Գաղութէ-Գաղութ

Սուրիա

«Մայրերու Տօն»-Ի Նշում 

Կազմակերպութեամբ Սուրիահայ օգնութեան խաչին, 7 մարտին Հալէպի «Գ. Եսայեան» հանդիսասրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Մայրերու օր»-ուան նուիրուած աւանդական հանդիսութիւնը, որ այս տարի ձօնուած էր հայ գիրքին:

Բարի գալուստի խօսքը արտասանեց օրուան հանդիսավարուհի Բեկի Աւընեան-Պապօղլեան: Այնուհետեւ գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:

Օրուան գլխաւոր բանախօս հալէպահայ ծանօթ մտաւորական եւ մամուլի աշխատակից Լեւոն Շառոյեան իր բանախօսութիւնը հիւսեց արեւմտահայ երկու գրագիտուհիներու` Սրբուհի Տիւսաբի (1841-1901) եւ Զապէլ Ասատուրի (1863-1934) անուններուն շուրջ` հետաքրքրական տուեալներ փոխանցելով անոնց կեանքին, հանրանուէր գործունէութեան եւ գրական վաստակին մասին:

Իր խօսքի աւարտին Լեւոն Շառոյեան «աշխարհիկ հոգեհանգիստ» մը կատարեց մեզմէ անդարձ հեռացած բոլո՛ր հայ կին գրողներուն համար` յիշատակելով շուրջ 35 բանաստեղծուհիներ եւ արձակագրուհիներ:

Ապա Ս.Օ.խաչի Շրջանային վարչութեան ատենապետուհի Աննա Տէր Յակոբեան եւ թեմի առաջնորդ Շահան եպս. Սարգիսեան յուշանուէրներ յանձնեցին միութեան մէջ տարիներէ ի վեր ծառայութիւն մատուցող անդամուհիներու, իսկ ՍՕԽ-ի «Կանթեղ» բարձրագոյն շքանշանով պարգեւատրուեցան երկարամեայ ու վաստակաշատ չորս անդամուհիներ` Կիթառիկ Աւընեան, Մարլեն Թիւթիւնճեան, Մարի Զառիկեան եւ Սիրուն Եագուպեան:

Եզրափակիչ խօսքով Շահան եպս. Սարգիսեան գնահատեց ձեռնարկին որակն ու աւանդական դիմագիծը` կանգ առնելով «Հայ գիրքի տարի»-էն բխող մտածումներու վրայ: Ան յայտնեց, թէ Հալէպը կը շարունակէ հայերէն գիրք արտադրել եւ Ազգային առաջնորդարանն ալ իր հաստատած մատենաշարներով տեւաբար կը խթանէ գրչի սպասարկուները ու լոյսին կը բերէ անոնց գործերը:

Ատրպատական

Ձեռնարկներ

Ատրպատականի հայոց թեմին պատկանող կալուածներուն եւ զանոնք շահարկման դնելու հարցերուն առնչութեամբ, 6 մարտին Թաւրիզի մէջ գտնուող արեւելեան Ատրպատականի Կրօնապատկան կալուածներու հիմնարկութեան շէնքին մէջ տեղի ունեցաւ պաշտօնական հանդիպում Գրիգոր ծ. վրդ. Չիֆթճեանի եւ նոյն հիմնարկութեան գերագոյն տնօրէն Սէյիտ Շահապէտտին Հոսէյնիի միջեւ: Տնօրէնը իր շնորհաւորութիւնները փոխանցեց Չիֆթճեանին թեմին մէջ պաշտօնի կոչուած ըլլալուն առիթով եւ մաղթեց, որ նախապէս գոյութիւն ունեցող սերտ գործակցութիւնը շարունակուի: Իր կարգին Չիֆթճեան սերտ գործակցութեան կոչ ուղղեց, ապա թուելով առկայ կալուածային հարցերը եւ Ազգային առաջնորդարանի շինարարական ծրագիրները` յայտնեց, թէզանոնք շահարկման դնելով` Ազգային առաջնորդարանը իսլամ եւ քրիստոնեայ կրօններու ուսուցած ողորմածութեան, բարեգործութեան եւ կարիքաւորներուն հոգածութիւն ցուցաբերելու իր նպատակները պիտի իրագործէ:

* 6 մարտին Ազգային առաջնորդարան այցելեց Թաւրիզի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ տոքթ. Էլմի: Գրիգոր ծ. վրդ. Չիֆթճեան Ազգային առաջնորդարանի պատմական շէնքի ամբողջ շրջակայքին տարածուած պարտէզներուն բարեզարդման իր ծրագիրները փոխանցեց տոքթ. Էլմիին` յիշեցնելով, որ Ազգային առաջնորդարանը իր պարտէզի դռները նաեւ կը բանայ իրանցի իր համաքաղաքացիներուն դիմաց: Տոքթ. Էլմի համապատասխան աշխատանքներու համար տնօրինումներ կատարելով` հաստատեց, որ յառաջիկայ ամիսներուն կրնան սկսիլ աշխատանքներուն` գոհացում տալու համար հայ համայնքի կեդրոնի փափաքին:

Ատրպատականի Հայոց Թեմը Կը Հետեւի
Մարանտի
Մէջ Պատահած Հանրակառքի
Արկածէն
Տուժածներուն Կացութեան

20 մարտին Թեհրանէն Երեւան մեկնող հանրակառքի անիւի պայթումէն յառաջացած արկածը, Մարանտ քաղաքի մօտակայքը, պատճառ հանդիսացաւ երեք զոհերու եւ աւելի քան 10 վիրաւորներու: Զոհերէն երկուքը թեհրանահայեր են` Անդրանիկ Ղարիպեան եւ Տենիս Սեթաղայեան, իսկ երրորդը` իրանցի Արաշ Վահտաթ, եւ կան դարձեալ թեհրանահայ վիրաւորներ` Յակոբ Մարտիրոսեան, Լիանա Բարսեղեան, Մարինա Պետրոսեան, Ստեփանոս Պետրոսեան եւ Բենիամին (Միքայէլ) Աղամալեան:

Արկածին վայրը Ատրպատականի հայոց թեմի տարածքին մէջ ըլլալուն, Թեմական խորհուրդը անմիջապէս այնտեղ ուղարկեց առաջնորդարանի անձնակազմէն պատասխանատուներ` տեղւոյն վրայ հետաքրքրուելու զոհուած եւ վիրաւոր հայերու կացութեամբ:

Յայտնենք, որ տուժածներու ընտանեկան պարագաներուն Թաւրիզի Ազգային առաջնորդարանի համալիրին մէջ բնակութեան տեղ յատկացուեցաւ տօնական օրերուն բերումով պանդոկներուն մէջ տեղի չգոյութեան պատճառով:

 

Նոր Ջուղա

Ս. Ամենափրկիչ Վանքի Թանգարանի
Վերաբացման
Արարողութիւնը

16 մարտին տեղի ունեցաւ Ս. Ամենափրկիչ վանքի թանգարանի վերաբացման հանդիսաւոր արարողութիւնը:

8 ամիս առաջ Սպահանի հայոց թեմական խորհուրդը թանգարանի բարեզարդման ծրագրի շրջագիծին մէջ որոշեց ստուգել եւ վերադասաւորել առկայ իրերը, վերանորոգել թանգարանին շէնքը եւ արդիականացնել շէնքին անվտանգութեան համակարգը: Այնուհետեւ սոյն որոշումը իրագործելու նպատակով` դադրեցաւ թանգարանի աշխատանքը եւ կազմուեցաւ յանձնախումբ մը առաջնորդարանի ու թանգարանի պաշտօնեաներէն:

Բացման հանդիսութեան խօսք առաւ թեմական խորհուրդի ատենապետ Նոէլ Մինասեան, որ ներկայացուց իրագործուած աշխատանքները եւ գործողութիւնը: Ան նաեւ յայտարարեց, որ բոլոր ձեռագիր մատեանները լուսանկարուած են եւ այսուհետեւ գիտաշխատողները կրնան իրենց ուսումնասիրութիւններու համար օգտուիլ այդ լուսանկարներէն:

Այնուհետեւ պաստառի վրայ ցուցադրուեցաւ անցնող ամիսներու ընթացքին կատարուած աշխատանքները ներկայացնող տեսերիզ մը, որմէ ետք ներկաները առիթ ունեցան շրջելու թանգարանին մէջ եւ մօտէն ականատես ըլլալու կատարուած աշխատանքներուն:

 

Յունաստան

80 Հազար Եւրօ` Ի Նպաստ
Հայկական
Վարժարաններու

«Ապրի՛ն դպրոցները. հայապահպանման անփոխարինելի մեր  կռուանները» նշանաբանով եւ ի նպաստ մեր դպրոցներուն տեղի ունեցած Ֆոնեթոն-դրամահաւաքը ամփոփեց իր աշխատանքները, կիրակի 18 մարտ 2012-ի երեկոյեան ժամը 10:00-ին, յաջողելով հաւաքել 80 հազար եւրօ գումարի խոստումներ: Տասներկու ժամերու ընթացքին իրագործուած Ֆոնեթոնը կայացաւ 120-է աւելի  երիտասարդ թէ տարեց կամաւոր աշխատակիցներու գործակցութեամբ:

Այս նախաձեռնութեան մեկնակէտն էր հայկական վարժարաններու անխափան գործունէութեան սպառնացող պետական օժանդակութեանց ապահովման դժուարութիւնը:

Ազգային մեր վարժարաններու դիմագրաւած տագնապը խորապէս յուզեց մեր հայրենակիցները, որոնք իրենց սրտաբուխ նուիրատուութիւններով եւ պատասխանատու կեցուածքով` պայքարելու պատրաստակամութիւն յայտնեցին, ապահովելու համար կրթական մեր հաստատութիւններու ներկան ու ապագան:

Յունահայոց Ազգային վարչութեան նախաձեռնութեամբ եւ թեմակալ առաջնորդ Խորէն եպս. Տողրամաճեանի նախագահութեամբ իրագործուած Ֆոնեթոնը իր յաջող աւարտին հասաւ բոլորի համագործակցութեամբ ու նուիրումով:

Հայոց Ցեղասպանութեան 97-Ամեակին Առիթով
Արիւնատուութիւն

Յունաստանի մէջ 97-ամեակի ոգեկոչական ձեռնարկներու բացումը կատարուեցաւ 18 մարտին, Քոքինիոյ ակումբի «Զաւարեան» կեդրոնի սրահներուն մէջ Հ. Կ. խաչին կողմէ կազմակերպուած արիւնատուութեամբ, որ կը նպատակադրէ կարիքաւոր հայրենակիցներուն օգտակար ըլլալ: Ներկայ էին Հ. Կ. խաչի Շրջանային եւ Քոքինիոյ «Սօսէ» տեղական վարչութիւններուն ընկերուհիները:

Հայրենակիցներու գոհացուցիչ թիւ մը ներկայացաւ արիւն տալու եւ կարելի եղաւ 25 միաւոր արիւն գոյացնել:

Ստացուած արեան քանակութիւնը այս տարի եւս տրամադրուեցաւ ԻՔԱ հիւանդանոցային համակարգի պահեստանոցներուն` հարստացնելով  Հ. Կ. խաչին անունով պահ դրուած արեան քանակը:

Նշենք, որ Հ. Կ. խաչի կազմակերպած արիւնատուութեան իր արշաւին, պահ դրուած արեան քանակութիւնը` չափազանց մեծ թիւով հայրենակիցներու օգտին տրամադրուած է, իրենց դիմագրաւած առողջապահական դժուար պարագաներու ժամանակ:

 

Եգիպտոս

Սրբազան Հայրը Կը Զրուցէ
Հոգեւոր
Նիւթերու Շուրջ

Եգիպտոսի թեմի առաջնորդ  Աշոտ եպս. Մնացականեան 2 մարտին հերթական այցելութիւն կատարեց Աղեքսանդրիա, ուր Ս. Պօղոս-Պետրոս եկեղեցւոյ առաջնորդարանի դահլիճին մէջ հանդիպում ունեցաւ աղեքսանդրիահայ համայնքի անդամներուն հետ:

2 ժամ տեւած հանդիպումի ընթացքին ան  զրուցեց երիտասարդներուն հետ, ապա ունեցաւ ընդհանուր հանդիպում մը, որուն ընթացքին քննարկուեցան հոգեւոր բնոյթի զանազան նիւթեր:

Սրբազան հօր նմանատիպ այցելութիւնները կանոնաւոր բնոյթ կը կրեն եւ հնարաւորութեան պարագային տեղի կ՛ունենան ամիսը մէկ կամ երկու անգամ: Սոյն հանդիպումը Մեծ պահքի շրջանի առաջինն էր եւ պիտի  շարունակուի նաեւ յառաջիկային:

Հանդիպումէն ետք սրբազան հայրը ներկայ եղաւ  նաեւ խաղաղագալի ժամերգութեան:

 

Ռումանիա

Պուքրէշի Համալսարանին Մէջ Վերսկսան
Հայոց
Լեզուի Դասընթացքները

Նախաձեռնութեամբ Հայաստանի եւ Ռումանիոյ կրթութեան նախարարութիւններուն, ինչպէս նաեւ Պուքրէշի համալսարանի եւ Հայաստանի դեսպանութեան փետրուար 2012-ին Պուքրէշի համալսարանին մէջ վերսկսան հայոց լեզուի դասընթացքները, որոնք մեծ հետաքրքրութիւն  յառաջացուցին համալսարանի ուսանողներուն մօտ:

Հայոց լեզուի դասաւանդումը ներառուած է Պուքրէշի համալսարանի դասական բանասիրութեան, արդի յունարէնի եւ հունգարագիտութեան, հրէական եւ ռոմանական ուսումնասիրութիւններու բաժանմունքի ծիրին մէջ: Դասընթացքը կը վարէ մանկավարժական գիտութիւններու տոքթոր, Մոսկուայի քաղաքային մանկավարժական համալսարանի օտար լեզուներու հիմնարկի դասախօս Աիդա Մարկոսեան:

 

Փարիզ

Հայկական Տաղաւար
Այցելեց
Շարլ Ազնաւուր

16-19 մարտին Փորթ տը Վերսայի մէջ տեղի ունեցաւ գիրքի 32-րդ միջազգային սալոնը, որուն  5-րդ անգամ ըլլալով իր մասնակցութիւնը բերաւ Հայաստանը:

Հայաստանի մշակոյթի փոխնախարար Արեւ Սամուէլեան նկատել տուաւ, որ  Հայաստանի 5-րդ մասնակցութիւնն է, սակայն երկրորդ անգամ ըլլալով հայկական ներկայութիւնը կը կազմակերպուի ֆրանսահայ հրատարակիչներու հետ գործակցաբար:

Ան ընդգծեց, թէ այս տարուան մասնակցութիւնը յատուկ իմաստ ունի երկու կարեւոր իրադարձութիւններով` հայկական տպագրութեան 500-ամեակին եւ Երեւանի` «Գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք» հռչակուելուն պատճառով: Ան յայտնեց, թէ Արժանթինի մշակոյթի նախարարը այցելած էր հայկական տաղաւար: Գիրքի նախորդ համաշխարհային մայրաքաղաքը Պուէնոս Այրէսը ըլլալով` 22 ապրիլին Արժանթին պաշտօնապէս Երեւանի պիտի յանձնէ «Գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք»-ի տիտղոսը:

Փոխնախարարը բացատրեց, թէ իրադարձութիւնը, բացի միջազգային վաղանցիկ իր տարողութենէն, կարեւոր է նաեւ այն իմաստով, որ շարժառիթ հանդիսացած է մնայուն բազմաթիւ ձեռքբերումներու: Այս առիթով վերանորոգուած են շէնքեր, բարեկարգուած են դիւաններ եւ այլն:

17 մարտին տաղաւար այցելեց Շարլ Ազնաւուր` ընկերակցութեամբ Հայաստանի դեսպան Վիգէն Չիթեչեանի:

«Նոր Սերունդ»-Ին Բողոքի Շարժումը`
Փարիզի
Գիրքի Սալոնի Թրքական
Տաղաւարին Առջեւ

18 մարտին «Նոր Սերունդ»-ի անդամ խումբ մը երիտասարդներ բողոքի անակնկալ շարժում մը կատարած են Փարիզի Գիրքի սալոնի թրքական տաղաւարին առջեւ` Թուրքիոյ ժխտողականութեան եւ այդ երկրին մէջ արտայայտութեան ազատութեան կաշկանդման դէմ:

Թրքական տաղաւարին մէջ ցուցադրուած գիրքերուն մէջ Հայոց ցեղասպանութեան պատուիրատուներէն Ճեմալ փաշայի նուիրուած հատորի մը ներկայութեան եւ Թուրքիոյ մէջ գրողներուն եւ լրագրողներուն վերապահուած վերաբերումին դէմ կատարուած այս շարժումին ընթացքին հայ երիտասարդները «Ազատագրեցէ՛ք գրողները. ազատագրեցէ՛ք Զարաքոլուն»  վանկարկելով սկսած են անոր նկարը կրող ազդեր բարձրացնել ու փակցնել պատերուն վրայ: Անկանկալ այս շարժումը կարճ ժամանակի մէջ ապահոված է սալոնի որոշ այցելուներուն զօրակցութիւնը եւ 15 վայրկեան վերջ բողոքարկու հազիւ քանի մը երիտասարդի խմբակը վերածուած է հարիւր հոգինոց բազմութեան մը, որ Թուրքիոյ մէջ արտայայտութեան ազատութեան ի նպաստ կարգախօսներ վանկարկած է:

 

Սպանիա

Հայ Երեխաներուն Նուէրը
Իրենց
Մայրերուն

8 մարտին, Կիներու միջազգային օրուան առիթով, Միսլաթայի Հայկական կիրակնօրեայ դպրոցին մէջ տեղի ունեցաւ հանդէս եւ մանկական նկարներու ցուցահանդէս:

Դպրոցի տնօրէն Էլֆրիտա Յովհաննիսեանի ղեկավարութեամբ ներկայացուած հանդէսին հնչեցին մանկական երգեր եւ ասմունքներ: Ցուցահանդէսը կ՛ընդգրկէր նաեւ մրցոյթ:

Նշենք, որ մանկական ցուցահանդէսները պիտի շարունակուին եւ յաջորդը, որ կը կրէ «Գարուն» խորագիրը, տեղի պիտի ունենայ 7 ապրիլին:

 

Միացեալ Նահանգներ

Հայ Իրաւաբաններուն Միութիւնը Մեծարեց
Շիֆն
Ու Մանուկեանը 

Կազմակերպութեամբ Հայ իրաւաբաններու միութեան, 23 փետրուարին «Ֆինիսիա» ճաշարանին մէջ տեղի ունեցաւ ընթրիք, որուն ընթացքին միութիւնը մեծարեց հայասէր քոնկրեսական Էտըմ Շիֆն ու Կլենտէյլի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ,  նախկին քաղաքապետ Րաֆֆի Մանուկեանը` հայութեան ի նպաստ անոնց տարած գործունէութեան համար:

2001-էն ի վեր Քոնկրեսին մէջ ծառայող Էտըմ Շիֆը միշտ նեցուկ կանգնած է հայութեան եւ քանի մը առիթներով հեղինակած է եւ Ներկայացուցիչներու տան օրակարգին հասցուցած Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը պահանջող բանաձեւեր` հակառակ Թուրքիոյ կողմէ բանեցուող շարունակական ճնշումներուն: Ան նախապէս եղած է Քալիֆորնիոյ ծերակոյտի անդամ, ինչպէս նաեւ` Լոս Անճելըսի մէջ դաշնակցային դատախազութեան գրասենեակի դատախազ:

Րաֆֆի Մանուկեան վկայեալ հանրային հաշուապահ մըն է (Սի. Փի. Էյ.), որ վերջին տասնամեակին եղած է Կլենտէյլի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ, իսկ 2002-2003 ու 2005-2006 տարեշրջաններուն` քաղաքապետ: Ան նաեւ ատենապետը եղած է քաղաքի բնակարանային հարցերու եւ վերազարգացման մարմիններուն:

Հայ իրաւաբաններու միութեան նախագահ Էտվին Մինասեան իր ողջոյնի խօսքին մէջ դրուատեց մեծարեալներուն իրագործումները:

Իրաւաբան Ուոլթըր Քարապեան խօսք առնելով` ներկայացուց Շիֆը:

Ապա ելոյթ ունեցաւ միութեան փոխնախագահ Կարօ Ղազարեան, որ խօսեցաւ  Ցեղասպանութեան զոհերու ժառանգորդներուն առնչուող դաշնակցային 9-րդ շրջանային վճռաբեկ ատեանի որոշումին մասին:

Խօսք առաւ նաեւ միութեան գործադիր վարիչ Ժաքլին Պոյաճեան, որ լուսարձակի տակ առաւ մեծարեալներուն հայանպաստ քայլերը:

Ձեռնարկին ընթացքին միութիւնը դրուատեց նաեւ Հայ քոյրերու վարժարանի 7-րդ եւ 8-րդ կարգի աշակերտները, որոնք Միացեալ Նահանգներու սահմանադրութեան նուիրուած մրցանքի մը ընթացքին 36 դպրոցներու մէջ առաջին 6 դպրոցներու շարքին դասուած էին:

 

Արժանթին

«Երկու 24 (Մարտ 24 Եւ Ապրիլ 24)`
Նոյն
Պայքարը»

Անցեալ շաբաթ, մարտ 24-ին, Արժանթինի մէջ յիշատակուեցաւ Ճշմարտութեան եւ արդարութեան յիշողութեան օրը` նշելով 1976-էն 1983 թուականներուն միջեւ երկրին մէջ տեղի ունեցած զինուորական բռնատիրական կառավարութեան զոհ գացած նահատակներուն յիշատակը, արժանթինեան պատմութեան ամէնէն մութ էջերէն մէկը: Այս թուականի 36-ամեակին առիթով տեղի ունեցաւ քայլարշաւ մը, որ ուղղուեցաւ մինչեւ Փլասա տէ Մաժօ հրապարակը, մարդկային իրաւանց կազմակերպութիւններու, քաղաքական կուսակցութիւններու, ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու, եւ հոծ բազմութեան մը մասնակցութեամբ:

Հայ համայնքը եւ մասնաւորապէս ՀՅԴ «Արմենիա» երիտասարդական միութեան  երիտասարդները գործօն  մասնակցութիւն բերին այս քայլարշաւին եւ ձեռնարկին, Արժանթինի այլ համայնքներու կողքին: Այս առիթով մեր երիտասարդները քալեցին պաստառներ պարզելով, ուր կը կարդացուէր «Երկու 24 (մարտ 24 եւ ապրիլ 24)` նոյն պայքարը» նշանաբանը, եւ նոյն ժամանակ անցորդներուն բաշխեցին թռուցիկներ` բաղդատելով այս երկու թուականներուն նշանակութիւնը, ինչպէս եւ ոճրագործ հեղինակներուն ծրագիրները:

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

 

 

Share this Article
CATEGORIES