Գիտութիւն Եւ Մարդ.- Մոլութի՛ւն. Տեւաբար Համացանցէն Կախեալ Մնալը Կը Ձեւափոխէ Մարդկային Ուղեղը

ՄԻՆՉ ԱՐԴԻ ԿԵԱՆՔԻ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐՈՒՆ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ՄԵԶՄԷ ՇԱՏԵՐ ՀԵՏԶՀԵՏԷ ԱՒԵԼԻ ԵՐԿԱՐ ԺԱՄԱՆԱԿ Կ՛ԱՆՑԸՆԵՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻՉԻՆ ԴԻՄԱՑ, ԱՆԴԻՆ` ԳԻՏՆԱԿԱՆՆՆԵՐ Կ՛ԱՊԱՑՈՒՑԵՆ, ԹԷ ՇԱՏԵՐՈՒՆ ՀԱՄԱՐ ԱՍԻԿԱ ՎԵՐԱԾՈՒԱԾ Է ԱՆԴԻՄԱԴՐԵԼԻ ՄԱՐՄԱՋԻ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԿԸ ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԷ.

Համացանցի մոլութիւնը առաջին անգամ ըլլալով կ՛առնչուի ուղեղին մէջ այնպիսի փոփոխութիւններու հետ, որոնք նկատուած են ոգելից ըմպելիներու, քոքայինի եւ քանապիսի մոլի անձերու քով: Նոր դաշտ մը պեղող ուսումնասիրութեան մը ընթացքին գիտնականներ օգտագործած են Էմ. Առ. Այ. նկարող գործիքներ` ի յայտ բերելու համար անբնական վիճակներ արբունքի տարիքի այն պատանիներուն քով, որոնք բազմաթիւ ժամեր կ՛անցընեն համացանցի վրայ` քանդելով իրենց ընկերային եւ անձնական կեանքը: Յայտնաբերումը կրնայ լոյս սփռել վարուելակերպի հարցերու վրայ եւ առաջնորդել դարմանումի նոր մօտեցումներու, ինչպէս կ՛ըսեն ուսումնասիրողները:

Կ՛ենթադրուի, թէ համացանց գործածողներուն 5-10 առ հարիւրը դարձած է անոր մոլին. այսինքն չի կրնար հակակշիռի տակ պահել համացանցի գործածութիւնը: Այս համեմատութեան մաս կազմող անձերը առաւելաբար համակարգչային խաղերու մոլի են եւ այնքա՛ն համակուած են այս զբաղումով, որ երկար ժամեր կ՛անցընեն` առանց որեւէ բան ուտելու կամ խմելու, իսկ անոնց ուսումը, գործը եւ յարաբերութիւնները կը տուժեն:

Լոնտոնի Իմփիրիըլ քոլեճին մէջ խորհրդատու հոգեբան Հանրիեթթա Պոուտըն Ճոնզ, որ կը գլխաւորէ Բրիտանիոյ առողջապահական համակարգին մէջ  համացանցի եւ բախտախաղի մոլիներու յատուկ միակ դարմանատունը, կ՛ըսէ. «Մեր դարմանատան մէջ համացանցի լուրջ մոլութենէ տառապող անձերուն մեծ մասամբ խաղերու մոլի են. անոնք երկար ժամեր կ՛անցընեն` մարմնաւորելով զանազան դերեր տարբեր խաղերու մէջ, ինչ որ պատճառ կը դառնայ, որ անոնք անտեսեն իրենց պարտաւորութիւնները: Տեսած եմ անձեր, որոնք դադրած են համալսարանին մէջ դասախօսութիւններու հետեւելէ, ձախողած են իրենց դասանիւթերուն մէջ կամ անոնց ամուսնութիւնը քայքայուած է, որովհետեւ չեն յաջողած իրենց խաղէն դուրս զգացական որեւէ կապ հաստատել»:

Թէեւ բնակչութեան մեծամասնութիւնը հետզհետէ աւելի բազմաթիւ ժամեր կ՛անցընէ համացանցի վրայ, սակայն ասիկա մոլութեան ապացոյց մը չի նկատուիր: «Ասիկա տարբեր է: Համացանցի վրայ կ՛աշխատինք, որովհետեւ արդի կեանքը մեզմէ կը պահանջէ համացանցով կապուիլ մեր աշխատանքին ընթացքին, անոր միջոցով մշակել մեր ասպարէզին անհրաժեշտ եւ մեր ընկերային յարաբերութիւնները, սակայն չի վերածուիր մարմաջի: Իսկ երբ մէկը կու գայ եւ կ՛ըսէ քեզի, թէ ամբողջ գիշերը չէ քնացած, որովհետեւ 14 ժամ համակարգիչին վրայ խաղեր խաղցած է, եւ թէ` նոյնը պատահած է նախորդ գիշեր, եւ թէ` փորձած է վերջ դնել խաղին, սակայն չէ յաջողած, արդէն կ՛անդրադառնաս, թէ ան հարց մը ունի: Յայտնապէս խաղն է, որ իր մոլին կը դարձնէ զայն», կը բացատրէ ան:

Չինաստանի մէջ ուսումնասիրողներ նկարած են Շանկհայի Մտային առողջապահութեան կեդրոն ուղարկուած արբունքի տարիքի 17 պատանիներու ուղեղը եւ ախտաճանաչած են «համացանցի մոլութեան խանգարում» մը, ապա նկարները բաղդատած են անոնց 16 դասընկերներուն ուղեղին հետ:

Արդիւնքները ցոյց տուած են անդամալուծումը ուղեղին ճերմակ բնաթելերուն, որոնք իրարու կը կապեն ուղեղին այն մասերը, ուր տեղի կ՛ունենայ զգացական գործընթացը, ուշադրութեան կեդրոնացումը, որոշումներու կայացումը եւ իմացական հակակշիռը: Ուղեղի Ճերմակ նիւթի նմանօրինակ փոփոխութիւններ նկատուած են թմրեցուցիչի եւ ոգելից ըմպելիներու մոլութենէ տառապողներու քով:

«Այս յայտնաբերումները մտածել կու տան, թէ ուղեղին ճերմակ մասին ամբողջութեան պահպանումը կը ծառայէ իբրեւ դարմանումի նոր թիրախ` համացանցի մոլութենէ յառաջացած խանգարումներու համար», կ՛ըսեն ուսումնասիրողները, «Փապլիք Լայպրըրի աֆ Սայընս Ուան» թերթին մէջ լոյս տեսած տեղեկագիրի մը մէջ: Հեղինակները չեն գիտեր, թէ արդեօք ուղեղին մէջ կատարուած փոփոխութիւնները հետեւա՞նք են, թէ՞ պատճառ համացանցի մոլութեան: Թերեւս այն պատանիները, որոնց ուղեղին մէջ նման փոփոխութիւններ նկատուած են, աւելի հակամէտ են մոլի դառնալու:

Աւստրալիոյ Սաութ Ուէյլզ համալսարանէն Մայքըլ Ֆարել, որ կը գլխաւորէ Թմրեցուցիչի եւ ոգելիցի ըմպելիներու ուսումնասիրութեան ազգային կեդրոնը, կ՛ըսէ. «Այս ուսումնասիրութիւնը սահմանափակ է, որովհետեւ հակակշիռի տակ չէ: Հաւանական է, որ ապօրինի թմրեցուցիչներ, ոգելից ըմպելիներ եւ քաֆէյինի վրայ հիմնուած գրգռիչ նիւթեր կրնան պատճառ դառնալ ուսումնասիրութեան ընթացքին նկատուած փոփոխութիւններուն: Հարցական է նաեւ «համացանցի մոլութեան խանգարում»ի յատուկ նշումը»:

ՀԱՄԱՑԱՆՑԻ ԾՈՒՂԱԿԻՆ ՄԷՋ ԻՆԿԱԾ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐ

Էքպոքս խաղի մոլի մը` 20 տարեկան Քրիս Սթանիֆորթ, մեռած է յաճախակի հերթականութեամբ 12 ժամ խաղալէ ետք: Թէեւ ան նախապէս երբեք վատառողջ չէ եղած, սակայն երկարատեւ նստիլը արեան լերդացում պատճառած է երակներուն մէջ. հիւանդութիւն մը, որ կը յառաջանայ երկարատեւ թռիչքներ կատարող ճամբորդներու քով: Սթանիֆորթ համացանցի խաղերու ձեւագծումի կը հետեւէր Լեսթըրի համալսարանին մէջ: Ան ինկած ու մեռած է, երբ բարեկամի մը կ՛ըսէր, թէ կուրծքը կը ցաւէր:

Մանուկ մը սովամահ եղած է, մինչ անոր մայրը անընդհատ կը խաղար համացանցի վրայ: Միացեալ Նահանգերու Նիւ Մեքսիքօ շրջանէն 28 տարեկան կին մը` Ռեպեքա Քոլին Քրիսթի, ժամեր շարունակ կը խաղար «Ուըրլտ աֆ ուորքրաֆթ» երեւակայական խաղը, մինչ անոր երեք տարեկան աղջնակը անօթի կը մնար: Ան հազիւ 12 քկ կը կշռէր, երբ մայրը զայն զգայազիրկ վիճակի մէջ փոխադրած է հիւանդանոց: Քրիսթի դատապարտուած է 25 տարուան բանտարկութեան` իր անփութութեան համար:

Կին մը բանտարկուած է, որովհետեւ 76 հազար փաունտ գողցած է ընկերութենէ մը` գոհացնելու համար համացանցի վրայ բախտախաղ խաղալու իր մոլութիւնը: Քէյմպրիճշայրէն 41 տարեկան Լուսիէն Մէյնի 16 ամիս բանտարկութեան դատապարտուած է` ընդունելէ ետք իր կատարած զեղծարարութիւնը: Ան դատական ատեանին յայտնած է, թէ ծածուկ դրամ կը գողնար` փոխելէ ետք հին հաշիւներու արձանագրութիւններ: Ան համացանցի վրայ պինկօ խաղալու մոլին դարձած էր իր ամուսնութեան քայքայումէն ետք:

 Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES