«Ազդակի Դպրոց»-Ին Անմոռանալի Դասերէն. 85-Ամեայ «Ազդակ»-Ին Դիմագրաւած Բուն Մարտահրաւէրը

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ

Անարդար եւ որոշապէս դաժան կրնայ հնչել այն հաստատումը, թէ իր 85-ամեակը տօնող «Ազդակ»-ը դեռ չէ տուած պատասխանը իր կոչումին եւ առաքելութեան ուղղուած բուն մարտահրաւէրին:

Անարդար է ու դաժան նման հաստատումը, որովհետեւ Լիբանանի հայութեան վերաշխուժացման առոյգ քայլերուն հետ «Ազդակ» ինք եւս կ՛ապրի վերաթարմացման ողջունելի հանգրուան մը:

Փաստօրէն, 21-րդ դարու երկրորդ տասնամեակի սեմին, հայ մամուլի յառաջամարտիկի իր դիրքերը վերահաստատելով, «Ազդակ» կը մղէ ելեկտրոնային դարաշրջանը բնորոշող մեծ պայքարը` ի խնդիր լրատու տպագիր մամուլի գոյատեւման, յատկապէս` փոքր ածու հայ իրականութեան մէջ:

Կեանքը ամէն քայլափոխի կը հաստատէ, որ տպագիր թերթը կենաց¬մահու կռուի մէջ է, որպէսզի չմատնուի… լուսանցքայնացման: Թերթը մինչեւ շարուի, տպագրուի եւ բաժանորդին կամ ընթերցողին հասնի, անոր փոխանցած թարմ լուրերը արդէն կը հնանան եւ ժամանակավրէպ կը դառնան…

Նոյնիսկ արբանեակային պատկերասփիւռը սկսած է նահանջ արձանագրել գոյատեւման այդ պայքարին մէջ, որովհետեւ ելեկտրոնային աշխարհը ստեղծած է հեռահաղորդակցութեան աւելի արագ, անմիջական եւ ազատ հնարաւորութիւններու կենսունակ դաշտ մը: Պատկերասփիւռը, տնտեսական ծախսալից հաստատութեան իր բեռը շալկած` ի վիճակի չէ մրցելու նորագոյն արհեստագիտութիւնը անհաշիւ օգտագործող անհատական նախաձեռնութեանց` գրպանի համակարգիչներու եւ բջիջայիններու համացանցային մամուլի աշխուժութեան ու արագաշարժութեան հետ:

Տպագիր թերթի պարագային յուսադրիչ է այն իրողութիւնը, որ տակաւին նկատառելի տոկոս կը կազմեն թերթը շօշափելով կարդալու սովորոյթը պահպանող ընթերցողները: Անշուշտ բազմացած ու ճիւղաւորուած են ընթերցողին հետաքրքրութիւնները, որոնց բաւարարութիւն տալու համար տպագիր թերթը պէտք է կարենայ արհեստագիտութեան եւ ժամանակակից կեանքի ընձեռած հնարաւորութիւնները առաւելագոյնս օգտագործել եւ վերանուաճել ընթերցանութեան դաշտը:

«Ազդակ»-ը, այս առումով, տպագիր հայ մամուլի գոյատեւման պայքարը առաջնորդող ամէնէն կենսունակ դրօշակիրներէն է, որ իբրեւ այդպիսին, իր 85 տարիքով հանդերձ, երիտասարդական խանդով կ՛ընդառաջէ վերապրելու եւ ժամանակին հետ քայլ պահելու ընդհանրական մարտահրաւէրին:

Տպագիր «Ազդակ»-ը ակներեւ կենսունակութեամբ լծուած է հայ կեանքը իր բոլոր բնագաւառներով լրատուական դաշտ բերելու, նաեւ` թղթակցութիւններով, հարցազրոյցներով եւ բազմակարծութիւնը խրախուսող հրապարակումներով հարստացնելու առաքելութեան, որուն գրաւիչ հայելին դարձած է համացանցային «Ազդակ»-ը:

Փաստօրէն արհեստագիտական յեղափոխութեան ընձեռած բոլոր հնարաւորութիւններէն օգտուելու եւ ժամանակին հետ քայլ պահելու ողջունելի աշխուժութիւն մը ունի մերօրեայ «Ազդակ»-ը: Հակառակ տնտեսական եւ մարդուժի բոլոր դժուարութիւններուն` «Ազդակ»-ը ունի ամէնո՛ւր իր ներկայութիւնը հաստատելու եւ դրոշմը դնելու կենսունակութիւնը:

Նոյնպէս ուշագրաւ է «Ազդակ»-ի, իբրեւ խմբագրատուն, մտաւորական ու լսարանային ժամադրավայր եւ տպարան, իր ֆիզիքական, արհեստագիտական եւ տնտեսական յարմարութիւններն ու հնարաւորութիւնները ընդլայնելու, բարեկարգելու աշխուժութիւնը:

Եւ նոյն այդ կենսունակութենէն կը ներշնչուի, ահա՛, «Ազդակ»-ի 85-ամեակին առթած այն հարցադրումը, թէ շատերուս կազմաւորման այս մեծ դպրոցը սոսկ գոյատեւմա՞ն ու արդիականացմա՞ն պայքարը մղելու խնդիր ունի այսօր, թէ՞ նաեւ կը դիմագրաւէ նորովի ինքնահաստատման եւ մերօրեայ իր առաքելութեան տէր կանգնելու բուն մարտահրաւէրը:

«Ազդակ»-ը որքանո՞վ տէրն է ու վերանորոգողը ազգային մեր ուղին հունաւորելու կոչուած դաշնակցական պաշտօնաթերթի` գաղափարական յառաջապահի իր ժառանգութեան:

«Ազդակ»-ին` իբրեւ ամբողջ լիբանանահայ գաղութի լրատուական թերթի, ակներեւ ձեռքբերումները եւ արդիականացման նուաճումները հիմք կու տան աւելիով շեշտելու հարցադրումը: Ի վերջոյ ի՞նչ կ՛ընենք մեր ժառանգած ազգային ու հանրային դաստիարակութեան, կազմաւորման ու ինքնակազմակերպման այս կարեւոր զէնքին հետ:

Անշուշտ այսօր եւս «Ազդակ»-ը իր յառաջապահի դերակատարութեան մէջ է` հայ կեանքի եւ հայ մտքի առջեւ հաղորդակցութեան, կարծիքներու բախման ու բիւրեղացման, այլեւ համազգային գաղափարական ուղղութեան ձեւաւորման ի սպաս բաց բեմ մը ըլլալու առումով:

Բայց բուն մարտահրաւէրը ատկէ անդին կ՛անցնի եւ կը կայանայ մերօրեայ հայ կեանքը առաջնորդող մտքի մշակումին, հիմնաւորումին եւ ճառագայթումին մէջ, որոնք էատարրերն իսկ են 85-ամեայ «Ազդակ»-ի կոչումին եւ առաքելութեան:

Ինչպէս որ դաշնակցական մտքի եւ գաղափարի մարտիկներու քանի մը սերունդի համար «Ազդակ» եղաւ անցեալին, այսօր եւս մեր թերթը կոչուած է տէր կանգնելու հայ քաղաքական մտքի վերանորոգումը հունաւորելու իր անփոխարինելի առաքելութեան:

Արդէն քսան տարի է, որ վերանկախացած է Հայաստանը եւ հայոց պետականութիւնը ծանրութեան կեդրոն տուած է հայ քաղաքական մտքին: Նոյնպէս քսան տարի է, ահա՛, որ հայրենի հող ազատագրած ենք թշնամի լուծէ: Արցախի իրողական ազատագրութիւնը միջազգային իրաւական ճանաչումով պսակելու համազգային առաջադրանքը Հայ դատի պայքարին առջեւ բացած է հանգրուանային յառաջխաղացքի առաջին ճակատը: Հայասպանութեան միջազգային ճանաչման, դատապարտման եւ հատուցման` հայկական իրաւունքի եւ արդարութեան վերականգնման պայքարը արդէն շօշափելի հող գտած է իր հետագայ քայլերուն համար:

Համապատասխան վերանայումներ եւ վերարժեւորումներ կատարելու հարկին տակ է հայ քաղաքական միտքը` ի Հայաստան, թէ ի սփիւռս աշխարհի:

Կը դիմագրաւենք իրաւատէր հայութեան ուղին նորովի սահմանելու եւ հունաւորելու մարտահրաւէրը` մեկնելով այնպիսի՛ առաջնահերթութիւններէ, ինչպիսիք են`

¬ Արցախի վերաբնակեցումն ու զարգացումը: Հայաստանի անվտանգութեան ապահովումը եւ հայրենի հասարակութեան ներքին համերաշխութեան ամրապնդումը:

¬ Հայրենիքէն արտագաղթի պատճառներուն` քաղաքական խաթարուածութեանց եւ տնտեսական անարդարութեանց յաղթահարումը:

¬ Թուրքեւազրպէյճանեան շրջափակումին ու պաշարումին դիմագրաւումը:

¬ Սփիւռքեան օճախներու հայապահպանումն ու ինքնակազմակերպումը նոր ժամանակներուն պատշաճեցնելու հրամայականը` ի խնդիր հայախօսութեան, մշակութային կենսունակութեան եւ ազգային արժէքներու պահպանման ու զարգացման արդիական ռազմավարութեան որդեգրումին:

¬ Համաշխարհային ազգի մեր գոյավիճակին համադրուած, լիարժէ՛ք արդիւնաւորումը` գաղութէ գաղութ եւ Հայաստան¬սփիւռք կամրջումին ու համահայկական ներքին միասնութեան ամրապնդումին ուղղուած ազգային եւ պետական կառոյցներու ընդարձակումով:

Ընդհանրապէս հայ քաղաքական մտքի կազմակերպ հնոցները` պետական թէ հասարակական կռուանները ըստ էութեան պատասխան դեռ չեն տուած հայ ազգային համընդհանուր ռազմավարութեան նորովի սահմանումը կատարելու այս մարտահրաւէրին:

Որոնումի եւ վերանորոգման երկունքի մէջ է որոշապէս Դաշնակցական միտքը, որ ոչ միայն հայ ազգային¬ազատագրական շարժման հայակերտ եւ հայրենակերտ երեսնամեակին, 1890-1920, այլեւ յետեղեռնեան սփիւռքի ազգային¬կազմակերպական եւ քաղաքական¬գաղափարական հունաւորման բոլոր փուլերուն` յառաջապահը եղաւ հայ ժողովուրդի իրաւատիրական ինքնահաստատման ռազմավարական ուղին հարթելու կենսունակութեան:

Իսկ «Ազդակ»-ը, այս իմաստով եւ յատկապէս Մեծ եղեռնի յիսնամեակին հետեւած համազգային վերաթարմացման ու յեղափոխական մեր աւանդներու վերանորոգման երկար տասնամեակներուն, իր ուրոյն ներդրումով ճառագայթող գաղափարական շարժիչ մը եղաւ հայ իրականութեան մէջ:

Եւ այսօր, աւելի քան երբեք, հայ քաղաքական միտքը կարիքը ունի ուղի հունաւորող իր առաջատարներուն:

85-ամեայ «Ազդակ»-ին դիմագրաւած բուն մարտահրաւէրը սեփական աւանդին տէր կանգնելու ինքնահաւատարմութի՛ւնն է:

Որպէսզի անկաշկանդ մտածումի եւ ազգային ու հանրային մեր կեանքը խթանող, կազդուրող եւ աշխուժացնող առաջնորդող խօսքի «Ազդակ» կոչուած դպրոցը, այսօր թէ վաղը, միշտ շարժման մէջ պահէ հայ քաղաքական միտքը` քննադատութեամբ, ինքնաքննադատութեամբ եւ ուղի հարթելու յանդգնութեամբ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES