Հայրենի Կեանք

Ռակըպ Զարաքոլուին Նուիրուած Ձեռնարկ`
Հայաստանի Ազգային Գրադարանին Մէջ

Ի պաշտպանութիւն մարդու իրաւունքներու եւ Հայ դատի պաշտպան թուրք հրատարակիչ Ռակըպ Զարաքոլուի, Հայաստանի ազգային գրադարանին մէջ փետրուար 28-ին տեղի ունեցաւ ձեռնարկ մը, որուն ընթացքին «Ֆրիտեոֆ Նանսեն» հիմնադրամի հոգաբարձուներու խորհուրդին որոշումով Թուրքիոյ մէջ բանտարկուած Ռակըպ Զարաքոլուն պարգեւատրուեցաւ «Գթասրտութեան նուիրեալ» յուշամետալով:

«Թուրք մտաւորականները մեզի ձեռք կ՛երկարեն եւ մենք անպայման պէտք է ընդունինք», յայտնած է գրող, հրապարակախօս Գրիգոր Ջանիկեան: Ան նշած է, որ շուէտացի եօթը երեսփոխաններ Ռակըպ Զարաքոլուն առաջադրած են իբրեւ խաղաղութեան նոպելեան մրցանակի  թեկնածու:

Հայ Լեզուաբանները Կը Զգուշացնեն`
Յայտնելով, Որ Մայրենի Լեզուին Անտեսումը
Պիտի
Յանգեցնէ Լեզուի Կորուստին

Հայաստանի մէջ նախորդ շաբաթ նշուեցաւ Մայրենի լեզուի միջազգային օրը, որուն առիթով կայացան հայոց լեզուին վերաբերող քննարկումներ: Հայ լեզուաբաններու բնորոշումով, տարբեր ասուլիսներու, գիտաժողովներու ընթացքին հասարակական ցանցերու  վրայ հնչող եւ արդի խօսակցական, ե՛ւ լրատուամիջոցներու լեզուն աղաւաղուած է եւ աղճատուած է: Անոնք կ՛ահազանգեն, որ ժարկոնային (փողոցի լեզու), բարբառային, ինչպէս նաեւ քերականական եւ արտասանական սխալներով խօսքը ներթափանցած է պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի կայաններ, իսկ ունկնդիրը կը կարծէ, թէ այդ է ճիշդը եւ այդպէս պէտք է խօսիլ:

Մասնագէտները յատկապէս քննադատեցին դիպաշարեր, կատակերգական բնոյթի եւ առաւօտեան հաղորդումներու ընթացքին հնչող հայերէն խօսակցութիւնները, որոնց հեղինակները, ի պատասխան այս գծով իրենց կատարուած մատնանշումներուն, միշտ կը պնդեն, որ իրենք բեմագրութիւնները կը գրեն այն լեզուով, զոր կը գործածէ ժողովուրդը կամ այն հերոսը, որ իրենք կը պատկերացնեն իրենց բեմագրութեան մէջ:

Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրութեան բաժանմունքի ոճագիտութեան, հայոց լեզուի եւ խօսքի մշակոյթի հիմունքներու դասախօս Անահիտ Ադիլխանեան նշեց, որ պատկերասփիւռի «մոլախոտային», ժարկոնային լեզուի բառապաշարին անմիջական կրողն ու վնասուողը կը դառնան իր ուսանողները: «Երբ տեսադաշտերուն ամբողջ նիւթը կը ներկայացուի ժարկոնային բառապաշարով, ատիկա կը ներգործէ անմիջապէս երիտասարդ սերունդի հոգեբանութեան եւ մտածելակերպին վրայ: Զանգուածային լրատուամիջոցներուն լեզուն պէտք է ըլլայ գրական լեզուի արտայայտութեան սահմաններուն մէջ»: Այս մասին համոզուած կը շեշտէ Ա. Ադիլխանեան, ըստ որուն, «Ժարկոն»-ով կը խօսին յատկապէս համալսարաններու այն բաժանմունքներուն մէջ, ուր կը գերակշռեն տղաքը:

Նշենք, որ երկու տարի առաջ պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի ազգային յանձնախումբը մշակեց եւ «Պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի մասին» Հայաստանի օրէնքին մէջ սահմանեց պատկերասփռուած յայտագիրներուն վերահսկող որոշ չափորոշիչներ, ըստ որոնց, պատկերասփիւռի կայաններուն կ՛արգիլուի հեռարձակել անչափահասներու առողջութեան` եւ մտաւոր եւ ֆիզիքական զարգացման դաստիարակութեան վրայ հաւանական բացասական ազդեցութիւն ունեցող հաղորդումները: Չափանիշներէն մէկը նաեւ այն էր, որ անչափահասներուն համար չնախատեսուած հաղորդումներուն ու շարժապատկերները պէտք է սփռել միայն գիշերները:

Տեղեկատուութեան անվտանգութեան հարցերով փորձագէտ Վահրամ Միրաքեան իր ուսումնասիրութիւններէն մէկուն մէջ նկատել կու տայ, որ` «Հայկական ապաընկերային եւ վայրենի ժապաւէններն ու հաղորդաշարերը աւելի շատ կ՛ազդեն հայ ակնդիրին վրայ, քան` արտասահմանեան շարժանկարները, որովհետեւ ազդեցութեան գործօնն ու թիրախը` նոյն մշակոյթին, լեզուի, ընկերային իրականութեան կրողն են, հետեւաբար նաեւ անոնք աւելի վտանգաւոր են մեր հասարակութեան համար, քան` նման ոչ հայկական ժապաւէնները եւ հաղորդումները»:

Մանկավարժ, հայոց լեզուի ուսուցիչ Համլեթ Նահատակեան յայտնած է, որ դրուագաշարերու, անգրագէտ հաղորդումներու ժխտական եւ քանդիչ ազդեցութիւնը կարելի է անմիջապէս տեսնել նաեւ դպրոցներուն, յատկապէս բարձր դասարաններու մէջ: Ան նշած է, որ «Պէտք է պետական մակարդակով տէր կանգնինք մեր լեզուին, որպէսզի անիկա չաղաւաղուի եւ չփճանայ: Պէտք է պետական պետական վերահսկողութիւն սահմանել, ինչպէս նաեւ` տուգանքներ նշանակել այն հաղորդումներու հեղինակներուն, որոնք սխալներով կը խօսին», առաջարկած է Հ. Նահատակեան:

Պիտի Ստեղծուի ՀայԻտալական
Մշակութային
Կեդրոն

Հայ-իտալական կեդրոն մը պիտի ստեղծուի Հայաստանի եւ Իտալիոյ միջեւ կնքուած գիտական, արհեստագիտական համագործակցութեան պայմանագիրի շրջանակներուն մէջ: Այս մասին տեղեկացուց «Նափոլիի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ հայկական եկեղեցի» հայերէնով եւ իտալերէնով հրատարակուած պատկերագիրքին  շնորհահանդէսին, Հայաստանի մէջ Իտալիոյ դեսպան Պրունօ Սքափինին: Ան յայտնեց նաեւ, որ կեդրոնին մէջ պիտի հիմնուի յուշարձաններու տարրալուծարան գիտաշխատանոց, ինչպէս նաեւ պիտի իրականացուին կրթական եւ մասնագիտական վերապատրաստման ծրագրեր: «Բազմաթիւ են այն ուղղութիւնները, որոնց շուրջ կը զարգանայ հայ-իտալական յարաբերութիւնները», յայտնած է դեսպանը:

Հայաստանի մշակոյթի փոխնախարար Արթուր Պօղոսեան նշած է, որ հայ-իտալական կեդրոնը կարելիութիւն պիտի ընձեռէ Հայաստանին աւելի զարգացնելու եւ կիրարկելու իտալական մշակոյթի նորարութիւնները` զանոնք տեղափոխելով այստեղ: Ծրագիրին իրականացման համար պիտի տրամադրուի մօտաւորապէս 1 միլիոն 200 հազար եւրօ:

Նախարարը իր խօսքին մէջ շեշտած է, որ հայերուն եւ իտալացիներուն նմանութիւնները կ՛արտացոլան ո՛չ միայն մշակութային տարրերուն մէջ, այլ` երկու ժողովուրդներուն տաքարիւն խառնուածքին մէջ եւս: Ըստ անոր, հայ-իտալական մշակութային համագործակցութիւնը աւելի կ՛ամրապնդուի յատկապէս հայ գրատպութեան 500-ամեակին եւ Երեւանը գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք հռչակուելուն առիթով:

Բացումը Կատարուեցաւ «Նարեկացի»
Արուեստի
Միութեան Ձեռնարկներու
Գարնանային
Ութերորդ Շրջանին

«Նարեկացի արուեստի միութեան ձեռնարկներուն գարնանային ութերորդ շրջանին բացումը տեղի ունեցաւ մարտ 2-ին` նուագահանդէսով եւ ցուցահանդէսով, համախմբելով բազմաթիւ ականաւոր երաժիշտներ: «Գարնանամուտն ութերորդ»-ը` ազդարարեց նաեւ «Նարեկացի»-ի այս տարուան խիստ յագեցած ժամանակացոյցին սկիզբը, որուն 35 շարքերուն ծիրին մէջ արդէն նախատեսուած են` 90 նուագահանդէս, վարպետութեան դաս, ցուցահանդէս, ընծայում եւ հանդիպում` արուեստի ականաւոր գործիչներու հետ:

Բացման օրուան նուագահանդէս-ցուցահանդէսը մէկ խորագիրին տակ մէկտեղած է բազմաոճ եւ բազմասեռ ծրագիր, որ կ՛արտացոլացնէ «Նարեկացի» արուեստի միութեան գործունէութեան ուղղուածութիւններու իւրօրինակ բազմազանութիւնը:

«Գարնանամուտ ութերորդ»-ը ուղեկցուեցաւ իւրօրինակ ցուցահանդէսով, որ ներկայացուցած է հայ կերպարուեստի եւ լուսանկարչութեան մերօրեայ ամէնէն ակնառու ստեղծագործողներուն աշխատանքները: Ձեռնարկին ընդառաջացած բոլոր արուեստագէտներն ալ ցուցադրուող իրեն աշխատանքները նուիրած են «Նարեկացի» արուեստի միութեան` ի գնահատանք միութեան ծաւալած գործունէութեան:

Հեղինակային կատարումներով հանդէս եկած են` Ռուբէն Հախվերդեան, Վահան Արծրունի, Վարդան Գալստեան, դաշնակի ճազային տեղւոյն վրայ յօրինումներով` Վահագն Հայրապետեան եւ Ստեփան Շաքարեան, դաշնակի դասական կատարումներով Լեւոն Իսկենեան եւ Լեւոն Կարապետեան. ելոյթ ունեցած է նաեւ անզուգական սոփրանօ Յասմիկ Բաղդասարեան:

Միութիւնը կը նախատեսէ բազմաթիւ յատուկ ծրագիրներ իրականացնել, որոնց մաս կը կազմէ լեհական շարժապատկերի տարուան սկիզբը մարտի վերջաւորութեան, որ «Նարեկացի»-ն պիտի իրականացնէ Հայաստանի մէջ Լեհաստանի դեսպանութեան հետ միատեղ:

Հայաստանի Նախագահ Սերժ Սարգսեան
Ներկայ
Գտնուած Է «Արթէքսփօ» Արուեստի
Աւանդական
Ցուցահանդէսին Բացման

Երեւանի մէջ բացումը կատարուած է «Արթէքսփօ» արուեստի աւանդական ցուցահանդէսին, որուն պաշտօնական բացման հանդիսութեան  ներկայ գտնուած է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան, որ նաեւ գրութիւնը մը ձգած է գրատպութեան 500-ամեակի յատուկ մատեանին մէջ:

Նախագահը իր գրութեան մէջ մասնաւորաբար անդրադարձած է հազարամեայ պատմութիւն ունեցող մայրաքաղաք Երեւանին, որ իր մէջ կ՛ամփոփէ Հայաստանի միւս մայրաքաղաքները` Արմաւիրը, Երուանդաշատը, Արտաշատը, Տիգրանակերտը, Շիրակաւանը եւ այլոց սէրն ու ոգին: Նախագահը իր գրութեան մէջ նշած է, որ` «Մեր բոլորին սրբազան պարտքն է պահել եւ պահպանել մեր ազգի բաբախող այդ սիրտը եւ դարձնել զայն բարեկարգ եւ գեղեցիկ»:

Նշենք, որ «Արթէքսփօ» արուեստի աւանդական ցուցահանդէսին մէջ ներկայացուած է 20 ծրագիր եւ նախագիծ, իսկ հիմնական ցուցադրական մասը բաղկացած է 44 հատուածէ: Յատկանշական է, որ այս տարուան ցուցահանդէսին աւելի շատ ներկայացուած են տպագրութեան հետ կապուած ցուցադրութիւններ, որովհետեւ 2012-ին կը նշուի գրատպութեան 500-ամեակը:

Յայտնենք, որ ցուցահանդէսը ներկայացուած է նկարիչներու միութեան շէնքին մէջ եւ տեւած է մինչեւ մարտ 5:

Փակ Շուկայի Վերանորոգման
Աշխատանքները
Դադրած Են

Մայրաքաղաքի փակ շուկային մէջ կատարուող քանդումի աշխատանքներուն մասին հնչած բողոքներու լոյսին տակ, Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան յանձնարարած է քաղաքապետարանի աշխատակազմի քաղաքաշինութեան, հողի վերահսկողութեան վարչութեան եւ հասարակական կարգի պահպանման վարչութեան պետերուն անձամբ այցելել նշուած վայր, ծանօթանալ իրավիճակին եւ համապատասխան քայլերու դիմել:

Քաղաքապետարանէն փոխանցուած տեղեկութիւններուն համաձայն, նշեալ վայր այցելող խումբին հետազօտութենէն ի յայտ եկած է, որ կառոյցի սեփականատէրը` «Թիւ 1 շուկայ» ընկերութիւնը, այս տարածքին մէջ կատարուող վերանորոգութեան աշխատանքներու ծիրին մէջ, առանց արտօնութեան, նաեւ կառոյցի տանիքին փայտաշէն հատուածի փոխարինման աշխատանքներու ձեռնարկած է:

«Վարչական իրաւախախտումների վերաբերեալ» Հայաստանի օրէնսգիրքի 154-րդ յօդուածի առաջին մասին համաձայն, յատուկ թղթածրար բացուած է, եւ աշխատանքները դադրեցուած են: Ներկայիս կառոյցը կը գտնուի համապատասխան կողմերու հսկողութեան տակ:

Երեւանը Կը Կանաչապատուի

1 Մարտին Երեւանի մէջ ընթացք առած են կանաչապատման աշխատանքներ, որոնք կ՛ընթանան կենսոլորտային պայմաններուն համապատասխան:

Զբօսայգիներու, պուրակներու եւ կանաչապատ միւս տարածքներու մարգագետիններու վերականգնման եւ պահպանման նպատակով չոր ճիւղերն ու տերեւները կ՛անջատուին ու կը հաւաքուին: Մարգագետինները թարմացնելու, նորերը ստեղծելու եւ ընդհանուր կանաչապատում կատարելու նպատակով կ՛օգտագործուի 5500 քիլոկրամ խոտի սերմ:

Մասնագէտներ նաեւ ծառերու հատման եւ անոնց առողջութեան պահպանման նպատակով աշխատանք կը տանին, որպէսզի չորցած ու փճացած ճիւղերը անջատուին ու չվնասեն առողջ ծառերուն:

Կը շարունակուի նաեւ մայրաքաղաքի կանաչ գօտիներու արձանագրութեան եւ ծառերուն թիւեր տալով ցանկագրելու գործընթացը: Այդ աշխատանքը առաջին հերթին կը կատարուի զբօսայգիներու, պուրակներու եւ գլխաւոր փողոցներու մէջ գտնուող ծառերուն պարագային, ապա` փողոցը եւ բակերուն մէջ գտնուողներուն: Քաղաքապետարանի աշխատակազմի բնապահպանութեան վարչութեան պետը նշած է, որ արդէն գոյքագրուած եւ թուագրուած են աւելի քան 3000 ծառ:

«Նախորդ տարիների համեմատ այս տարի նախատեսել ենք 2-ից 3 անգամ աւելացնել կանաչապատման աշխատանքների ծաւալները ինչպէս քանակական, այնպէս էլ որակական եւ տեսականու առումով», նշած է բնապահպանութեան վարչութեան պետ Աւետ Մարտիրոսեան:

Կանաչապատման աշխատանքներուն համար ներածուած է 150 հազար ծիլ, նաեւ 600 հազարը աճեցուած է վարչական շրջաններու միջոցներով: Աւելի քան 120 հազար հատով կ՛աւելնայ մայրաքաղաքի մշտադալար վայրերու թիւը: Կանաչ տարածքներու խնամքը ապահովելու նպատակով կը կատարուի ոռոգման ցանցերու վերանորոգում եւ համապատասխան այլ աշխատանք:

Մշակոյթի Նախարարութիւնը
«
Գրիգոր Նարեկացի»
Յուշամետալ
Տալու Իրաւունք Ստացաւ

Հայաստանի մշակոյթի նախարարին կողմէ վաւերացուած է  «Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարութեան «Գրիգոր Նարեկացի» յուշամետալ հիմնելու եւ յուշամետալի նմուշը հաստատելու մասին» հրամանը:

Այս հրամանին համաձայն, Հայաստանի մշակութային կեանքին մէջ ներդրում ունեցող եւ անոր զարգացման համար գործող անձերուն «Գրիգոր Նարեկացի» յուշամետալ տալու իրաւունք պիտի ունենայ մշակոյթի նախարարութիւնը: Այս մետալները նախատեսուած են նաեւ այն արուեստագէտներուն, որոնք մշակութային տարբեր բնագաւառներու մէջ նուաճումներ արձանագրած են:

 Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES