Ո՞վ Ըսիք, Որ Պիտի Վճարէ Այդ Վնասներուն Համար

Ես նոյն վերնագիրը տեսած եմ շարք մը թերթերու մէջ. «Այժմ ո՞վ պիտի վճարէ կորուստին համար»:

Նովրուզի ցոյցերու արգելքին դէմ հակազդեցութիւնը մեծ վնասներ պատճառեց Պոլսոյ եւ Տիգրանակերտի մէջ:

Ինչ որ դուք կրնաք կոչել պետական կառավարում, երբեմն պէտք է ճկուն ըլլայ, պէտք է կարենայ փոխհատուցել ուժգին կերպով, երբ ժամանակը գայ, եւ որոշ ատեններ պէտք է կարգ մը բաներ անտեսէ:

Ճիշդ երկու տարիէ ի վեր Խաղաղութիւն եւ ժողովրդավարութիւն կուսակցութիւնը (ԽԺԿ) տարածեց այս տօնակատարութիւնները շաբթուան մը վրայ: Ճիշդ երկու տարիէ պետութիւնը ոչ մէկ արգելք դրած է:

Ճիշդ երկու տարիէ արիւնահեղութիւն չկայ ցոյցերու ատեն, ոչ ալ քոքթէյլ մոլոթովներ կը նետուին:

Այս տարի, ձեւով մը, պետութիւնը «ՈՉ» ըսաւ եւ գրեթէ հրահրեց այս ցոյցերը: Ես չեմ ըսեր, թէ անոնք կազմակերպեցին եւ կայացուցին ցոյցերը, հրկիզեցին եւ քանդեցին շրջապատը, լաւ գործ ըրին: Ո՛չ: Ես միայն կ՛ուզեմ ցոյց տալ, որ պետական մեքանիզմը հասարակութեան հոգեբանութենէն որքան հեռու է:

Անշուշտ, այլ արդարացում մը այն է, որ պետութիւնը ԽԺԿ-ն կը մղէր այս բախումներուն, որպէսզի հեղինակազրկում, վարկաբեկում, պատճառուի: Սակայն ես կը կասկածիմ, որ այդքան հեռու կ՛երթայ:

Աշխարհի վրայ ոչ մէկ տեղ այսպիսի հարցեր կը լուծուին այս մեթոտներով: Անընդհատ կռուիլն ու մնայուն հակամարտութեան, տագնապի մէջ ապրիլը ոչ մէկ տեղ կ՛առաջնորդէ: Ասիկա ճշմարիտ է երկու կողմերուն համար ալ: Օր մը անոնցմէ մէկը աւելի մեծ վնաս պիտի պատճառէ միւսին, եւ ապա հակառակորդը տեղի պիտի տայ:

Ներկայիս ճիշդ ասոր փորձառութիւնը կ՛ապրինք` Թուրքիոյ ապահովութեան ուժերուն եւ Քրտական համայնքներու միութեան (ՔՀՄ) միջեւ, որ կը համարուի Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան քաղաքային թեւը: Օր մը անոնցմէ մէկը պիտի դադրի դիմադրելէ:

Անոնք, որոնք այդ երկու կողմերուն միջեւ պիտի մնան, պիտի տուժեն:

Ասիկա ցաւալի չէ՞:

Ինչո՞ւ Այս Երեխաները Լեռները Կ՛Ապաստանին

Մենք կը բաւականանանք ատիկա «մարդասպան կազմակերպութիւն» անուանելով: Լա՜ւ, այդ կազմակերպութիւնը մարդոցմէ բաղկացած է: Շատ երիտասարդ մարդիկ, որոնք, կա՛մ որովհետեւ կարգ մը բաներէ զայրացած են, կա՛մ դժգոհ են իրենց կարգավիճակէն, լեռները կ՛ապաստանին: Աւելի՛ն. լեռ ապաստանողներուն տարիքը աստիճանաբար կը նուազի: Այժմ ատիկա արդէն ետ գացած է մինչեւ 12-25 տարեկանի միջեւ:

Քանի որ այս երեխաները պտոյտի, փիքնիքի չեն երթար, չէ՞ք մտածեր, թէ անոնք ինչո՞ւ լեռները կ՛ապաստանին:

Ոստիկանական ակադեմիայի Ահաբեկչութեան եւ անդրազգային ոճիրներու համար միջազգային կեդրոնը (ԱԱՈՄԿ), տարեսկիզբին համաձայնութիւն մը գոյացուց հետազօտութեան սեփական ընկերութեան մը հետ, «Թուրքիոյ մէջ ահաբեկչութիւնը սնուցող աղբիւրները» հետազօտելու համար: Նպատակն էր գտնել պատճառները լեռները ապաստանելու (որ կը նշանակէ` միանալ Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան):

Քսանչորս նահանգներու (ներառեալ` Պոլսոյ մէջ), ուր ծագումով քիւրտեր կը բնակին, եւ ուր հիմնականին մէջ տեղի կ՛ունենան ահաբեկչական միջադէպեր, ուսումնասիրութիւն մը պատրաստուեցաւ 2600 անձերու հարցումներ ուղղելով կամ զանոնք հետազօտելով: Շատ ուշագրաւ փաստեր բացայայտուեցան:

Արդիւնքներուն մէջ զիս ամէնէն շատ հետաքրքրողները հետեւեալներն են.

– Լեռները ապաստանելու տարիքը կը զօրանայ երիտասարդութեան ատեն, 12-25 տարեկանի միջեւ:

– ՔԱԿ-ին միանալու գլխաւոր պատճառներէն են` ոստիկանութեան կողմէ վատ վերաբերմունքի ենթարկուիլը, ծեծը, խոշտանգումը, ապահովական ուժերու գործողութիւնները եւ չլուծուած, չբացայայտուած ոճիրներուն հանդէպ զայրոյթը:

– Աշխատանքէ զուրկ ըլլալն ու աղքատութիւնը:

– Աղջիկներու մէկ չորրորդին լեռները ապաստանելու պատճառը պարտադրուած ամուսնութենէն խուսափիլն է:

– Այն փաստը, որ ընտանիքի անդամ մը նախապէս լեռ ապաստանած է կամ ընտանիքի անդամ մը լերան վրայ սպաննուած է, կը խարազանէ, կը հրահրէ երիտասարդներու մասնակցութիւնը:

Որքա՜ն բնորոշ է, չէ՞:

Ըմբոստութիւնը երիտասարդի մը, որ հասակ կ՛առնէ, կը մեծնայ միջավայրի մը մէջ, ուր մարդիկ աշխատանքէ զուրկ եւ յուսահատ են… Պատկանելիութեան զգացում մը փնտռելով… Տեսնելով, որ ընտանիքի անդամներ կոպիտ վերաբերմունքի դէմ ապստամբութեան կը մղուին… Պետութեան բիրտ ուժին դէմ զայրոյթը… Բաւարարելու համար այս բոլորը` լեռները ապաստանիլ եւ ՔԱԿ-ի միանալ…

Ես կ՛ուզեմ գիտնալ, թէ Անգարա աւելի՞ հետաքրքրուած է նոր զէնքերու գնումով եւ հետախուզական, գաղտնի սպասարկութեան տուեալներու փոխանակումով, քան` այս երեխաները ինչպէ՛ս գոհացնելու հաշուարկներով:

Չմոռնանք, որ մենք այս պայքարը չենք շահիր` սպաննելով:

Մենք կրնանք փոխել, իրաւախոհութեան յանգիլ` այս երիտասարդութիւնը նուաճելով:

ՄԵՀՄԵԹ ԱԼԻ ՊԻՐԱՆՏ

«Հիւրրիյէթ»

Share this Article
CATEGORIES