալին Սուրիոյ հետ բարեկամական յարաբերութիւններ ունէր»` աւելցնելով, որ «Թուրքիա Իրանի հետ կը մրցի եւ մեծ ձգտումներ ունի»:

«Ուաշինկթըն եւ Անգարա արդէն իսկ ծրագիրներ կը մշակեն ստեղծելու թռիչքներու արգիլեալ գօտիներ, որոնց մէջ սուրիական ըմբոստ ուժեր կրնան կազմուիլ եւ հաւաքուիլ»:

Մինչ այդ` թրքական «Հիւրրիյէթ» օրաթերթի կայքէջը հաղորդեց, որ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Սելճուք Էօնալ յայտնած է, որ թրքական ծովուժը իմացած է, թէ զէնք-զինամթերքով բեռցուած ռուսական «Շարիոթ» նաւը երէկ Սուրիոյ Թարթուս նաւահանգիստ հասած է: Նշենք, որ կիպրական իշխանութիւնները նախապէս գրաւած էին Սուրիա ուղղուող նշեալ ռուսական նաւը, ապա ուղղութիւնը փոխելու խոստումներ ստանալէ ետք, անոր արտօնած էին նաւարկել:

Միւս կողմէ, սուրիական լաւատեղեակ աղբիւրներ սուրիական «Ուաթան» օրաթերթին հաղորդեցին, որ այս ամսուան վերջաւորութեան պիտի յայտարարուի կազմութիւնը սուրիական նոր կառավարութեան մը, որուն մաս պիտի կազմեն նաեւ «հայրենասէր ընդդիմութենէն անձնաւորութիւններ»: Աղբիւրները նշեցին, որ յառաջիկայ շաբթուան սկիզբը այս նպատակին համար խորհրդակցութիւններ պիտի սկսին:

 

Share this Article
CATEGORIES