«Իմ Ստեղծածս Սփիւռքեան Նկարչութիւն Է» Կ՛Ըսէ Յ. Գասպարեան

Գեղանկարիչ  Յովսէփ Գասպարեանի գեղանկարչական ձեռագիրը ծանօթ է  լիբանանահայ արուեստասէրին: Հայկականութիւն խորհրդանշող իրեր,   քանդուող-փլուզուղ տուներ ու թաղեր…  Ահա անոր նկարչութեան հիմնական նիւթը,  պատկերներ, որոնց ամէն մէկ մասնիկը ան վրձնած է ամենայն բծախնդրութեամբ: Աւանդոյթ պահող, հաստատող եւ փոխանցող նկարչութիւն է Յովսէփ Գասպարեանի  ստեղծածը. իր ստեղծագործական նիւթերը ան կը բնորոշէ իբրեւ «տոհմիկ նիւթեր»:

Երկու տարին անգամ մը Յովսէփ Գասպարեան ցուցահանդէսով կը ներկայանայ  արուեստասէրին. Վերջին ցուցահանդէսը Հալէպի մէջ էր` 2010-ին:

Այսօր, հովանաւորութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա.ի եւ կազմակերպութեամբ  Կաթողիկոսարանին,  «Կիլիկիա» թանգարանի մէջ կը բացուի Յովսէփ Գասպարեանի հերթական ցուցահանդէսը, որուն հասոյթէն մաս մը գեղանկարիչը որոշած է յատկացնել Դպրեվանքի սաներուն. «Դպրեվանքը մեր հոգեւոր մշակոյթի  կեդրոններէն մէկն է: Առհասարակ եկեղեցին մեր մշակոյթի անբաժան մասն է, դարեր շարունակ եկեղեցւոյ շնորհիւ պահուած-պահպանուած է  մեր մշակոյթը, մանաւանդ, Սփիւռքին մէջ, ուր  հայը` չունենալով պետութիւն, ապաւինած է իր եկեղեցւոյ: Այսօր ալ եկեղեցին իր դերին մէջ է, եւ արուեստագէտները չեն կրնար հեռու մնալ եկեղեցիէն»,- ցուցահանդէսէն առաջ «Ազդակ»-ի հետ զրոյցի ընթացքին ըսաւ Յովսէփ Գասպարեան:

Ներկայացուած 35 գեղանկարները վերջին երկու տարուան ստեղծագործութիւններն են.  տոհմիկ նիւթերուն քով գեղանկարիչը այս անգամ ներկայացուցած է նաեւ ծովանկարներ  ու դիմանկարներ, իսկ ահա հին թաղերու եւ տուներու նկարները միշտ ալ անբաժան են իր ցուցահանդէսներէն. «Նորաշէնի` Քէմփի վերջին կանգուն մնացած փողոցը գծեցի, պիտի փլի եւ հին տուներու մշակոյթը այլեւս յիշողութիւն կը դառնայ մեզի համար: Ընդհանրապէս, յիշողութիւնը  իմ նկարչութեանս հիմնական նիւթն է: Մենք իբրեւ ազգ, սփիւռքի մէջ մանաւանդ, յիշողութեամբ է, որ կ՛ապրինք, յիշողութիւնը, անցեալի յիշատակները մեր առօրեայի ու կեանքի հիմնական մասն են: Իմ ստեղծածս սփիւռքեան նկարչութիւն է, իսկ սփիւռքի մարդու էութեան հիմնական մասը կարօտն է: Իմ ստեղծած նիւթերս կարօտ կ՛արթնցնեն եւ ձեւով մը կը փարատեն այդ կարօտը», ըսաւ Յովսէփ Գասպարեան, նշելով, որ ինք նոյնպէս գծած ժամանակ կ՛ապրի կարօտի եւ  վերյուշ զգացումներ:

Իր գծած դիմանկարերուն մասին գծագրիչը ըսաւ, որ սովորական մարդոց դիմանկարներ են, որոնց մէջ բան մը յուզած եւ հետաքրքրած է զինք. «Երբ դիմանկար կը գծեմ, շատ կարեւոր է, որ մարդուն հետ մտերմանանամ, աւելի լաւ ճանչնամ զինք ու իր ներշաշխարհը, քանի որ դիմանկարը  գծանկարիչին համար միայն արտաքին  պատկեր չէ, այլ` ներքին», նշեց ան:

Աշխատանքները վերջացնելէն ետք, ինչպէս ըսաւ Յովսէփ Գասպարեան,   առաջին գնահատողները կ՛ըլլան ընտանիքին անդամները, որոնք գնահատելէն զատ երբեմն նաեւ նկատողութիւններ կ՛ունենան, եւ ինք սիրով կ՛ընդունէ զանոնք: Ինչպէս մեր զրոյցի ընթացքին ըսաւ Յ. Գասպարեան, Լիբանանի մէջ արուեստի միջավայրի  մեծ պակաս կայ, մանաւանդ հայ նկարիչները կ՛ապրին մեկուսացուած կեանք մը,  այդ միջավայրի պակասը ուրիշ շատ պակասներ կը ծնի, ինչ որ  ամբողջական չի դարձներ Սփիւռքի մէջ հայ նկարչի կեանքը. «Երբ ես կ՛ըսեմ սփիւռքեան նկարչութիւն է իմ ստեղծածս, պատահականօրէն չեմ ըսեր, ատոր մէջ տեղ մը նաեւ ոչ ամբողջականութեան, կիսատութեան իմաստ կայ: Ես հայրենիքի մէջ չեմ ապրիր, հայրենիքէն դուրս եմ, Պուրճ Համուտ մը ունինք հոս, ուր հայկական շունչ կայ, ատկէ դուրս հայ մարդը կը բախի այլ հարցերու, այլ խնդրիրներու, որոնք միշտ կ՛ուղեկցին իրեն: Իմ դրացիներս, որ տեղացի են, այո, կու գան, կը տեսնեն իմ գծածներս, կը գնահատեն, բայց երբեք ինծի պէս չեն զգար, չեն կրնար զգալ…», միջավայրի պակասի մասին իր մտահոգութիւնն այսպէս արտայայտեց մեր զրուցակիցը:

Ցուցահանդէսները ան նկատեց Սփիւռքի մէջ գեղանկարիչներու դրսեւորման լաւագոյն առիթը եւ նշեց, որ հակառակ անոր որ ինք աւանդական նիւթեր կը ներկայացնէ, այնուամենայիւ, իր ցուցահանդէսներուն միշտ ալ նոր սերունդը ներկայ կ՛ըլլայ:

Ցուցահանդէսը «Կիլիկիա» թանգարանին մէջ կը շարունակուի մինչեւ 10 ապրիլ:

Պատրաստեց՝ ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Share this Article
CATEGORIES