Գերպծ. Հ. Վարդան Աշգարեանի Յիշատակին. Մշակը

ՅԱԿՈԲ ԲԱՄՊԱՔԵԱՆ

Բոլոր ազգերուն մէջ եւ յատկապէս հայ ազգին մէջ կան խղճամիտ ու առաքինի անձեր, որոնք մեծ գումարներ կը նուիրեն ազգին կամ եկեղեցւոյ, կը նուիրեն բարեսիրական միութեան մը:

Կան նաեւ անձեր, որոնք ոչ միայն իրենց ունեցածէն մաս մը կը նուիրեն կամ ամբողջ ունեցածը կը նուիրեն ազգին կամ եկեղեցւոյ, այլ նաեւ իրենքզիրենք ամբողջութեամբ կը նուիրեն ազգին ու եկեղեցւոյ, եւ իրենց կեանքի ամբողջ տեւողութեան կը ծառայեն ազգին ու եկեղեցւոյ` առանց դոյզն ակնկալութեան, այլ միայն եղբայրական, ազնիւ եւանկեղծ սիրով տոգորուած կը ծառայեն Աստուծոյ փառքին համար:

Մշակներ, որոնք չեն մտահոգուիր իրենց ապագային մասին: Որոնք փառքի հետամուտ չեն, այլ` աստուածային սիրոյ սերմնացաններ են եւ կը սերմանեն սիրոյ սերմեր մարդոց սրտերուն մէջ, որպէսզի մարդերը իրարու հանդէպ յարգանք ունենան, որպէսզի մարդոց սրտերուն մէջ միշտ բոցավառ մնայ հաւատքի եւ հայրենասիրութեան խարոյկը:

Մշակներ, որոնք դժուարութեան առջեւ չեն ընկրկիր, հոգ չէ, թէ իրենք կը տառապին, կը հալածուին եւ նոյնիսկ վէրքեր կը ստանան իրենց սրտերուն վրայ:

Ահա այս անձնուէր սերմնացաններէն է հ. Վարդան եպս. Աշգարեան, որ իր սրտին ու հոգիին մէջ ունեցած հաւատքի հուրով կը ջերմացնէ սրտերն ու հոգիները, ինչպէս ալ` բոլոր անոնք, որոնք առիթ կ՛ունենան լսելու իր խօսքը, կամ առիթ կ՛ունենան կարդալու իր խոնարհ սերմնացանի օգտաշատ գիրքերը:

Ճշմարիտ առաքեալ մը, սրտի ու հոգիի զգացումները, ապրումները դրսեւորող իրաւ բանաստեղծ մը, իր սրտին ու հոգիին սիրոյ ջերմը դիմացիներուն փոխանցող սքանչելի ճարտասան մը է հ. Վարդան եպս. Աշգարեան:

Այս շնորհներով օժտուած անձը, հաւատարիմ իր բարձր կոչումին, կը շարունակէ իր օգտաշատ գործը` ծառայելով Աստուծոյ եւ ազգին, սրբելով արտասուաթոր աչքերը որբին եւ վառելով յոյսի կենսատու ջահը տխրութեան մութ ամպերուն ներքեւ տուայտող սրտերուն մէջ:

Իր Մխիթարեանի գաղափարականը բարոյական զէնքի վերածած եւ այդ մաքրափայլ զէնքով կը մաքրէ իր ուղիին վրայ ցցուող բոլոր խոչնդոտները հասնելու համար հո՛ն, ուր կանչուած է, հո՛ն, ուր հաւատքի եւ հայրենասիրութեան դրօշները կը ծածանին:

Իր վրայ խուժող կեանքի փոթորիկներու դէմ չ՛ընկրկիր, այլ անայլայլ կը շարունակէ իր ճամբան ու գործը իր գաղափարականին շողերուն ներքեւ` վստահ հասնելու իր միակ նպատակին, որուն համար կանչուած է: Աստուծոյ փառքը տարածել մարդոց միջեւ եւ իր ազգին օգտակար ըլլալ: Իբրեւ հոգեւոր մշակ Տիրոջ այգին մշակելու վսեմ եւ աստուածահաճոյ իր պայծառափայլ գաղափարականին ուղիով:

Հ. Վարդան եպս. Աշգարեան իր մանկութեան շրջանին լսեց ի վերուստ իրեն ուղղուած խօսքը` «Հետեւէ՛ Ինծի», եւ ինք հետեւեցաւ Տիրոջ` առանց դէպի ետ նայելու: Ամբողջութեամբ ինքզինք նուիրեց Աստուծոյ եւիր ազգին ծառայութեան:

Հ. Վարդան եպս. Աշգարեանի մշակած գրականութիւնը լոյս կը սփռէ հոգիի ճանապարհին վրայ` իբրեւ փարոս, որպէսզի ճանապարհորդը տեսնէ ճախճախուտ շրջանները եւ զգուշութեամբ անցնի ճանապարհի այդ վտանգաւոր շրջաններէն, եւ Ամենակալին օգնութեամբ ապահով հասնի հո՛ն, ուր կ՛առաջնորդէ զինք իր հաւատքի հանգանակին մեծ ուխտը:

Հ. Վարդան եպս. Աշգարեանի միակ նպատակն է սատարել ազգին զաւակներուն` խօսքով, գործով եւ օրինակով: Արիացնել, ջերմացնել հոգիները հաւատքի հուրով, որ իրենց կեանքի ընթացքին յաղթահարեն բոլոր այն դժուարութիւնները, որոնց պիտի հանդիպին այս անցաւոր կեանքին մէջ:

Կ՛ուսուցանէ չյուսահատիլ կեանքի դժուարութիւններուն դիմաց, այլ անվախօրէն նաւարկել հոսանքներուն դէմ` հերձելով մթութեան ալիքները սպառնացող: Հոգիի զէնքերով պայքարիլ մոլութիւններուն դէմ` առանց երբե՛ք տարակուսելու, ապաւինելով Աստուծոյ անհուն ողորմութեան եւ անսահման մարդասիրութեան:

Արդ, բոլոր այն անձերը, որոնց հոգիներուն մէջ ծլած է եւ կ՛աճի մաքուր սէրն ու հաւատարմութիւնը, ապահովաբար անոնք կը քալեն դէպի աղբիւրը յաւերժական կեանքին` հետեւելով սիրոյ սերմնացանին ցուցմունքներուն Մխիթարեան հոգեւոր մշակին, բանաստեղծ եւ ճարտասան հ. Վարդան եպս. Աշգարեան առաքեալին, որ բազում փոթորիկներու մէջէն կը շարունակէ նաւարկել կեանքի ալեկոծ ովկիանին մէջ` պարզած դրօշը հաւատքի ու հայրենասիրութեան, յոյսով եւ վստահութեամբ հասնելու համար Քրիստոսի յաղթանակի բարձունքին իբրեւ Մեծն Մխիթարի աշակերտն ու գաղափարակիցը, իբրեւ սպան Մեսրոպ Մաշտոցի մշտարթուն եւ մշտայաղթ բանակին, որ տասնվեց դարերէ ի վեր կը շարունակէ իր յաղթական երթը դէպի ապագան, որ տասնվեց դարերէ իվեր բարձր բռնած յաղթանակի դրօշը` աներկիւղ ու ժպտադէմ կը շարունակէ յառաջանալ, կը մաքրէ եւկը լուսաւորէ գաղափարի ուղիները հայ ժողովուրդին, որ ան` հայ ժողովուրդը ոչ միայն քայլ պահէ ներկայ ժամանակներու մէջ յառաջադէմ ազգերու կողքին, այլ նաեւ իր գործերով ու ջանքերով օգտակար ըլլայ, սատարէ մարդկութեան վերելքին` իր խոնարհ, բայց հանճարեղ սպաներուն մտքի եւ պայծառ գաղափարի լուսարձակներով:

Հ. Վարդան եպս. Աշգարեան, սրտով ու հոգիով նուիրուած ազգին ծառայութեան, կը շարունակէ իր առաքելութիւնը անվերապահօրէն, սիրով ու խոնարհութեամբ, որպէսզի հաւատքի եւ մշակոյթի ջահը միշտ անշէջ մնայ հայ ազգին զաւակներու սրտերուն մէջ, հոգիներու բարձունքներուն վրայ, եւ անոնք իրենք զիրենք բախտաւոր ու հպարտ զգան հայ ազգին իրենց պատկանելիութեան համար:

Մեր մաղթանքն է, երկա՜ր կեանք ու բեղո՜ւն գործունէութիւն ի փառս Աստուծոյ եւ պարծանս հայութեան:

 

(Հատուածներ)

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )