Հայրենի Կեանք

Հայաստանի Ազգային Գրադարանին Մէջ
Վնասուած Է Եզակի Գիրք Մը

Հայաստանի Ազգային գրադարանին մէջ ձիւնհալի պատճառով գոյացած են լճակներ, իսկ գիրքերը անդառնալի կորուստէ փրկելու աշխատանքին կ՛օժանդակեն յատկապէս գրադարանի այցելուները, որոնց փետրուար 29-ին միացած են նաեւ Հայաստանի արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան աշխատակիցները:

Գրադարանի պատասխանատուներ կը վստահեցնեն, որ պատկան մարմիններուն եղած դիմումները մնացած են անպատասխան:

Վնասուած է մեծ թիւով գրականութիւն` արժէքաւոր գիրքեր, քարտէսներ, երաժշտական գրականութիւն: «10 թղթապանակ շատ մեծ չափերի հասնող թղթապանակներ են, խիստ արժէքաւոր, ես եմ ջրերի տակից քաշել, ընդ որում` 2 թղթապանակներն էլ պոկուեցին, որովհետեւ ջրից լրիւ վնասուել էին», ըսաւ պատմաբան Ռաֆայէլ Թադեւոսեան:

Ազգային գրադարանի Արուեստի գիրքերու ենթաբաժինի վարիչ Գոհար Յարութիւնեանի համաձայն, նախորդ տարիներուն եւս եղած են նման դէպքեր, սակայն ձիւնհալը քիչ եղած է, եւ իրենք կրցած են փրկել գիրքերը:

Իրավիճակէն տեղեակ է նաեւ մշակոյթի նախարարութիւնը, սակայն` «Ձայն բարբառոյ յանապատի»:

Փետրուար 29-ին աշխատակիցներու ահազանգին արձագանգած է միայն արտակարգ իրավիճակներու նախարարութիւնը, բայց` բաւական ուշացումով: Նախարարութեան աշխատակիցները ձիւնը տանիքէն հեռացնելով` փորձած են որոշ չափով դարմանել վիճակը, սակայն գիրքերու պահպանման բաժիններուն մէջ կաթոցը չէ դադրած:

Ցուցահանդէս-Վաճառք` Նուիրուած
Սեռերու Միջեւ Հաւասարութեան Խթանման
Եւ Կիներու Միջազգային Օրուան

ՄԱԿ-ի գրասենեակին մէջ բացումը կատարուած է սեռերու միջեւ հաւասարութեան խթանման եւ կիներու միջազգային օրուան նուիրուած ցուցահանդէս-վաճառք, որուն ընթացքին անուանի հայ նկարիչ Մարտիրոս Բադալեանի արուեստի գործերը գրաւած են տարբեր նախասիրութիւններու տէր մարդոց ուշադրութիւնը: Հաղորդենք, որ Մարտիրոս Բադալեան Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ է, անոր նկարները ցուցադրուած են` Պաքուի, Թիֆլիսի, Մինսքի, Մոսկուայի, Ս. Փեթերսպուրկի եւ Ռիկայի մէջ:

Կիներու միջազգային օրը կը յիշատակուի աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ: 1975-ին Կիներու միջազգային տարուան շրջանակներուն մէջ ՄԱԿ-ը սկսած է յիշատակել Կիներու միջազգային օրը մարտ 8-ին` ճանչնալով կիներու ձեռքբերումները:

1977-ին ՄԱԿ-ը ընդունած է բանաձեւ մը, որ կ՛առաջարկէ անդամ պետութիւններուն ՄԱԿ-ի` կիներու իրաւունքներու եւ միջազգային խաղաղութեան օրը յիշատակել իրենց պատմական եւ ազգային սովորութիւններուն համապատասխան ցանկացած օրը: Ընդունելով այս բանաձեւը` ՄԱԿ-ի անդամ պետութիւնները ճանչցած են կիներուն դերը խաղաղութեան ուղղուած ջանքերուն եւ զարգացման մէջ, ինչպէս նաեւ խրախուսած են խտրականութեան վերջ դնելը եւ կիներու լիակատար եւ հաւասար մասնակցութեան խթանումը: Նշենք, որ Հայաստանի մէջ կիներու օրը կը նշուի մարտ 8-ին:

ՄԱԿ-ի հանրային տեղեկատուութեան վարչութեան ներկայացուցիչ  Մարիա Տոցենքոն յայտնած է, որ` «Մենք կ՛ողջունենք պետութեան ջանքերը եւ կը փորձենք բարձրացնել հանրային իրազեկուածութիւնը սեռերու միջեւ հաւասարութեան եւ կիներու հզօրացման մասին ընդհանրապէս եւ Հայաստանի մէջ մասնաւորապէս: Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան համաշխարհային առաքելութեան առանցքային սկզբունքը բոլորին համար հաւասար իրաւունքներու եւ արժանապատուութեան ձեռքբերումն է»:

Նկարիչ Մարտիրոս Բադալեան աւելցուցած է. «Կը գնահատեմ հանրութեան հետ աշխատանքներս կիսելու եւ մեր հասարակութեան զարգացման գործընթացին մէջ հայ կիներու կարեւոր դերը ընդգծելու այս կարելիութիւնը: Ասիկա առիթ է, որ կարենանք բացայայտել կիներու ապագայ սերունդներուն չբացայայտուած ներուժն ու կարելիութիւնները»:

Նշենք, որ ցուցահանդէս-վաճառքը պիտի ներկայացուի հանրութեան մինչեւ մարտ 28, երկուշաբթիէն ուրբաթ, ժամը 3:00-5:00:

Այս Տարին Նուիրուած Է
Եղիշէ Չարենցին

13 մարտին ամբողջացաւ հայ նշանաւոր գրող Եղիշէ Չարենցի ծննդեան 115-ամեակը, իսկ 27 նոյեմբերին` մահուան 75-ամեակը եւ գրական գործունէութեան 100-ամեակը: Այս բոլորին լոյսին տակ այս տարին յայտարարուած է Չարենցի տարի:

Եղիշէ Չարենցի տուն-թանգարանի տնօրէնուհի Լիլիթ Յակոբեան լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին տեղեկացուցած է, որ ամբողջ տարուան ընթացքին Հայաստանի եւ Արցախի մէջ բազմաբնոյթ ձեռնարկներ պիտի կազմակերպուին: Արդէն պատրաստուած է ամբողջական թղթածրար մը` Երեւանի քաղաքապետարանի կրթութեան վարչութեան, Հայաստանի գրողներու միութեան, Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան նախարարութեան եւ Չարենցի տուն-թանգարանի միացեալ նախաձեռնութեամբ եւ համագործակցութեամբ: Ձեռնարկներուն բացումը կատարուեցաւ 13 մարտին` Չարենցի տուն-թանգարանէն: 115 գանգրահեր երիտասարդներու, գրողներու, մտաւորականներու, Երեւանի դպրոցներու սաներու, համալսարանականներու, չարենցապաշտ-չարենցասէրներու շքերթը անցաւ Երեւանի փողոցներով եւ կանգ առաւ Չարենցի յուշարձանին մօտ, որուն կողքին տեղի ունեցաւ «Պոէզիայի տօն», որ մինչեւ ուշ երեկոյ շարունակուեցաւ Չարենցի տուն-թանգարանին մէջ:  Լիլիթ Յակոբեան յայտնած է, որ կը նախատեսուի հայրենի դպրոցներուն մէջ կազմակերպել չարենցեան նիւթերով շարադրութիւններու մրցումներ, Արցախի մէջ իրագործուի Չարենցի նուիրուած օրեր: Տարուան ընթացքին պիտի կազմակերպուին նաեւ ցուցահանդէսներ, տուն-թանգարանին մէջ պիտի կատարուի Չարենցի դիմանկարներու ցուցահանդէս, տեղի պիտի ունենան նաեւ գիրքերու շնորհահանդէսներ, որոնցմէ մէկը արդէն իսկ պատրաստ է եւ տպագրատան յանձնուած է` «Չարենց 115» խորագիրով, որ կը բովանդակէ նոր տեղեկութիւններ Չարենցի մասին: Ան նշած է, որ առանձին գրքոյկով պիտի հրատարակուի Չարենցի «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծութիւնը, որուն մէջ թարգմանուած եւ ներկայացուած պիտի ըլլայ 26 լեզուներով: Ասկէ բացի, պատրաստուած է Չարենցի ստեղծագործութիւններէն այլ ընտրանի մը, որպէսզի թարգմանուի անգլերէնի եւ ներկայացուի օտարներուն, որպէսզի անոնք ալ ծանօթանան մեր հանճարին գործերուն: Թարգմանական պարտականութիւնը ստանձնած է Սամուէլ Մկրտչեանը, ինչպէս նաեւ ներգրաւուած են Ամերիկայէն այլ թարգմանիչներ եւս, նշած է Լ. Յակոբեան:

Ձեռնարկներուն աւարտը նախատեսուած է նոյեմբեր 27-ին` Ե. Չարենցի մահուան օրը: Ըստ ծրագիրին, փակման հանդիսութիւնը պիտի ըլլայ շատ մեծ եւ տպաւորիչ:

Կարկառուն բանաստեղծ Եղիշէ Չարենց, բուն անունով` Եղիշէ Սողոմոնեան, ծնած է 1897-ին, Կարս: Ուսանած է Կարսի ռէալական դպրոցին մէջ: 1916-ին միացած է հայ կամաւորական շարժման եւ մեկնած է ճակատ: Թուրքիոյ դէմ կռուող ռուսական բանակի զինուորներուն եւ հայ կամաւորներուն հետ Չարենց գտնուած է Արեւմտեան Հայաստան եւ տեսած է Ցեղասպանութեան սարսափելի հետքերը եւ անոնց մասին պատմած է «Դանթէական առասպել» պոէմին մէջ: Առհասարակ, հայրենիքի ճակատագիրը Չարենցի ստեղծագործութեան նիւթերէն մէկն էր անոր ամբողջ կեանքին ընթացքին: Ե. Չարենցի լաւագոյն գործերէն են` «Մահուան տեսիլ» (1920), «Ես իմ անուշ Հայաստանի» (1921) եւ այլն, իսկ լաւագոյն պոէմներէն են` «Երկիր Նայիրի» վէպը, որ նուիրուած է հայ ժողովուրդին եւ Հայաստանի ճակատագրին:

Հայաստանի խորհրդային տարիներուն Ե. Չարենց գրած է բազմաթիւ նոր գործեր` պոէմներ, բանաստեղծութիւններ, որոնցմէ ամէնէն աւելի անուանիներն են` «Խմբապետ Շաւարշը» պոէմը, «Գանգրահեր տղան» չափածոյ հովելը եւ «Գիրք ճանապարհի» ժողովածուն, որ նուիրուած է անցեալի, ներկայի եւ ապագայի հայերուն:

Խորհրդային տարիները շատ դժուարին տարիներ էին մեր մտաւորականութեան եւ ընդհանրապէս ամբողջ հայ ժողովուրդին համար: Չարենցի շուրջ ստեղծուած էր զրպարտութեան եւ հետապնդումներու մթնոլորտ: 1937-ին Ե. Չարենցը կը ձերբակալեն եւ կը բանտարկեն, ուր կը մահանայ:

Հետագային Ե. Չարենցն ու ուրիշ շատերը կ՛արդարացնեն:

Հայաստանի Եւ Սփիւռքի Աշակերտներու
Ընթերցանութեան Մրցում

Հայաստանի եւ սփիւռքի 6-րդ դասարաններու աշակերտներուն համար պիտի կազմակերպուի գերմանական ոճով ընթերցանութեան մրցում: Կազմակերպական աշխատանքներուն իրենց մասնակցութիւնը պիտի բերեն Հայաստանի մշակոյթի, կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութիւնները, Երեւանի քաղաքապետարանը, Գրողներու միութիւնը եւ Հայաստանի հրատարակիչներու միութիւնը: Կը նախատեսուի, որ մրցումը սկսի 1 ապրիլին եւ աւարտի յառաջիկայ ուսումնական տարեշրջանին:

«Անտարիս մետիա հոլտինկ» ընկերութեան ղեկավար Արմէն Մարտիրոսեան յայտնած է, որ «դատական կազմը ո՛չ պիտի կեդրոնանայ ընթերցանութեան հնչերանգին, ո՛չ ալ նիւթին մանրամասնութիւններուն, այլ իր արժեւորման շեշտը առաջին հերթին պիտի դնէ այն բանին վրայ, որ անձը սիրելո՞վ կը կարդայ, ինչպէս նաեւ` անոր կարդալու կարողականութեան ընդհանուր մակարդակին վրայ»:

Հայաստանէն բացի, միտումներ պիտի կազմակերպուին նաեւ սփիւռքի մեծ քաղաքներու մէջ: Երկու հանգրուաններուն յաղթողները պիտի հասնին եզրափակիչ հանգրուան: «Այսպիսով, մենք կը փորձենք խթանել հայերէնով ընթերցանութիւնը նաեւ սփիւռքի գաղթօճախներուն փոքրիկներուն մէջ», նշած է Ա. Մարտիրոսեան:

Նշենք, որ մրցումի տարբեր հանգրուաններու յաղթողներուն նախատեսուած են արժէքաւոր նուէրներ:

Երեւանի Մէջ Տեղի Կ՛Ունենայ
Վաւերագրական Լուսանկարչութեան
Դասընթացք Եւ Գրախօսական Մրցոյթ

Բրիտանական խորհուրդը, Երեւանի մէջ բրիտանական դեսպանատունը, Կովկասեան հիմնարկը եւ «Ռուբէն Մանկասարեան»-ի անուան հիմնադրամը բրիտանական ժապաւէններու 10-րդ փառատօնի շրջանակին մէջ կազմակերպած են վաւերագրական լուսանկարչական դասընթացք, որ պիտի վարէ Լոնտոնի Արուեստներու համալսարանի հաղորդակցութեան քոլեճի դասախօս Պատրիկ Սատերլինտը: Դասընթացքը տեղի պիտի ունենայ փառատօնի ընթացքին հանդիպումներու եւ  վարպետութեան դասընթացքներու իրագործման զուգահեռ:

Հայաստանի մէջ ժապաւէններու գրախօսութեան եւ շարժապատկերի քննադատութեան զարգացման աջակցելու նպատակով փառատօնի շրջանակին մէջ բրիտանական խորհուրդը եւ Շարժապատկերի քննադատողներու եւ լրագրողներու հայկական միութեան հետ միասին յայտարարած է ժապաւէններու լաւագոյն գրախօսական մրցոյթ, որուն մասնակցողները պէտք է գրեն փառատօնին մէջ ընդգրկուած ժապաւէններուն նուիրուած գրախօսութիւն, որոնցմէ լաւագոյնին հեղինակը պիտի պարգեւատրուի Էփըլ-այփետ 2-ով:

Յայտնենք, որ բրիտանական ժապաւէններու 10-րդ փառատօնը սկսաւ 10 մարտին եւ պիտի աւարտի 19 մարտին:

Պարգեւատրուած Են Կին
Զինուորական Ծառայողները

Մարտ 7-ին, Կիներու միջազգային օրուան նախօրէին, Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան վարչական համալիրին մէջ տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր ձեռնարկ` նուիրուած բանակին մէջ ծառայող կիներուն:

Շնորհաւորելով կին զինուորական ծառայողները եւ ձեռնարկին ներկայ գտնուող կին ազատամարտիկները` Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեան կարեւոր նկատած է կիներուն դերակատարութիւնը արցախեան պատերազմին ընթացքին եւ ներկայիս բանակին մէջ:

Պաշտպանութեան նախարարին հրամանով Հայաստանի եւ Արցախի ազգային հերոսներու հարազատներ, խումբ մը կին զինուորներ, քաղաքացիական ծառայողներ եւ երեք զինուոր որդի ունեցող մայրեր ձեռնարկին ընթացքին պարգեւատրուած են` «Հայաստանի Հանրապետութեան զինուած ուժեր. 20 տարի» յոբելենական յուշամետալով:

Երեւանի Մէջ Այսօր Պիտի Ցուցադրուի
«Տատիկիս Դաջուածքները» Ժապաւէնը

Այսօր՝ Մարտ 14-ին Երեւանի «Հանրային տեղեկատուութիւն եւ գիտելիքի կարիք» տեղեկատուական կեդրոնին մէջ տեղի պիտի ունենայ Սիւզան Խարտալեանի «Տատիկիս դաջուածքները» ժապաւէնին դիտում-քննարկումը: Ձեռնարկը տեղի պիտի ունենայ կիներու իրաւունքներու պաշտպանութեան միամսեակի շրջանակին մէջ:

Սկիզբը Սիւզան Խարտալեան մտադրած է ժապաւէնը նկարահանել Ռուանտայի ցեղասպանութեան զոհերուն մասին, մանաւանդ` այդ երկրի կիներուն մասին, թէ` ինչպէ՛ս անոնք իրենց ուսերուն կը կրեն ցեղասպանութեան ծանրութիւնը: Ան նիւթը ուսումնասիրելէ ետք ֆրանսական արխիւներուն մէջ, յայտնաբերած է փաստեր, որոնք յիշեցուցած են իրեն իր մեծ մօր մարմինին խարաններուն մասին: 58 վայրկեան տեւողութեամբ ժապաւէնը կը պատմէ անոր մեծ մօր պատմութիւնը, կնոջ մը, որ բազում սպիներ ունի դէմքին եւ ձեռքերուն վրայ, որոնք մնայուն կերպով կը յիշեցնեն անոր Ցեղասպանութեան ժամանակ կրած բռնութեան մասին:

Յիշեցնենք, որ Սիւզան Խարտալեան ազատ գրող եւ բեմադրիչ է: Մասնագիտութեամբ լրագրող է եւ ուսանած է Պէյրութի եւ Փարիզի համալսարաններու մէջ: Ան հեղինակ է աւելի քան 20 ժապաւէններու, որոնք ցուցադրուած են Միացեալ Նահանգներու եւ Եւրոպայի մէջ, որոնցմէ են` «Կ՛ատեմ շուները», «Երիտասարդ Ֆրոյտը Կազայի մէջ», «Վերադարձ դէպի Արարատ» եւ այլ ժապաւէններ:

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

 

 

Share this Article
CATEGORIES