Ինչո՞ւ Գիծեր Կան Վագերաձիին Մարմնին Վրայ

Գիտնականները կը մտածեն, թէ վագերաձիերուն մարմնին վրայ գիծերը կը ծառայեն անասունները պահպանելու յատուկ միջատի մը խայթոցներէն:

Ինչո՞ւ վագերաձիերը գիծեր ունին իրենց մարմնին վրայ:

Աւելի քան 100 տարիներէ ի վեր բազմաթիւ գիտնականներ տարբեր պատասխաններ առաջարկած են: Սակայն ասիկա չ՛արգիլեր, որ ուրիշ մասնագէտներ նոր պատասխաններ փնտռեն բնութեան այս խորհրդաւոր հարցին:

Այս ձեւով, հունգարացի եւ շուէտացի գիտնականներէ կազմուած խումբ մը նոր ուսումնասիրութիւն մը տպած է «Ճըռնըլ օֆ էքսփերիմենթըլ պայոլոճի» թերթին մէջ: Ըստ անոնց, վագերաձիերուն սեւ եւ ճերմակ գիծերը զանոնք նուազ գրաւիչ կը դարձնեն ձիերը եւ անոնց զարմիկները խայթող մեծ ճանճերուն, քան` սրճագոյնը կամ ճերմակը:

Անոնք ուսումնասիրած են, թէ ինչպէ՛ս արեւուն լոյսը կը զարնէ այս մեծ ճանճերուն աչքը ձիերու տարբեր մորթերու վրայ ցոլացուելէ ետք, եւ` արդիւնքները բաղդատած:

Երբ ձիուն մազերը մութ գոյն են, լոյսը կը ցատկէ հորիզոնական ձեւով, եւ մեծ ճանճին ուշադրութիւնը կը գրաւէ: Երբ այդ մազերը ճերմակ են լոյսի ալիքը տարբեր ուղղութիւններով կ՛երթայ եւ մեծ ճանճին ուշադրութիւնը նուազ կը գրաւէ:

Երբ անասունին մարմինը գիծեր կ՛ունենայ, այս ազդեցութիւնները միասին անասունը նուազ գրաւիչ կը դարձնեն: Սակայն գիտնականները տակաւին կը փորձեն հասկնալ, թէ մեծ ճանճերուն դէմ պաշտպանուելու այս հնարքը իսկապէս դեր մը խաղցա՞ծ է վագերաձիերուն մարմնին գոյնին եղափոխման մէջ:

Փորձենք Հասկնալ

– Կասկած չկայ, թէ մեծ ճանճերը կը նախընտրեն խայթել սրճագոյն ձիերը, քան` վագերաձիերը: Սակայն արդեօք այս պատճառո՞վ է, որ վագերաձիերուն մարմինը գծաւոր է:

– Ըստ 19-րդ դարու գիտնական Տարուինի եղափոխութեան տեսութեան, անասունները կը զարգանան իրենց միջավայրին պատշաճելով:

– Օրինակի համար, եթէ շրջանի մը մէջ նուազ ուտելիք կայ, եւ անասուններու ընտանիքի մը պզտիկ տեսակները ամէնէն շատը կը տոկան ուտելիքի այս պակասին, այս ամէնէն փոքր տեսակները վերապրելու աւելի հաւանականութիւն ունին:

– Իբրեւ արդիւնք` անասուններու այդ ընտանիքը շատ աւելի փոքր տեսակի անդամներ պիտի ունենայ:

– Վագերաձիերուն պարագային, պէտք է հարց տալ, թէ գծաւոր անդամները ի՛նչ ձեւով աւելի ընդունակ էին իրենց միջավայրին:

– Օրինակի համար, կրնայ ըլլալ, որ մեծ ճանճերը անոնց հիւանդութիւններ կը փոխանցէին, եւ անոնք, որոնք նուազ կը խայթուէին (գծաւոր մարմին ունեցողները) վերապրելու աւելի հաւանականութիւն ունէին: Հետեւաբար անոնք կ՛ունենային ձագեր, որոնց կը փոխանցէին իրենց գիծերը:

 

Ձեռային Աշխատանք

Պնակին Տակ

Այս հաստ խաւաքարտէ վագերաձին կը ծառայէ ո՛չ միայն սեղանը զարդարելու, այլեւ` վրան տաք ճաշի ամանները դնելու համար:

Պէտք ունիս

Հաստ խաւաքարտէ տուփի մը (մէջը ալիքաւոր բաժին ունեցող խաւաքարտ), մկրատի, ջրաներկի, վրձինի, բարակ պարանի:

Ինչպէ՞ս

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.- Երկու բարակ պարաններ անցուր հորիզոնական ալիքներուն մէջէն. 2 սմ ձգէ եւ ապա հանգոյցներ ըրէ երկու կողմերէն: Բարակ պարանի քանի մը պզտիկ կտոր փակցուր վագերաձիին գլխուն վրայ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ուրիշ Բացատրութիւններ

Արդեօք մեծ ճանճերու խայթոցէն խուսափելու համա՞ր է, որ վագերաձիերուն մարմինը գծաւոր դարձած է: Նոյնիսկ այս ուսումնասիրութիւնը կատարած գիտնականները ամբողջովին վստահ չեն իրենց եզրակացութենէն: Անոնց համար վստահաբար բազմաթիւ բացատրութիւններ գոյութիւն ունին վագերաձիերուն գիծերուն վերաբերեալ:

19-րդ դարէն ի վեր արդէն բազմաթիւ բացատրութիւններ յառաջ քշուած են:

Անգլիացի նշանաւոր գիտնական Չարլզ Տարուին համաձայն չէր Ալֆրետ Ռասըլ Ուալլասի հետ, որ նոյն շրջանին բնական ընտրութեան տեսութիւնը առաջարկած էր:

Ըստ Ուալլասի, անասունին մարմնին գիծերը ծպտուելու միջոց մըն էին: Մինչ Տարուին չէր հասկնար, թէ ինչո՛ւ գիծերը անասունին կրնային օգնել ծպտուելու Հարաւային Ափրիկէի ընդարձակ տարածութիւններուն մէջ, ուր խոտը շատ ցած է եւ ծառերը` հազուագիւտ:

 ***

Հետագային ուրիշներ ենթադրեցին, թէ գիծերը կրնային օգտակար ըլլալ տաքութեան դէմ պայքարելու համար:

Ուրիշներ երեւակայեցին, թէ առիւծի մը նման որսացող անասունի մը համար դժուար էր մէկ վագերաձիի մը վրայ կեդրոնանալ ամբողջ հօտին մէջ: Իրենց այս գիծերով բոլոր վագերաձիերը իրարու մէջ կը մտնեն առիւծին աչքին:

Վերջին տեսութիւն մը. այս գիծերը վագերաձիերուն կարելիութիւնը կու տան զիրար ճանչնալու, որովհետեւ իւրաքանչիւր անասունի գիծերը տարբեր են միւս անասուններէն, ինչպէս, մեր պարագային, իւրաքանչիւր մարդ արարած ունի միայն իրեն յատուկ մատնահետքեր:

 

Այլազան

Ձրի Է

Էսթոնիոյ մայրաքաղաքը` Թալին, պիտի դառնայ եւրոպական առաջին մայրաքաղաքը, որ պիտի առաջարկէ հանրութեան ամբողջովին ձրի հանրային փոխադրակառքեր: Այս շարժումին նպատակն է օդը աւելի մաքուր դարձնել այս քաղաքին մէջ, որ շատ ռուս եւ ֆինլանտացի զբօսաշրջիկներ կ՛ընդունի:

 

69,14…

… մեթր: Ասիկա թուղթէ օդանաւ արձակելու նոր մրցանիշն է: Այս մրցանիշը արձանագրուած է Քալիֆորնիոյ մէջ, օդուժին պատկանող հին մթերանոցի մը մէջ:

Մրցանիշը արձանագրողը ամերիկեան ֆութպոլի նախկին մարզիկ մըն է. ան միշտ շատ հետաքրքրուած է թուղթէ օդանաւերով: Նախկին մրցանիշը 63 մեթր էր: Այս նոր ախոյեանին համար թուղթէ օդանաւին արուեստը «նրբութեան հարց է: Ան նոյն ատեն պէտք ունի հզօրութեան, հաւասարակշռութեան եւ ղեկավարելու կարողութեան»:

 

1226

Հակառակ անոր որ աշխարհի տնտեսական վիճակը բաւական դժուար օրեր կ՛ապրի, սակայն աշխարհին մէջ միլիառատէրերուն թիւը բարձրացած է:

«Ֆորպզ» թերթը ամէն տարի կը կազմէ աշխարհի ամէնէն հարուստ անձերուն ցանկը:

25 տարիներ առաջ, երբ առաջին անգամ ըլլալով այս ցանկը կազմուեցաւ, անոնք 140 հոգի էին: Այսօր անոնց թիւը կը հասնի 1226-ի: Անոնց գլխուն կը գտնուի լիբանանեան ծագումով, մեքսիքացի Քարլոս Սլիմ, որուն հարստութիւնը կը հասնի 69 միլիառ տոլարի:

 

Ժամանց

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ