Լուռ Տագնապներ. «Կու Գան, Կը Գողնան, Կ՛Երթան»

ԶՈՒԻՑԵՐԻԱԿԱՆ ԹԵՐԹ ՄԸ ԶԱՅՐՈՅԹ ԿԸ ՊԱՏՃԱՌԷ ԳՆՉՈՒՆԵՐՈՒ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԻՐ ՑԵՂԱՊԱՇՏ ԱՐՏԱՅԱՅՏՈՒԹԵԱՄԲ, ՍԱԿԱՅՆ ԿԸ ՄԵՐԺԷ ՏԵՂԻ ՏԱԼ ԵՒ ԿԸ ՅԱՅՏԱՐԱՐԷ, ԹԷ ԻՐ ՅՕԴՈՒԱԾԻՆ ԻՄԱՍՏԸ ԱՂԱՒԱՂՈՒԱԾ Է: «ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.» ԿԸ ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԷ.

Գերմանիոյ գնչուներուն (ռոմա) խորհուրդը դիմած է իրաւական ատեանի մը` արգիլելու համար զուիցերիական «Տի Վելթվոխը» շաբաթաթերթին տարածումը երկրին մէջ, որովհետեւ անիկա իր կողքին վրայ հրատարակած էր լուսանկարը գնչու մանչուկի մը, որ ձեռքին բռնած էր ատրճանակ մը:

Թերթին մէջ հրատարակուած «Գնչուները կու գան» վերնագիրով նիւթը համազօր է ցեղային գրգռութեան, կ՛ըսէ Գերմանիոյ գնչուներու կեդրոնական խորհուրդին ներկայացուցիչը:

Այն գործակալութիւնը, որ տուած է լուսանկարը, կը յայտարարէ, թէ անոր իմաստը աղաւաղուած է:

«Տի Վելվոխթը» թերթին փոխ խմբագիրը` Ֆիլիփ Կաթ կը պաշտպանէ յօդուածը եւ կ՛ըսէ, թէ անիկա արդարանալի է:

Կաթ կ՛ընդունի, թէ յօդուածը ընդվզում յառաջացուցած է, սակայն կ՛ըսէ, թէ անիկա լուսարձակի տակ կ՛առնէ Զուիցերիոյ տարածքին հետզհետէ ծաւալող «ոճրային զբօսաշրջութիւնը»:

Յօդուածը կը կրէ հետեւեալ վերնագիրը. «Կու գան, կը գողնան, կ՛երթան» եւ կ՛արտայայտէ այն գաղափարը, թէ` «Արեւելեան Եւրոպայէն գնչու ընտանիքներ պատասխանատու են հետզհետէ աճող ոճրային զբօսաշրջութեան մեծ մասին»:

Յօդուածը կը քննէ պոռնկութեան, ինչպէս նաեւ մուրալու եւ գողութեան համար մանուկներու օգտագործումը, աւելցնելով, թէ բոլոր գնչուները չէ, որ դերակատար են:

Այսուհանդերձ, յօդուածը ընդվզում յառաջացուցած է, մասնաւորաբար Գերմանիոյ մէջ, ուր շուրջ կէս միլիոն գնչուներ կամ սինթիներ, ինչպէս ճանչցուած էին անոնք, նացիներու կողմէ սպաննուած են Ողջակիզումին ընթացքին:

Գերմանիոյ գնչուներու կեդրոնական խորհուրդը յայտարարած է, թէ դիմած է Հայտըլպըրկի մէջ դատական ատեանի մը, որպէսզի արգիլէ Գերմանիոյ տարածքին թերթին ցրւումը, ինչպէս նաեւ` ներկայացնելու համար իր դժգոհութիւնը ցեղային գրգռութիւն յառաջացնելու եւ գնչուները վարկաբեկելու նկատմամբ:

Խորհուրդին ներկայացուցիչը կ՛ըսէ, թէ յօդուածը համազօր է նացիական քարոզչութեան, երբ կը ստեղծէ այն տպաւորութիւնը, թէ ոճրային արարքները ցեղային ծագումի հետեւանք ենք:

Նմանօրինակ դատական հարց մը յարուցուած է Աւստրիոյ եւ Զուիցերիոյ մէջ:

Լուսանկարը տրամադրուած է «Լայֆ» գործակալութեան կողմէ, որ համացանցի իր կայքին մէջ կը յայտարարէ, թէ լուսանկարիչը` Լիվիօ Մանչինի զայն առած է Քոսովոյի մէկ աղբանոցին մէջ գնչու մանուկներու ապրած անմարդկային կեանքին վերաբերող յօդուածի մը համար:

«Վելվոխէ այս նկարը գործածելով` աղաւաղած է ճշմարտութիւնը եւ շրջած է լուսանկարին իմաստը», կ՛ըսէ յայտարարութիւնը:

Այսուհանդերձ, շաբաթաթերթին համացանցի կայքին վրայ վիտէոյով փոխանցուած պատգամի մը մէջ Կաթ, որ յօդուածին հեղինակներէն մէկն է, կ՛ըսէ, թէ գնչու աւազակախումբերու կողմէ ի գործ դրուած ոճրային արարքները իրականութիւն են:

Ան լրագրողներու յայտնած է, թէ բուն գայթակղութիւնը այն է, թէ գնչու աւազակախումբեր չարաշահութեան կ՛ենթարկեն իրենց մանուկները եւ զանոնք կ՛օգտագործեն ոճրային նպատակներու համար, եւ թէ` լուսանկարը կը միտէր մատնացոյց ընել այս երեւոյթը:

 Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ