«Սուրիոյ Բարեկամներ»-ու Խորհրդաժողովը Սուրիոյ Մէջ Բռնարարքներուն Անմիջական Դադրեցումը Պահանջեց

Խորհրդաժողովէն պահ մը

Աւելի քան 60 երկիրներու պատուիրակներ երէկ Թունուզի մայրաքաղաքի հիւսիսային արուարձանին մէկ պանդոկին մէջ մասնակցեցան «Սուրիոյ բարեկամներ»-ու խորհրդաժողովին` սուրիացի ժողովուրդին մարդասիրական օժանդակութիւններու ծրագիրը ճշդելու եւ Դամասկոսի վրայ ճնշումը բարձրացնելու համար:

Ժողովը Սուրիոյ մէջ բռնարարքներուն անմիջական դադրեցումը պահանջեց եւ վերահաստատեց Սուրիոյ գերիշխանութեան ու հողային ամբողջականութեան նկատմամբ յանձնառութիւնը, ինչպէս նաեւ դատապարտեց այդտեղ արձանագրուող մարդկային իրաւանց խախտումները:

Թունուզի արտաքին գործոց նախարար Ռաֆիք Ապտել Սալամ ժողովի աւարտին տրուած մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին շեշտեց, որ Սուրիոյ տագնապի քաղաքական լուծումը պէտք է յարգէ սուրիական հասարակութեան բազմազանութիւնը` նշելով, որ «Սուրիոյ մէջ իշխանութեան ժողովրդավարական փոխանցում մը կ՛ուզենք` առանց արտաքին միջամտութեան»:

Թունուզի դիւանագիտութեան պետը ընդգծեց, որ «մենք Սուրիոյ կողքին կանգնելուն առանց տատամսումի համաձայն ենք»` նշելով, որ Սուրիոյ Ազգային խորհուրդը սուրիացի ժողովուրդի օրինական ներկայացուցիչը ըլլալու կ՛ուղղուի:

Ան ըսաւ, որ խորհրդաժողովը ընդդիմութիւնը զինելու հարցին չանդրադարձաւ: «Կը զօրակցինք արաբական եւ միջազգային ուժեր Սուրիա ուղարկելու գաղափարին, չենք ուզեր մեծ պետութեանց խաղերուն մէջ մտնել», յայտնեց Ապտել Սալամ` աւելցնելով, որ «զինուորական ուժ օգտագործել չենք փափաքիր եւ այն, ինչ որ կրնանք ընել` սուրիացի ժողովուրդին կողքին կանգնիլն է: Հրաշքներ մի՛ սպասէք»: Ան ըսաւ, որ կարեւորը Սուրիոյ մէջ իշխանութեան ապահով փոխանցման երաշխաւորումն է` յոյս յայտնելով, որ սուրիական կացութեան նկատմամբ ռուսական եւ չինական կեցուածքները փոխուին:

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Հիլըրի Քլինթըն իր կարգին յայտնեց, որ Ասատի վարչակարգը Սուրիոյ մէջ մարդասիրական տագնապին ամբողջական պատասխանատուն է: Եւ իշխանութենէն Ասատի հեռացումը պէտք է փոխանցման հանգրուանին մաս կազմէ: Ան նշեց, որ «կատարելապէս վստահ եմ, որ Ասատի օրերը այլեւս հաշուուած են»:

Միացեալ Նահանգներու դիւանագիտութեան պետը նշեց, որ «ոչ ոք Սուրիոյ մէջ քաղաքացիական պատերազմ մը տեսնել կ՛ուզէ» եւ նշեց, որ Ասատի առջեւ տակաւին սպանութիւնն ու արիւնահեղութիւնը դադրեցնելու առիթ գոյութիւն ունի` աւելցնելով, որ եթէ Սուրիոյ նախագահը շարունակէ սպանութիւններ գործել, ապա «պիտի շարունակենք մեր ճնշումները, մինչեւ որ ան հեռանայ»:

Սուրիոյ Ազգային խորհուրդի ղեկավար Պուրհան Ղալիուն ժողովի ընթացքին ներկաներուն ներկայացուց յետ ասատեան հանգրուանի պատկերացում մը եւ առաջարկեց ազգայնական ղեկավարներէ կազմուած նախագահական ժամանակաւոր խորհուրդ մը յառաջացնել, ինչպէս նաեւ ճշմարտութեան բացայայտման եւ հաշտութեան յանձնախումբ մը կազմել: Սակայն ժողովին աւարտին ան յայտարարեց, որ «ժողովը սուրիացի ժողովուրդին ակնկալութիւնները չբաւարարեց»:

Նախքան ժողովը Ճափոն յայտարարեց, որ արտասահման ապաստանած սուրիացի գաղթականներուն 3 միլիոն տոլար արժողութեամբ մարդասիրական օժանդակութիւն պիտի տրամադրէ: Քլինթըն ժողովի ընթացքին իր կարգին յայտարարեց, որ իր երկիրը Սուրիոյ մէջ մարդասիրական օժանդակութեան աջակցելու համար 10 միլիոն տոլար կը տրամադրէ: Ան ըսաւ, որ Ասատի վարչակարգը «շատ սուղ գին պիտի վճարէ, եթէ շարունակէ միջազգային համայնքին ձայնը անտեսել եւ մարդկային իրաւունքները բռնաբարել»:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու յայտնեց, որ «երբ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդը ձախողեցաւ, այսօր ուղղուած պատգամը այն է, որ պէտք է սրբագրենք այն տպաւորութիւնը, թէ միջազգային ընտանիքը անկարող է սուրիական տագնապը լուծելու»: Ան ըսաւ, որ «սուրիական վարչակարգին պիտի չարտօնենք, որ սուրիական շրջանները բանտերու վերածէ եւ մարդասիրական օժանդակութեան մատակարարման արգելք հանդիսանայ»: Ան սուրիական ընդդիմադիր խմբաւորումներուն կոչ ուղղեց Սուրիոյ Ազգային խորհուրդին միանալ, սուրիացի ժողովուրդը ներկայացնող յստակ ծրագիր մը մշակելու եւ Սուրիոյ Ազգային խորհուրդը դարձնելու սուրիացի ժողովուրդին օրինական ներկայացուցիչը:

Թուրքիոյ դիւանագիտութեան պետը յայտնեց, որ «Թուրքիա Սուրիոյ մէջ անկայունութենէն պիտի ազդուի, եւ անիկա Սուրիոյ շուրջ երկրորդ խորհրդաժողովը պիտի հիւրընկալէ»:

Սէուտական պատուիրակութիւնը հեռացաւ ժողովէն` «իբրեւ բողոք ժողովին անազդուութեան»: Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարար Սէուտ Ֆայսալ իշխանը յայտնեց, որ «մարդասիրական օժանդակութեան վրայ կեդրոնանալը չի բաւեր»: Սէուտական դիւանագիտութեան պետը նշեց, որ «իմ երկիրս չի կրնար մասնակցիլ որեւէ աշխատանքի, որ սուրիացի ժողովուրդը պաշտպանելու չի ծառայեր»: Ան ըսաւ, որ սուրիական տագնապի լուծման միակ միջոցը իշխանութիւնը կամովին կամ բռնի փոխանցելն է:

Ֆայսալ ըսաւ, որ «սուրիական վարչակարգը իր օրինականութիւնը կորսնցուց եւ աւելի բռնագրաւող իշխանութեան կը նմանի»: Ան ընդգծեց, որ ինք Թունուզի խորհրդաժողովի աւարտի հաղորդագրութեան համամիտ գտնուած է, սակայն «հաղորդագրութիւնը (Սուրիոյ) ողբերգութեան համահունչ չէ»:

Ֆրանսայի դեսպան Էրիք Շէօվալիէ, որ խորհրդակցութեանց համար տուն կանչուած էր, երէկ վերադարձաւ Դամասկոս: Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Ալեն Ժիւփէ երէկ խորհրդաժողովի ծիրին մէջ յայտարարեց, որ սուրիական իշխանութիւններէն խնդրած է Ֆրանսայի դեսպանին արտօնել Հոմս ուղղուիլ` այդտեղ գտնուող վիրաւոր օտար լրագրողները հեռացնելու համար: Ան նշեց, որ Միջազգային կարմիր խաչն ու Հոմսի նահանգապետը աշխատանք կը տանին վիրաւորները քաղաքէն հեռացնելու:

Ժողովէն ետք Սէուտ Ֆայսալ իշխանը Քլինթընի հետ հանդիպումի մը ընթացքին յայտնեց, որ «սուրիական ընդդիմութիւնը զինելու գաղափարը հոյակապ է»: Սակայն Քլինթըն նշեց, որ ինք այդ հարցին մասին հետագային պիտի խօսի:

ՄԱԿ-ի նախկին ընդհանուր քարտուղար Քոֆի Անան նշանակուեցաւ Սուրիոյ մէջ ՄԱԿ-ի յատուկ պատուիրակ: Ան սուրիացիներուն կոչ ուղղեց բռնարարքները դադրեցնելու եւ տագնապին խաղաղ լուծում մը գտնելու:

Ֆրանսական «Լը Ֆիկարօ» օրաթերթը հաղորդեց, որ Յորդանան Սուրիոյ հետ իր սահմանին վրայ «Փաթրիոթ» տիպի հակահրթիռային 4 համակարգեր տեղադրելու կը պատրաստուի` իր հողամասերն ու Իսրայէլը սուրիական հողերէն արձակուած հրթիռներէն պաշտպանելու համար:

Share this Article
CATEGORIES