Մեր Զաւակները Եւ Մենք. Բանաստեղծութեան Ազդեցութիւնը Երեխաներուն Վրայ

Ստորեւ թարգմանաբար կու տանք բաժիններ` հարցազրոյցէ մը, որ կատարուած է լիբանանցի բանաստեղծ Հանրի Զուղէյպի հետ: Այս առիթով բանաստեղծը կը շեշտէ բանաստեղծութեան դրական ազդեցութիւնը երեխաներուն վրայ:

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ է բանաստեղծութեան կարեւորութիւնը երեխաներուն համար:

Հ. ԶՈՒՂԷՅՊ.- Երեխաներուն գեղեցիկ բանաստեղծութիւններ կարդալով` կը զարգացնենք անոնց ճաշակը, կը փոխանցենք արժէքներ եւ կ՛աշխուժացնենք անոնց յիշողութիւնը:

Հ.- Ինչպէ՞ս առիթներ ստեղծել, որպէսզի երեխան բանաստեղծութիւն լսէ կամ կարդայ:

Հ. ԶՈՒՂԷՅՊ.- Առիթներ կարելի է ստեղծել դպրոցը, տունը, ինչպէս նաեւ` մշակութային ձեռնարկներու ճամբով: Բայց ամէնէն կարեւորը երեխաներուն գեղեցիկ եւ լաւ կտորներ հայթայթելն է: Շուկայի վրայ կարելի է գտնել նաեւ խտասալիկներ, գիրքեր, որոնք կրնան բանաստեղծութիւնը հասցնել փոքրերու սրտերուն:

Հ.- Ո՞ր տարիքէն սկսեալ կարելի է երեխային սիրել տալ բանաստեղծութիւնը:

Հ. ԶՈՒՂԷՅՊ.- Շատ կանուխէն: Բանաստեղծութեան յանգերը, երաժշտականութիւնը, պատկերները կախարդական ազդեցութիւն կրնան գործել երեխաներուն վրայ: Անոնք մինչեւ իսկ տողեր գոց կը սորվին…

Հ.- Օգտակա՞ր է բանաստեղծութիւններ գոց սորվեցնելը երեխաներուն համար:

Հ. ԶՈՒՂԷՅՊ.- Օգտակա՞ր, ըսենք` անհրաժե՛շտ: Գեղեցիկ տողեր գոց սորվիլը կը նրբացնէ անոնց գրական ճաշակը, կ՛ազնուացնէ հոգիները, կը հարստացնէ բառապաշարն ու երեւակայութիւնը եւ միեւնոյն ժամանակ թարմ եւ արթուն կը պահէ անոնց յիշողութիւնը:

Հ.- Բանաստեղծութիւնը սիրել տալու ձեւեր կա՞ն:

Հ. ԶՈՒՂԷՅՊ.- Անշո՛ւշտ: Նախ պէտք է ընտրել երեխային մատչելի, հասկնալի եւ ոչ երկար բանաստեղծութիւններ: Կարեւոր է նաեւ բանաստեղծութիւնը կարդալու եւ ընտելացնելու ձեւը: Բանաստեղծութեան զուգահեռ, կարելի է երաժշտութիւն դնել: Բանաստեղծութեան հետ կապուած գծագրութիւն մը պահանջել: Կարեւոր է նաեւ` որոշ տարիքէ մը ետք երեխային երկու խօսք ըսել բանաստեղծին մասին, մանաւանդ եթէ քերթուածը հեռուէն կամ մօտէն կ՛առնչուի անոր կեանքին հետ:

 

Գեղեցկագիտական – Առողջապահական

Կիտրոնը

Կիտրոնը անհամար բարիքներ կը գործէ մեր մորթին, մազերուն, եղունգներուն: Անիկա անփոխարինելի «գեղեցկագիտական արտադրութիւն» մըն է, միաժամանակ` անվնաս, մատչելի եւ աժան:

1

Մուսլին ծրարիկի մը մէջ դրէք 2 ապուրի դգալ լաւանտ եւ կէս կիտրոնի մը չոր կեղեւը: Ծրարին բերանը ամուր կապեցէք եւ լիթր մը ջուրի մէջ մօտ կէս ժամ եռացուցէք: Ստացուած հեղուկը աւելցուցէք ձեր լոգարանի ջուրին մէջ: Ծրարիկը օգտագործեցէք ձեր մորթին մեռած բջիջները մաքրելու համար, մինչ լոգարանին ջուրը պիտի փափկացնէ ձեր մորթը եւ քիչ-քիչ բանայ անոր գոյնը:

2

Փոս ամանի մը մէջ դրէք 2 ապուրի դգալ շէկ շաքար, աւելցուցէք կիտրոնի մը հիւթը եւ երկու-երեք կաթիլ ձէթ: Լոգանքի ատեն խոնաւ մարմինը շփեցէք այս խառնուրդով, շրջանաձեւ մարձումներ կատարելով: Այսպիսով ձեր մորթը կը ձերբազատէք աղտերէ եւ մեռած մորթերէն:

3

Արմուկին եւ կրունկին չորցած, կարծրացած մորթը փափկացնելու համար, լոգանքէն ետք կիսուած կիտրոնի կտորով մը շփեցէք վերոյիշեալ մասերը:

4

Օրական, լոգանքէն ետք, կիտրոնի հիւթի մէջ թաթխուած բամպակով մը շփեցէք ձեր անութները եւ ոտքերը:

Կիտրոնը կը կանոնաւորէ քրտինքը եւ կ՛արգիլէ գէշ հոտերը:

5

Ոտքերուն անախորժ հոտերը չէզոքացնելու եւ քրտինքը չափաւորելու համար մէկ լիթր ջուրի մէջ եռացուցէք 3 թէյի ծրարիկ, ջուրին աւելցուցէք պարզ 2 լիթր ջուր եւ 3 կիտրոնի հիւթ: Ձեր ոտքերը կէս ժամ պահեցէք այս ջուրին մէջ` մերթ ընդ մերթ մարձելով զանոնք:

6

Կէս բաժակ գաղջ ջուրի մէջ կիտրոնի մը հիւթը աւելցուցէք եւ ամէն առտու անօթի փորով խմեցէք` 3 շաբթուան վրայ: Այս խմիչքը կը բանայ ձեր մորթին գոյնը, մարմնին կենսանիւթ եւ հանքայիններ կը հայթայթէ եւ զայն կը մաքրէ թոյներէն:

7

Եթէ տկար եւ կոտրտող եղունգներ ունիք, զանոնք օրական շփեցէք հաւասար քանակութեամբ ձէթի եւ կիտրոնի հիւթի խառնուրդով: Թելադրելի է` այս խնամքը կատարել երեկոյեան, ապա` ձեռնոց անցընել ձեռքերուն եւ ձգել, որ ամբողջ գիշեր մը ձէթն ու կիտրոնը թափանցեն եղունգներէն ներս:

 

Տան Յարդարանք

Գեղեցիկ Մոմակալներ

Կարելի է ապակեայ, թափանցիկ ծաղկաման մը վերածել գեղեցիկ մոմակալի մը` օգտագործելով վարդի թերթիկներ, նարինջի կամ կիտրոնի չոր շերտեր եւ այլն…

Ա.- Վարդի Թերթերով…

Առէք ապակեայ, թափանցիկ ծաղկաման մը, կեդրոնը զետեղեցէք խոշոր, հաստ մոմ մը, ապա ծաղկամանը մէկ երրորդով լեցուցէք վարդի թերթիկներով:

Յատկապէս բացօթեայ ընթրիքներու պարագային գեղեցիկ, բայց նաեւ գործնական մոմակալ մըն է:

Բ.- Նարինջի Շերտեր…

Առէք ապակեայ, թափանցիկ ծաղկաման մը, կեդրոնը զետեղեցէք նախընտրաբար դեղին, հաստ մոմ մը եւ շուրջը զարդարեցէք նարինջի չոր շերտերով:

Գ.- Ծփացող Մոմեր

Առէք զանազան չափի ապակեայ, թափանցիկ բաժակներ, կիսով ջուր լեցուցէք, ապա ջուրին մէջ աւելցուցէք թարմ տերեւներ, նախընտրաբար` բարակ ու երկար:

Ջուրին երեսը զետեղեցէք մէկական ծփացող մոմ:

 

Խոհագիր

Թահինով Պահքի
Կարկանդակ (1)

Բաղադրութիւն

– 3 գաւաթ ալիւր
– 3 պզտիկ դգալ պէյքինկ փաուտըր
– Պտղունց մը աղ
– 1 պզտիկ դգալ պիքարպոնաթ սոտա
– 1 գաւաթ շաքար
– 1/2 գաւաթ մանրուած ընկոյզ
– 1/2 գաւաթ առանց կուտի չամիչ
– 1/2 գաւաթ նարինջի տաշուք
– 1 գաւաթ նարինջի հիւթ
– 1 գաւաթ թահին
(կարելի է 1/2 գաւաթ թահին եւ 1/2 գաւաթ ձէթ գործածել)
– 1/2 գաւաթ ջուր
– Փոշի շաքար` զարդարանքի համար

Պատրաստութիւն

1.- Ալիւրը, պէյքինկ փաուտըրը, սոտան, աղը իրարու խառնել: Վրան աւելցնել շաքարը, ընկոյզը, չամիչը եւ նարինջի կեղեւը:
2.- Խորունկ ամանի մը մէջ իրարու խառնել նարինջի հիւթը, ջուրը եւ թահինը:
3.- Նարինջի խառնուրդը աւելցնել ալիւրի խառնուրդին վրայ եւ լաւ մը խառնել:
4.- Ձէթով իւղել քառակուսի ափսէ մը, որ քիչ մը բարձր ըլլայ:
5.- 45 վայրկեան եփել, կամ մինչեւ որ կարկանդակը եփի:
6.- Փուռէն հանելէ ու պաղելէ ետք քառակուսիներու բաժնել եւ վրան փոշի շաքար ցանել:

 

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

Լուսաւորչի Կանթեղը

Կէս գիշերին կանթեղը վառ
Կախ է ընկած երկընքից,
Լուսաւորչի կանթեղն անմար
Հայոց մըթնած երկընքից:

Կախ է ընկած առանց պարան
Արագածի կատարին,
Ու սեղանից հըսկայական
Լոյս է տալիս աշխարհին:

Լոյս է տալիս երկա՜ր դարեր

Ու վառւում են միշտ անշէջ
Սուրբի մաքուր արցունքները
Իւղի տեղակ նըրա մէջ:

Ոչ մարդկային ձեռ կը հասնի
Էն ահաւոր բարձունքին,

Եւ ոչ քամին կը հանգցընի`
Վիշապ-քամին ահագին:

Երբ պատում է մութ խաւարը
Չընաշխարհիկ մեր երկրին,
Երբ տիրում է ահն ու վախը

Թոյլ, կասկածոտ սըրտերին,

Ով անմեղ է, լիքը սիրով
Ու հաւատով անսասան,
Ով նայում է վառ յոյսերով
Դէպի Հայոց ապագան,-

Նա կը տեսնի էն մըշտավառ
Ջահը կախուած երկընքից,
Ասես` աստծո աչքը պայծառ
Հըսկում է ցած երկընքից:

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ

1902

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES