50 Տարի Առաջ

Փաքիստանի Մէջ Միայն 40 Հայեր Կ՛Ապրին

Աաքա Հայ Վաճառականներու
Կեդրոն Մը Եղած Է

Լեւոն Քէշիշեան Քարաչիէն (Փաքիստան) կը գրէ.-

Մեր այս նոր շրջապտոյտը բաւական հետաքրքրական է: Վեց լրագրողներ ՄԱԿ-ի մօտ հրաւէր ստացան Փաքիստանի կառավարութեան կողմէ, որպէսզի այցելութիւն մը տան եւ ուսումնասիրեն վիճակը: Մենք եւս հրաւիրուած ըլլալով այս խումբին, սկսանք մեր շրջապտոյտը մարտ10-ին եւ Քարաչի հասանք 12-ի առաւօտ, ժամը անցնելով, Քոնհոնի, Հռոմի, Պէյրութի, Թեհրանի կայաններ: Միւս լրագրողները Ամերիկեան թերթերու թղթակիցներ են: «Շիքակօ տէյլի նիուզ», «Քրիսչըն սայէնս մոնիթըր», «Նիւ եորք տէյլի նիուզ», «Նիւ Եորք Փոսթ», եւ «Հըրոթ» թերթերը:

Բաւական աշխատեցանք, որպէսզի հայու հանդիպինք հոս, բայց կարելի չեղաւ, ըսին մեզի, թէ մի քանի հայեր կան Լահորի մէջ, բայց վիճակը տարբեր է Արեւելեան Փաքիստանի մէջ: Աաքայի մէջ կը գտնուի հայկական եկեղեցի մը, որ հիմնուած է 1781-ին. ու շրջան մը Աաքա եղած է շատ կարեւոր կեդրոն մը հայ վաճառականներու: Ու եկեղեցւոյ շուրջի քաղաքը, որ կը գտնուի Աաքայի կեդրոնը, կը կոչուի «Արմանիթոլա» այսինքն հայոց թաղ` պէնկալի լեզուով: Ներկայիս եկեղեցին առանց քահանայի կը մնայ ու գաղութը հազիւ 20-22 հոգիէ կը բականայ: Ամբողջ Փաքիստանի մէջ մօտ 40 հայեր կ՛ապրին:

 

Տոմսեր

«Պարապ Պնակներ»

Երկրորդ Աշխարհամարտին, երբ Հիթլէրի բանակները, իրենց բախտաւոր օրերուն, յաջողեցան խորտակել ֆրանսական համբաւաւոր Մաժինոյի գիծը, եւ կը յառաջանային երկրին մէջ, Ֆրանսայի վարչապետը Փոլ Րէյնօ, երկրին վիճակը կը պարզէ ժողովուրդին` ըսելով. «Կացութիւնը ծանր է, բայց ո՛չ յուսահատական»:

Իրականութիւնը այն էր անշուշտ, որ գերման բանակները, Ֆրանսան երկուքի բաժնած, եւ կէսը գրեթէ գրաւած, կը պատրաստուէին վերջին հարուածը տալու` մահամերձ ֆրանսական պետութեան:

Այս վերյիշումը` Խորհ. վարչապետ Ն. Խրուշչեւի վերջին յայտարարութեանց առիթով, խորհրդային երկրագործութեան մասին:

Խորհրդային Միութեան վարչապետը, համայնավար կուսակցութեան կեդրոնական կոմիտէի ժողովները հինգ օր մեծ մասով զբաղեցուց` պարզելով Խորհրդային երկրագործութեան վիթխարի… ձախողութիւնները: (Ականջը խօսի «Ս. Հայաստան»-ի վիթխարի նուաճումներուն):

Ի միջի այլոց յայտարարեց, թէ բազմաթիւ հաւաքական ագարակներ շատ խեղճ հասոյթ մը կու տան գիւղացիներուն: Այդ թշուառութիւնն ալ բաւական չհամարելով, անխիղճ հասոյթէն գումարներ կորզած են, ճամբաներու կամ դպրոցներու շինութեան համար…

Միսի արտադրութիւնը ձախողած է մասնաւորաբար, իսկ Ուքրանիա, որ Խ. Միութեան ամէնէն եկրագործական շրջանն է, իր կուսակցական ղեկավարին իսկ յայտարարութեամբ, հնձելու մեքենաներ չի ստանար, եւ հունձքը, անշուշտ, կը փճանայ:

Վիթխարի ձախողումներ ունի նաեւ` երկրագործական մեքենաներ արտադրող ճարտարարուեստը, որ չէ կրցած իր պարտականութիւնը կատարել:

Խրուշչեւ, այս ամէնէն մոլեռանդ համայնավարը կացութիւնը պատկերացուցած է` ըսելով «Երկրագործական նախարարութիւնը` մէկ արդիական ընդօրինակութիւնը դարձած է ցարական իր նախորդին»:

Հասկնալի է, թէ ի՞նչ վիճակ պէտք է ունեցած ըլլայ համայնավար տիպա՜ր իշխանութեան մէկ ճիւղը, զայն Ցարական սպասարակութեան մը նմանցնելու համար… Եւ այն ա՛լ` Խրուշչեւի մը կողմէ…

Ի վերջոյ Խորհրդային երկրագործութեան «Փառապսակը» եղած է Խրուշչեւի այն յայտարարութիւնը, թէ երկրագործութեան վիճակը կը վտանգէ` Եօթնամեայ ծրագրին իրականացումը:

– Համայնավարութիւնը, եզրակացուցած է Խրուշչեւ, պէտք չէ նմանի սեղանի մը, որուն շուրջ պարապ պնակներու առջեւ նստած են բարձր գաղափարներով տարուած եւ բոլորովին հաւասար անձեր:

Ու սովետ վարչապետը, իր հպատակները պարապ պնակներու առջեւ նստեցնելէ ետք իսկ, երես ունի դեռ յայտարարելու, Տագնապ չկա՜յ մեր երկրագործութեան մէջ: Թող պուրժուա թերթերը իրենց ուզածը գրեն:

«Պուրժա» թերթերը կը հրատարակեն իր Խրուշչեւի խօսքերը, որոնք մեկնութեան պէտք չունին հասկցուելու համար…

Տագնապ չկայ ուրեմն անոնց համար, որոնք պարապ պնակներով կը կշտանան…

ԳԻՍԱՒՈՐ

Share this Article
CATEGORIES