Գաղութէ-Գաղութ

Սումկայիթի Հայկական Ջարդերու
24-
րդ Տարելիցին Նուիրուած Ձեռնարկ

Պուլկարիա

Նախաձեռնութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան, Սումկայիթի ողբերգութեան 24-րդ տարելիցին առիթով, 28 փետրուարին Սոֆիայի Երեւանեան հրապարակին մէջ տեղադրուած հայկական խաչքարին մօտ տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակի զետեղում:

Արարողութենէն ետք Սոֆիայի հայկական եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ  պատարագ` Սումկայիթի զոհերու յիշատակին:

Նշենք, որ նոյն օրը հոգեհանգստեան պատարագներ մատուցուեցան նաեւ Պուլկարիոյ Փլովտիւ, Վառնա, Պուրկաս քաղաքներու  եկեղեցիներուն մէջ:

Ռումանիա

26 փետրուարին Պուքրէշի Միքայէլ եւ Գաբրիէլ Ս. Հրեշտակապետաց եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ պատարագ եւ տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն` նուիրուած Սումկայիթի զոհերու յիշատակին: Պատարագէն ետք  Ռումանիոյ մէջ Հայաստանի դեսպանութեան, Ռումանահայոց միութեան եւ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Ռումանիոյ առաջնորդարանին անունով ծաղկեպսակներ զետեղուեցան եկեղեցւոյ բակին մէջ գտնուող խաչքար-յուշակոթողին դիմաց:

Այնուհետեւ Հայոց կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ տեսերիզի ցուցադրութիւն: Ելոյթ ունեցան դեսպան Համլեթ Գասպարեան, ծերակուտական Վարուժան Ոսկանեան եւ թեմի առաջնորդ Տաթեւ եպս. Յակոբեան: Օրուան բանախօս,  ռումանահայ գրող եւ հրապարակախօս Պետրոս Խորասանճեան անդրադարձաւ 24 տարի առաջ Ազրպէյճանի Սումկայիթ քաղաքին մէջ տեղի ունեցած դաժան ողբերգութեան` ներկայացնելով ժամանակի պատմաքաղաքական միջավայրը եւ իրադարձութիւններու հետագայ զարգացման վրայ այդ ոճիրին ունեցած ազդեցութիւնը:

Փարիզ

* 26 փետրուարին Փարիզի Ս. Յովհաննէս Մկրտիչ հայկական առաքելական եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ պատարագ` նուիրուած Սումկայիթի զոհերու յիշատակին: Ապա Փարիզի Երեւանի պարտէզին մօտ գտնուող Կոմիտասի յուշարձանին զետեղուեցան ծաղկեպսակներ:

* 27 փետրուարին Փարիզի 9-րդ թաղամասի քաղաքապետարանին մէջ կազմակերպուեցաւ հանրահաւաք: Ելոյթ ունեցան ֆրանսահայ կազմակերպութիւններու համակարգող խորհուրդի ազգային խորհուրդի նախագահ Ալեքսի Գովչեան, ՖԿԽՀ համանախագահներ Արա Թորանեան եւ Մուրատ Փափազեան, Ֆրանսայի Ազգային Ժողովի երեսփոխան, ԱԺ Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամական խումբի նախագահ Ֆրանսուա Ռոշպլուան, Ֆրանսայի մէջ ԼՂՀ ներկայացուցիչ Յովհաննէս Գէորգեան: Եզրափակիչ ելոյթներով հանդէս եկան ԼՂՀ մշակոյթի նախարար Նարինէ Աղաբալեան եւ Ֆրանսայի մէջ Հայաստանի դեսպան Վիգէն Չիթեչեան, որոնք շեշտեցին միջազգային ասպարէզին մէջ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան շահերու պաշտպանութեան նպատակով ամբողջ հայութեան ներուժի համախմբման գաղափարը:

* Նոյն առիթով կազմակերպուեցաւ նաեւ կլոր սեղան-քննարկում` Ֆրանսահայ կազմակերպութիւններու համակարգող խորհուրդի ղեկավարութեան, Ֆրանսայի Ազգային ժողովի երեսփոխաններու, ԼՂՀ մշակոյթի նախարարի, Ֆրանսայի մէջ ԼՂՀ եւ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան ներկայացուցիչներու մասնակցութեամբ: Քննարկման թեմաներն էին` Ազրպէյճանի մէջ հայկական ջարդերը եւ պատերազմական ընթացքը, Լեռնային Ղարաբաղի արդի խնդիրները, Ֆրանսա-ԼՂՀ միջ խորհրդարանական համագործակցութիւնը, հայկական սփիւռքի զօրակցութիւնը Լեռնային Ղարաբաղին` ընդդէմ թուրք-ազրպէյճանական քարոզչութեան, հակասութիւնը ԼՂ հակամարտութեան կարգաւորման բանակցային գործընթացի եւ ազրպէյճանական պաշտօնական քարոզչութեան միջեւ:

Պաթում

* 28 փետրուարին Պաթումի Ս. Փրկիչ հայկական եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն, որուն յաջորդեց ծաղկեպսակներու զետեղում եկեղեցւոյ բակին մէջ  գտնուող խաչքարին դիմաց: Ելոյթ ունեցողները անգամ մը եւս նշեցին, որ նման ոճրագործութիւններու մոռացումը ծնունդ կու տայ  նոր ցեղասպանութիւններու եւ մարդկութեան դէմ գործուող նոր յանցագործութիւններու:

* Նոյն օրը Պաթումի «Բարեկամութեան տան» մէջ, նախաձեռնութեամբ «Մեր ապագան» երիտասարդական կազմակերպութեան, տեղի ունեցաւ սումկայիթեան ջարդերուն նուիրուած վաւերագրական ժապաւէնի ցուցադրութիւն եւ քննարկում: 26 փետրուարին նոյն սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Խոջալուի դէպքերուն նուիրուած ժապաւէնի ցուցադրութիւն, որուն քննարկման ժամանակ ելոյթ ունեցողները նշեցին իրական փաստերը խեղաթիւրելու ազրպէյճանական փորձերուն ապարդիւն ըլլալը:

 

Թեհրան

«Ֆաճր»-ի 27-րդ
Փառատօնը

13-19  փետրուարին տեղի ունեցաւ «Ֆաճր»-ի 27-րդ երաժշտական փառատօնը, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին իրանահայ երաժիշտ-կատարողներ:

Յիշեալ փառատօնի իրաւարար կազմին անդամ էր իրանահայ երաժիշտ-խմբավար Ռազմիկ Օհանեան:

«Ֆաճր»-ի 27-րդ երաժշտական փառատօնին ոչ իրանական դասական երաժշտութեան մրցակցային բաժնին մէջ երկրորդ հանդիսացաւ իրանահայ երիտասարդ խմբավար Լորիս Հովեանի ղեկավարած Թեհրանի պետական համալսարանի գեղարուեստից բաժանմունքի «Փարտիս» ուսանողական խումբը:

Փառատօնին մասնակցութիւն բերաւ նաեւ իրանահայ վաստակաւոր երաժիշտ-խմբավարներէն Տիգրան Սուքիասեանի ղեկավարած իրանական «Սամին» երգչախումբը, որուն դաշնամուրով կ՛ընկերակցէր իրանահայ դաշնակահար Ռուբէն Արզումանեան:

Փառատօնի փակման արարողութեան մեծարուեցան արուեստագէտներ` Ճալալ Զոլֆոնուն, Մանուչեհր Պիկլարիփուր, ողբացեալ Հեշմաթ Սանճարի եւ իրանահայ Վարդան Սահակեան: Փառատօնին, ցուցադրուեցաւ իւրաքանչիւր երաժշտագէտի անձնական կեանքին մասին պատրաստուած տեսերիզներ եւ յանձնուեցան պատուոգրեր:

 

Ատրպատական

«Ակունք»Պարախումբի
Ելոյթ

10 փետրուարին Ազգային առաջնորդարանի «Ոսկանեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Թեհրանի «Ակունք» պարախումբին ելոյթը:

Մօտաւորապէս երկու ժամ տեւողութեամբ, պարախումբը, գլխաւորութեամբ պարուսոյց Կարինէ Մանուչերեանի, ներկայացուց հայ գեղջկական, գաւառական, ազատագրական շարժումի եւ ազգային այլ դարաշրջաններու պարարուեստի տեսականի: Երգերով, ասմունքով ու նուագով, ելոյթներ ունեցան Թաւրիզի հայկական եկեղեցիներու «Կոմիտաս» երգչախումբին անդամները, ինչպէս նաեւ` Թաւրիզի հայկական դպրոցներու երաժշտութեան եւ հայերէնի ուսուցչուհիները:

Եզրափակիչ խօսքը փոխանցեց թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Գրիգոր ծ. վրդ. Չիֆթճեան, որ բարձր գնահատեց պարախումբին կատարումը եւ հայ մշակութային արժէքներու նկատմամբ անոնց բծախնդրութիւնն ու նախանձախնդրութիւնը: Ան նաեւ կոչ ուղղեց համախմբուելու Ազգային առաջնորդարանին շուրջ` մէկտեղելով մարդուժը եւ վերածաղկեցնելով թեմի հոգեւոր, ազգային ու մշակութային եռուն կեանքը: Ապա ան շքանշաններ յանձնեց պարուսոյցին եւ ՀՕՄիութեան վարչութեան, իսկ պարուսոյց Կարինէ Մանուչերեան իր կարգին հայր սուրբին յանձնեց յատուկ յուշանուէր մը:

 

Պոլիս

Հրանդ Տինքի Չհրապարակուած
Լուսանկարները

Աճուրդի
Պիտի Հանուին

Պոլսոյ «Արթիում» արուեստի տունը 23 փետրուարին «Սոֆա» պանդոկին մէջ կազմակերպուելիք բաց աճուրդին պիտի ներկայացնէ 2007-ին թրքական ազգայնամոլական շրջանակներու կողմէ դաւադրաբար սպաննուած «Ակօս» թերթի հայ խմբագրապետ Հրանդ Տինքի ցարդ չհրատարակուած երեք լուսանկարները, որոնք լուսանկարուած են Պոյուքատայի մէջ, ձկնորսութեան ատեն: Լուսանկարները կը պատկանին Մեհթեպ Իւճելըի:

Առաջին անգամ հանրութեան ներկայացուող այդ լուսանկարներուն իւրաքանչիւրին աճուրդի նախնական գինը մօտաւորապէս հազար ամերիկեան տոլար է:

 

Վրաստան

Մայրենիի Տօնի Նշում

Թիֆլիսի թիւ 131 միջնակարգ դպրոցին մէջ ամէն տարի 21 փետրուարին կը նշուի Մայրենիի օրը:

Դպրոցի հայոց լեզուի ուսուցչուհիներ Մանանայ Կարապետեանի եւ Լաուրա Ռշտունեանի ջանքերով, 4-րդ դասարանի աշակերտները  ներկայացուցին մայրենիին նուիրուած գրական-երաժշտական համադրութիւն: Օրը ձօնուեցաւ մայրենիին:

Ներկայացուեցաւ մեծանուն հայ հեղինակներու` հայոց լեզուին նուիրուած բանաստեղծութիւններ ու խօսքեր, հայ երգահաններու երգերը, հայ եւ օտարազգի մտաւորականներու մտքեր` հազարագանձ ոսկեղնիկ հայերէնի մասին:

 

Կիպրոս

«Աստուածաշունչ ՄատեանըՅոյսի Կեանքը»
Խորագրով
Դասախօսութիւն

Կազմակերպութեամբ կիպրահայ թեմի Վարչական ժողովի քրիստոնէական դաստիարակութեան տեղական մարմինին, մեծ պահքի առիթով, ուրբաթ, 24 փետրուարին, Նիկոսիոյ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ «Աստուածաշունչ մատեանը – յոյսի կեանքը» նիւթով դասախօսութիւն:

Օրուան բանախօս Հրայր Ճէպէճեան ներկայացուց Աստուածաշունչի 2 մասերը` Հին եւ Նոր կտակարանները, որմէ ետք անդրադարձաւ Աստուածաշունչի կարեւորութեան` հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ, 301 թուականէն սկսեալ, երբ հայերէն գիրերու գիւտը եւ Աստուածաշունչի հայերէն թարգմանութիւնը մեծապէս սատարեցին հայ մշակոյթի զարգացման:

Հրայր Ճէպէճեան նաեւ ներկայացուց Աստուածաշունչի աստուածաբանութիւնը եւ բացատրեց «Ես եմ յարութիւնն ու կեանքը» խօսքին «Ես եմ»-ի հասկացողութիւնը, որ իւրայատուկ կը դարձնէ քրիստոնէական կրօնը եւ անոր փրկութեան եւ նոր կեանքի հասկացողութիւնը: Ան բացատրեց «Վերստին ծնունդի» հասկացողութիւնը` օրինակներ բերելով Աստուածաշունչէն եւ շեշտեց, որ Աստուածաշունչ նաեւ կը սորվեցնէ պատկանելիութիւն` ազգային-քաղաքացիական իմաստով:

Եզրափակելով իր խօսքը` Հրայր Ճէպէճեան քաջալերեց ներկաները Աստուածաշունչը դարձնելու իրենց կեանքի անբաժան ընկերակիցը:

 

Հոլանտա

Մայրենի Լեզուի Տօնի Նշում

26 փետրուարին Նայմեխեն քաղաքի ՄՀՀ կազմակերպութեան «Վան» դպրոցին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ` նուիրուած մայրենի լեզուին:

Գեղարուեստական բաժնով իրենց մասնակցութիւնը բերին Ալմելօ, Հերթոկեպոս, Մաասթրիխթ, Ասսեն եւ Նայմեխէն քաղաքներու հայկական կազմակերպութիւններու հովանիին տակ գործող դպրոցները:

Ներկայ էին Հոլանտայի մէջ Հայաստանի սփիւռքի նախարարի խորհրդական,  «Հայկական կազմակերպութիւնները համակարգող» միութեան նախագահ Սմբատ Մարտիրոսեան: Պատուոյ գրեր յանձնեց կարգ մը մանկավարժներու, որոնք մայրենի լեզուի պահպանման գործին մէջ մեծ ներդրում ունեցած են:

Հերթոկենպոս քաղաքի «Կոմիտաս» հայ համայնքի նախագահ եւ դպրոցի տնօրէն` տոքթ. փրոֆ. Մարտուն Էլբակեան խօսք առնելով` անդրադարձաւ մայրենի լեզուի անցած ուղիին:

 

Միացեալ Նահանգներ

Հրապարակային Հաւաք` Նուիրուած
Փետրուարեան
Ապստամբութեան

Զարեհ Աճեմեան

Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան «Ահարոնեան» կոմիտէին հանրային կապի յանձնախումբին կազմակերպութեամբ,  19 փետրուարին, Կլենտէյլի Գրիգոր եւ Մարիամ Գարամանուկեան» կեդրոնի «Իսահակ եւ Ժանեթ Գազանճեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ  հրապարակային հաւաք` նուիրուած Փետրուարեան ապստամբութեան ոգեկոչման:

Ձեռնարկի բարի գալուստի խօսքը արտասանեց  Հուրիկ Ֆուռնուզեան: ՀՅԴ «Ահարոնեան» կոմիտէին անունով  Բալաբեկ Պարսամեան ընդգծեց Փետրուարեան ապստամբութեան պատմական կարեւորութիւնը` աւելցնելով, որ  պոլշեւիկեան յեղափոխութեամբ հաստատուած բռնատիրութեան դէմ հայ ժողովուրդին արդար ցասումի արտայայտութիւն էր, ընդվզում էր` յանուն ազատութեան, պատմական անհրաժեշտութիւն էր` պահի անհրաժեշտութենէն բխող յեղափոխական քայլ մըն էր:

Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ Փետրուարեան ապստամբութեան նուիրուած տեսերիզ:

Օրուան պատգամաբերն էր Կլենտէյլի «Օրակարգ» պարբերաթերթի խմբագիր Զարեհ Աճեմեան: Ան փոխանցեց Փետրուարեան ապստամբութեան պատմական նշանակութիւնը` ընդգծելով հայ կեանքի իրականութեամբ կրկին այժմէական դարձած այդ ապստամբութեան ոգեկոչման կարեւորութիւնը: Ան շեշտեց, որ փետրուար ամիսը նշանաւոր է երեք պատմական իրադարձութիւններով: Առաջինը ազգային ինքնութեան վերահաստատման համար մղուած Վարդանանց պատերազմն է. երկրորդը` պոլշեւիկեան բռնատիրութեան դէմ ծառացած 18 փետրուար, 1921-ի ժողովրդական ապստամբութիւնը. երրորդը` 1988-ի արցախեան համաժողովրդական շարժումը, որ յանգեցաւ Արցախի ազատագրութեան:

Ան նկատել տուաւ, որ պէտք ունինք գիտակից ժողովուրդի եւ հասարակութեան: Հայաստանի  եւ սփիւռքի մէջ մտաւոր յեղափոխութիւնն է մեր փրկութեան ճամբան:

Ձեռնարկին ընթացքին գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր: իր կարգին հայր սուրբին յանձնեց յատուկ յուշանուէր մը:

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES