Ուղղախօսութեան Պահակ Միւս Արմենակէն Արմենակ Նորահայերէնի Նմուշ Մը Ստացած Է
Կեդրոնականցին, հին հայատեսակ, ուղղախօսութեան պահակ, Պերիտոնի Արմենակէն ստացած է «հայատառ» պարբերութիւն մը, համացանցի հրաշքով: Եկեղեցի գացեր է, քարտուղարութեան հարիւր տոլար տուեր է, որ «Հոգեհանգիստ կատարուի մեռնող մինուճար հայերէնի համար»: Ըսած է. «Թէեւ բոլորովին չէ մեռած»:
Խնդրած է, որ որպէս անուն-մականուն մեռնողին` ըսուի.
«Հայաստանում վերջին տարիներին քլիրինգային եւ ինվեստիցիոն ոչ կոռեկտ քաղաքականութեան հետեւանքով էկոնոմիկայում ուժեղացաւ կոռուպցիան, ստեղծելով ստագնացիոն կոնյունկտուրա, ինֆլյացիա, վալյուտային ռեսուրսների կոնվերսիա, բյուջեի դեֆիցիտ, վաուչերների ու սերտիֆիկատների դեֆլյացիա, դիվիդենտների մինիմիզացիա, կոնդոմինիումի անկիրառելիութիւն, էքսպերտների եւ էքսպերտիզայի անտեսում, բորսաների ու բիրժաների լիկվիդայնութեան էնտրոպիա, էկոնոմիկայի դիվերսիֆիկացիոն լեգիտիմ քաղաքականութիւն, ստվերային բիզնեսի մաքսիմիզացիա, որը նաեւ մարկետինգի եւ մենեջմենտի թոյլ դրսեւորման հետեւանք է, անյարիր մեր ռեյտինգին եւ իմիջին, առաւել եւս` մենթալիտետին»:
Քահանային փոխանցուած է տրուածը: Խորանէն, մեռնողին համար, ան չէ համարձակած Աստուծմէ հոգեհանգիստ խնդրել… Այդ անդէմ մեռեալը ինչպէ՞ս ներկայացնէր Երկնայինին:
Որո՞ւ հոգն է այդ տեսակ մեռեալը, երբ անգրագէտ եւ կիսագրագէտ, ծամածռութիւնները կը կապկեն: Կապիկի պէս…
Արմենակ, զայրացած, քահանային օձիքէն բռներ է, եւ բակին մէջ հաւատացեալները ներկայ եղած են պոռչտուքի: Կէսօրէ ետք Էլպիս բժիշկ կանչած է, մտահոգ` Արմենակի սրտով:
Հիւանդտեսի գացինք: Էլպիս խնդրեց, որ ազգային հարցեր չխօսինք, բժիշկը արգիլած է յուզուիլ:
Գիտէինք. հիւանդին քով ազգային-քաղաքական հարցերու մասին չի խօսուիր: Այդ հարցերով յուզուիլ նորերու «մենթալիտետ»-ին մաս չի կազմեր, քանի որ ազգային լեզուն «էնտրոպիա» եղած է, ծագումով հայերը, Հայաստան եւ սփիւռքներ, «դիվերսիֆիկացիոն լեգիտիմ» ըմբռնումներու տիրացած են, եւ յաղթահարած «ստագնացիոն» վիճակները` վասն յառաջդիմութեան:
Կեդրոնականցին հիւանդի ժպիտով ընդունեցաւ մեզ: Եկաւ նաեւ Հայաստանէն արտագաղթած տիկին մը, որ լռութեամբ, բայց ակներեւ դժգոհութեամբ, լսեց մեր սարէն-ձորէն զրոյցը: Ըսաւ.
– Ռուսերէն չէ՞ք գիտեր: Հայ չէ՞ք: Ռուսերէն խօսեցէ՛ք, որ ես ալ հասկնամ:
Արմենակ աքլորի պէս գլուխը ցցեց, որ խօսի: Ըսի.
– Սպասէ՛, պատմեմ: Լիբանան կռիւ կար, կէս դար առաջ, երիտասարդներ կը վիճէին «Տաւրոս» սրճարանին մէջ: Իմաստուն խօսքեր կ’ըսէին: Միջին տարիքի մարդ մը ուշադիր կը հետեւէր: Համբերութիւնը հատած, թրքերէնով ըսաւ. «Հայ չէ՞ք, թրքերէն խօսեցէ՛ք, որ ես ալ հասկնամ»: Մեծ կամ պզտիկ, պատմութիւնը կը կրկնուի: Հայաստանի վարչապետներէն մին չըսա՞ւ, որ «մենք համաշխարհային ազգ ենք»:
– Մակա՛ր, այդպէս ազգ գոյութիւն ունի՞:
– Ո՛չ:
– Ուրեմն մենք ալ պիտի չըլլանք,- յուսահատ ըսաւ Արմենակ:
– Այդպէս, «ծրագրաւորուած» ձեւով եթէ կորսնցնենք ինքնութիւն, հպարտութիւն եւ արժանապատուութիւն:
– Դո՞ւն ալ, Մակա՛ր, «ծրագրել» չբաւե՞ց, որ կ’ըսես «ծրագրաւորել»:
Մեր ռուսերէն չիմանալէն դժգոհ տիկինը գնաց առանց «մնաք բարով»-ի: Մեր «դեֆիցիտ»-էն զզուած ըլլալու էր:
Կեդրոնականցին չաղաչեց, որ մնայ…
ՄԱԿԱՐ, ի Գաղիա,
21 օգոստոս 2012