Հայ Ըլլալու Եւ Հայրենիք Ունենալու Հպարտութեան Ամրապնդման Դարբնոց. Համազգայինի 18-րդ Ֆորումը

Կեանքի մէջ կան անկրկնելի եւ անմոռանալի պահեր, որոնք, թէկուզ կարճատեւ, սակայն ազդեցիկ ու մնայուն հետք կը թողուն անհատի մը կեանքին վրայ, կ՛իմաստաւորեն ու կ՛արժեւորեն զայն ու մանաւա՛նդ նոր ուղղութիւններ կը պարզեն անոր առջեւ:

Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան կազմակերպած 18-րդ Ֆորումը, 14-28 յուլիս, մեր հայրենիքին մէջ համախմբեց 10 երկիրներէ ժամանած 40 ուսանողներ եւ ուսանողուհիներ, որոնք շատ կարճ ժամանակամիջոցի մէջ ստեղծեցին ներդաշնակ ու կարգապահ մթնոլորտ:

Նախորդող տարիներուն նման, այս տարի եւս Ֆորումը կը նպատակադրէր հայ ուսանողներու մօտ զարգացնել լաւ մարդ ու գիտակից հայ ըլլալու կարեւորութիւնը` ազգային դիմագիծը պահպանելու համար, ծանօթանալով հայրենիքին եւ ազգային արժէքներուն, ճանչնալով զիրար, խորհրդակցելով հայ ժողովուրդը յուզող այժմու մարտահրաւէրներուն շուրջ ու քննարկելով զանոնք:

Այսպէս, հայրենիքի երկինքին տակ, իրարու յաջորդող 14 բծախնդրօրէն եւ մանրամասնօրէն ծրագրուած օրեր ֆորումականներէն իւրաքանչիւրին մօտ ամրապնդեցին պատկանելիութեան զգացումը, փոթորկեցին անոնց ներաշխարհը, ընդլայնեցին անոնց ընկերական կապերը, բայց մանաւանդ բոլորին մօտ շեշտեցին հայ ըլլալու եւ հայրենիք ունենալու հպարտութիւնը ու զանոնք պահպանելու համար մեր դիմաց առկայ մարտահրաւէրները:

Երիտասարդ ֆորումականներ` Արցախէն, Ջաւախքէն, Հայաստանէն, Լիբանանէն, Սուրիայէն, Քանատայէն, Միացեալ Նահանգներէն, Աւստրալիայէն, Իրանէն ու Ֆրանսայէն ունեցան առողջ եւ անկեղծ արտայայտութիւններ եւ տպաւորութիւններ: Այս բոլորին մասին մասնակից ուսանողները տուին իրենց մտածումները ֆորումի ընթացքին լոյս տեսած «Լրատու»-ի թիւերուն մէջ կամ ֆորումէն ետք ուղարկելով ե-նամակի դրութեամբ:

Ահաւասիկ` այդ գրութիւններէն կարգ մը մէջբերումներ:

Տարբեր է այս անգամ, բոլորովին տարբեր: Թերեւս պատճառը աւելի հասուն տարիքի գտնուիլս է, կամ սփիւռքահայ երիտասարդներ տեսնելս` դէմ յանդիման իրենց հայրենիքին, չեմ գիտեր… Միայն այն գիտեմ, որ այս անգամ տարբեր ազդեցութիւն ունի այս երկիրը իմ վրաս:

ԱՐԵՒԻԿ ՓԱՓԱԶԵԱՆ/ ԼԻԲԱՆԱՆ

 

 

 

 

 

 

Կապուտիկեանը մեծ կարեւորութիւն է տալիս հայ լեզուն իմանալուն: Կարդացէ՛ք ու ապրեցէ՛ք Կապուտիկեանի փոխանցած միտքերը եւ զգացումները:

ԱՐԻՆ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ /ԱՒՍՏՐԱԼԻԱ

 

 

 

 

 

 

 

Շատ ուրախ ու շնորհակալ եմ, որ Համազգայինով այս առիթը ունեցայ Սարդարապատն ու մանաւանդ իր թանգարանը այցելելու:

ԱՆԹՈՆԻ ՔԵՐԻՄԵԱՆ /ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Սիրուն Ժպիտներ

Շաբաթ առաւօտեան շատ հետաքրքիր քննարկում ունեցանք: Ոմանք նոյնիսկ լաց եղան զգացմունքներից: Քննարկումից յետոյ այցելեցինք Տիրամայր Հայաստան ճամբար, որտեղ հանգստանում են որբ եւ անապահով ընտանիքների երեխաներ: Երբ մօտեցանք ճամբարի մուտքին 194 երեխայ միահամուռ գոռում էին` «Բարի գալուստ»: Նոյնիսկ չեմ կարող նկարագրել, թէ ի՛նչ զգացի: Այդ երեխաների աչքերում ե՛ւ ցաւ ու տխրութիւն կար, ե՛ւ յոյս ու հաւատ` երջանիկ ապագային: Ճամբարում շրջելուց յետոյ ճաշեցինք փոքրիկների հետ, որից յետոյ խաղեր խաղացինք ու պարեցինք: Եւ չնայած յուզմունքին, արցունքներին եւ վնասուածքներին` անցկացրինք ֆորումի լաւագոյն օրերից մէկը: Մի քանի ժամ մեր սէրն ու ջերմութիւնը նուիրեցինք նրանց, ովքեր ամենաշատը դրա կարիքն ունեն: Որոշել եմ նորից այցելել այդ երեխաներին: Նրանք սիրոյ եւ ջերմութեան կարիք ունեն: Նրանց սիրուն ժպիտները միշտ պիտի պահեմ յիշողութեանս մէջ:

ԲԱՂԴԱՍԱՐԵԱՆ ՀՈՒՐԻ / ՀԱՅԱՍՏԱՆ

 

2003` Հայաստան. երկու շաբաթ, քանի մը նկար,
վերադարձ դէպի Լիբանան:

Ինը տարի ետք առիթը ունեցայ կրկին այցելելու հայրենիք:

Առաջին երկու օրերը բաւական լաւ ժամանակ անցուցինք` պտտելով Երեւանի մէջ. սակայն երրորդ օրէն ետք է, որ իսկապէս ինքզինքս հայրենիքի մէջ զգացի, երբ 40 ֆորումականներ բարձրացանք Արագածի գագաթներէն մէկը եւ այցելեցինք ցեղասպանութեան թանգարան, ուշի-ուշով մտիկ ըրինք պարոն Դեմոյեանի խօսքերը ու խորապէս ծանօթացանք փաստաթուղթերու, որոնք կ՛անդրադառնան Հայոց ցեղասպանութեան:

Ուրեմն, թէեւ նախապէս եղած էի Հայաստան, սակայն այս այցելութիւնը շատ աւելի տարբեր է:

Կը կարծեմ, որ բոլորս ալ փոխուած պիտի վերադառնանք տուն, աւելի լրջօրէն պիտի մօտենանք Հայ դատին. իսկ ամենակարեւորը` մեր վերջին այցելութիւնը պիտի չըլլայ այս մէկը:

ԹԱՄԱՐ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ
18-7-2012

Անվերջ Վերադարձ

 

 

 

 

 

 

Բախտաւորութիւնը ունեցայ այս ամառ կրկին վերադառնալու հայրենիք: Առաջին այցելութիւնս 2004  թուականին էր, որուն ընթացքին ծանօթացայ հայրենիքիս: Զգացումներս երկբնոյթ էին. կային պահեր ու վայրեր, ուր ինքզինքս կը զգայի իմ տանս մէջ, իսկ երբեմն ալ կը կարծէի, թէ օտար եմ շրջապատիս: Դժուար է բացատրել` ի՛նչ կը զգամ, երբ պատուհանէս դուրս նայելով` Արարատը կը դիտեմ, բռնագրաւուած, բայց ինծի մօտ. ուրախութիւն ու տխրութիւն կը զգամ միաժամանակ:

ԼԻՒՍԻ ՏԻՇՈՅԵԱՆ / ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Ամենամեծ տպաւորութիւնս առնչւում է Եռաբլուրի եւ մանկատան այցելութիւններին: Քիչ կազմակերպութիւններ կան, որ երիտասարդական համագումարների ընթացքին նմանատիպ այցելութիւններ են կազմակերպում, երիտասարդներին յիշեցնելու համար իրենց անցեալը եւ թէ ինչու ենք մենք դեռ գոյատեւում եւ յանուն ինչի ենք ապրում, ինչպէս նաեւ գեղեցիկ հայրենիքի փայլքից հեռու յիշում եւ ծանօթացնում են երիտասարդներին նրա մութ եւ դժուարին կողմերն ու պայմանները:

ԱՆԻ ՀԱՔԵԱՆ
ԻՐԱՆ

 

Տաթեւ

Ֆորումի բացման թուականէն կանուխ հասած ըլլալով` չորս ուսանողներ որոշեցինք այցելել Տաթեւի վանք:

Առաջին անգամ Հայաստան գտնուելով` տեսայ Արարատը ու համոզուեցայ, թէ որեւէ նկար կամ արուեստի գործ չէր կրցած այն տպաւորութիւնը ձգել իմ վրաս, ինչ կը զգայի այսօր:

Տաթեւ տանող ճամբան հիանալի էր. կանաչապատ լեռներ ու ջրվէժ:

Երկար ճամբորդութենէ ետք հասանք Տաթեւ ճոպանուղիով. ծանօթացանք անոր պատմութեան ու իմացանք, թէ զայն կառուցողը, երբ անկարող եղած է իջնելու լերան գագաթէն, ըսած է` թող Աստուած տայ թեւ, ուրկէ` Տաթեւ անունը:

Տաթեւ այցելութեան թողած մեծ տպաւորութիւնները պիտի մնան մտքիս ու հոգիիս մէջ:

ԱՆԻ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ / ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Ճատրակ

 

 

 

 

 

 

Երեւանի մէջ խաղացի բազմաթիւ անգամներ, ինչպէս նաեւ` Բազմաղբիւրի մէջ: Ամէն անգամ որ կը տեսնէի փողոցի անկիւն մը տարեցներ նստած ճատրակ կը խաղան, կը մօտենայի անոնց ու շատ արագ հրաւէր կը ստանայի խաղին մասնակցելու: Քիչ անգամ յաղթեցի, շատ աւելի պարտութիւն կրեցի, բայց գնահատանք ստացայ իմ խաղաոճիս համար: Հայաստանի մէջ կեցութեանս ընթացքին ճատրակ խաղալու որեւէ առիթ պիտի չփախցնեմ:

ԱՐՄԷՆ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ /ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Վարդավառ

 

 

 

 

 

 

Վարդավառը արկածախնդրութիւն էր, բոլոր ֆորումականներս զիրար կը պաշտպանէինք քալած պահուն նուազ թրջուելու համար: Մեզմէ ոմանք յաջողեցան նոյնիսկ թրջելու խաղին մասնակցելու. բան մը, որ կ՛ուրախացնէր հայաստանցիները: Վստահ, երբ տուն դառնանք, այս օրը մեր յիշողութեան լաւագոյններէն մէկը պիտի ըլլայ:

ՍԻՒԶԻ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ / ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Կը Յիշեմ

Քանատացի պրն. Թաքէին այս նշանախօսի ետին կանգնած խորհուրդը միշտ ալ հետաքրքրած է զիս: Վերջապէս, կրնամ ընդունիլ, որ յաջողած եմ այս մէկը բացայայտել, երբ ներշնչումներովս, մտածումներովս եւ պայուսակներովս հասայ Հայաստան ` իմ հայրենիքս: Հաւանաբար, սիրելի ընթերցող, կրնաս հարց տալ, թէ ինչպէ՛ս կրնամ ուղղել այս խօսքը այս փոքրիկ հողամասին, որ ենթակայ եղած է մեծ ուժերու` ինչպէս օսմանեանն ու խորհրդայինը: Իմ երակներուս մէջ հոսող արիւնը Արարատեան դաշտը ոռոգող գետերուն նման է:

Եւ ահաւասիկ կը յիշեմ արմատներս ու կը պատմեմ հայոց պատմութիւնը հպարտօրէն, կը ներկայացնեմ պատմական կառոյցները, կը զգամ ռունգերուս հասնող հայկական այնքան բարակ եւ նուրբ լաւաշին հոտը…

Այսպէս, «կը յիշեմ» իմ ինքնութիւնս:

Հայաստան այցովս պրն. Թաքէն նկատեցի իմաստուն եւ գիտնական, որովհետեւ ամէն մշակոյթ գոյատեւելու համար պէտք է վերյիշէ անցեալը` պատմութիւնը: «Կը յիշեմ» պատգամը կ՛ուղղեմ ձեզի` իմ հասակակիցներ. ստացա՞ք:

ԴԱԼԱՐ ՉԵՐՔԵԶԵԱՆ/ՔԱՆԱՏԱ

Ծիծեռնակաբերդ

Վայր մը, ուր երկինքը կը հանդիպի երկրին,
Վայր մը, ուր մահը կը հանդիպի կեանքին,
Վայր մը, որ կը խօսի հայութեան մահուան, խաչին ու յարութեան մասին:
Հոն` Ծիծեռնակաբերդի մէջ,
Եթէ պեղեն կուրծքս, կը գտնեն սիրտ մը,
Եթէ պեղեն սիրտս, կը գտնեն հայրենիք մը,
Եթէ քննեն ձայնս, կը գտնեն ցաւ մը,
Երբ քննեն ցաւս, կը գտնեն ցասում, շղթայուած երազներ, վէրք եւ վիժած յոյսեր…
…………………………………………………
97 տարիներ ետք կը մնամ պահանջատէր հայը,
Հայրենիքիս անունը իմ զէնքս է,
Հայրենիք բառի իւրաքանչիւր տառ իմ փրկարարս է,
Սրտիս մէջ փորագրուած է Հայաստանը:

ՐԱՖՖԻ ՊԵՔԵՐԵՃԵԱՆ/ՍՈՒՐԻԱ

 

Յոյսը Սէր Կը Ներշնչէ

Այսօրուան դասախօս պրն. Կարօ Յովհաննէսեան նկարագրեց հաճոյամոլութիւնը եւ զայն նկատեց 21-րդ դարու արժէք: Հաճոյամոլութիւնը անձի մը պատճառող ժամանակաւոր հաճոյքն է:

Այս բառը եւ այսօրուան զրոյցը հնչեցին ականջիս մէջ` դէպի Ծաղկաձորի ճամբու տեւողութեան, երբ փոխադրակառքէն կը դիտէի կախարդական, կանաչապատ լեռները: Որբանոցի մուտքին երգով ու կանչերով մեզ ընդունող պատանիները շփոթի մատնեցին զիս:

Կրկին մտաբերեցի հաճոյամոլութիւն բառը, երբ Մարիամը եւ Նուէրը` 2 որբեր, ինծի պատմեցին իրենց դասերուն եւ խաղերուն մասին: Միւս կողմէ, ֆորումականները հայկական պար բռնած էին բակին մէջ:

Հաճոյամոլութիւն բառը տակաւին կ՛արձագանգէ ականջիս մէջ, բայց եւ այնպէս այս մոլութիւնը չեմ տեսներ ո՛չ ընկերներուս, ո՛չ ալ հոգւով եւ մտքով սքանչելի պատասխանատուներուն, ո՛չ ալ երեխաներուն մօտ:

Այստեղ չկայ հաճոյամոլութիւն, այլ ընդհակառակն, կայ հաւատք, յոյս եւ սէր:

Որբանոցէն մեկնած պահուս ուշադրութիւնս գրաւեց որմազդ մը, որուն վրայ արձանագրուած էր «Սէրը միշտ յոյս կը ներշնչէ»:

Գտած էի տունս. պիտի սիրեմ զայն եւ այս է յոյսը:

ԴԱԼԱՐ ՄԱԼԱՔԵԱՆ/ ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Թշնամիս

«Եթէ գերբնական ուժ մը ունենաս, ի՞նչը կ՛ուզես կառավարել» հարցումին միշտ ալ պատասխանած եմ` «Ժամանակը»: Այո՛, ժամանակը: Արդէն երբ անունը տամ, տհաճ զգացում մը կը պատէ զիս: Ինչո՞ւ… լա՛ւ, կը բացատրեմ. եկէք` օրինակ մը առնենք:

Ե՞րբ սկսաւ Համազգայինի հաւաքը. յուլիս 14-ին. այսօր ի՞նչ օր է. յուլիս 25, եւ… ե՞րբ կը վերջանայ. յուլիս 27-ին: Ա՜խ, պիտի խենթանամ. ծօ՛, ես դեռ երէկ հասայ օդակայան, արդէն երկու օրէն բոլորին ցտեսութի՞ւն պիտի ըսեմ: Սխալ բան մը կայ, անբնական է. ինչպէ՞ս կրնայ 2 շաբաթը 2 օրուան պէս արագ անցնիլ: Է՜հ, հիմա յստա՞կ է, թէ ինչո՛ւ կ՛ատեմ ժամանակը: Կ՛ուզես, որ կամաց անցնի, արագ կ՛անցնի. իսկ երբ կ՛ուզես արագ անցնի, այն ատեն կամաց կ՛անցնի: Ոմանք կ՛ըսեն. չէ՛, լաւ բան է ժամանակը, կը մոռցնէ հին օրերը, դէպքերը, անձերը… Է՜հ, ո՞վ ըսաւ, որ ես միշտ կ՛ուզեմ մոռնալ անցեալը: Այս հաշուով, ֆորումի օրերն ալ պիտի մոռնամ, դէպքերն ալ, անձե՞րն ալ. չէ՛, անկարելի է այդ մէկը: Նոյնիսկ եթէ չյիշեմ` ե՛րբ ինչ ըրինք, ո՛վ ինչ ըսաւ, ո՞ւր ինչ կերանք, վստահաբար պիտի յիշեմ, թէ ո՛վ կար հետս, ի՞նչ մթնոլորտ կը տիրէր, ո՞վ ի՛նչ բնաւորութիւն ունէր, ինչե՞ր ըրինք, ո՛ր ուրիշ ոչ մէկ առիթով կրնայի ընել…

Ո՛չ, «սիրելի» ժամանակ, այսքան հաճելի եւ օգտակար հաւաք մը դուն երբե՛ք չես կրնար միտքէս հանել… Որքա՜ն ալ դաժանօրէն վարուիս հետս, որքա՜ն ալ արագ անցնիս, ես պիտի պայքարիմ եւ յաղթահարեմ քու դժուարութիւններդ: Այո՛, մի՛շտ պիտի յիշեմ կեանքիս ամէնէն հաճելի շաբաթներէն այս երկուքը:

ԱՐԵՒԻԿ ՓԱՓԱԶԵԱՆ/ԼԻԲԱՆԱՆ

 

Երեւանի Մէջ Կորսուիլ

Հայաստանի մէջ առաջին գիշերը զմայլած էի եւ անհաւատալի կը թուէր ինծի ամէն բան: Ինծի ըսած էին, թէ պէտք չէ մտահոգուիլ Երեւանի փողոցներուն մէջ կորսուելով, ընդհակառա՛կը,  այդ մէկը շատ լաւ փորձառութիւն է: Զարմանալի է, թէ ինչպէ՛ս օտար վայրի մը մէջ կորսուիլը կրնայ հաճելի ըլլալ: Երկրորդ օրը լահմաճունի ճաշարանի մը փնտռտուքով 3 ժամ կորսուեցանք ու յոգնեցանք: Այդ պահուն անդրադարձայ, թէ կը գտնուիմ ժողովուրդի մը մէջ, որ ունի իմ մշակոյթս, իմ լեզուս եւ իմ պատմութիւնս: Տեսայ տղամարդոց եւ կիներու ձեռք-ձեռքի քալուածքը, կիներու հագուածքը, երեխաներուն զբաղումներն ու հաճոյքը:

Եթէ օր մը գտնուիս Հայաստան, փորձէ կորսուիլ:

ՍԱՐԻՆԱ ՓԻԼԻԿԵԱՆ/ ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

 

Լեռնագնացութիւն

Յունիսի 17-ին Համազգայինի ուսանողական ֆորումը այցելեց Հայաստանի Հանրապետութեան ամենաբարձր լեռը` Արագածը: Դա իմ առաջին այցելութիւնն էր Արագած, ու ես երազում էի, թէ ե՛րբ տեղ կը հասնենք ու հնարաւորութիւն կը լինի ոտք դնել Հայաստանի Հանրապետութեան ամենաբարձր կէտին: Աւտոբուսով հասանք մինչեւ Արագածի վրայ գտնուող լճին, ու այդտեղ  ես իմ առջեւ նպատակ դրի ամենաքիչ հնարաւոր ժամանակում հասնել լեռնագագաթ, ու երկու հոգով համարեա ամբողջ ճանապարհը անցանք վազելով, չնայած մառախուղին, թաց գետնին եւ դեռ առկայ ձեանը` կարողացանք 35 րոպէում հասնել լեռնագագաթին: Վերջապէս երազանքներէս մէկն էլ իրականացաւ: Ամենամեծ երազանքներէս մէկն էլ մեր սուրբ լերան` Արարատի գագաթը բարձրանալն է, ցաւօք սրտի` դա հիմա հնարաւոր չէ, քանի որ Արարատը գտնւում է գերութեան մէջ:

ՀԱՅԿ ՍՈՂՈՄՈՆԵԱՆ/ԱՐՑԱԽ

Երեք Անմոռանալի Շաբաթներ

Երկիւղը պատած ամբողջ մարմինս, անվստահութեան շղթաներ կապուած ոտքերուս` արցունքները այտերէս վար կը գլորէին… Ահաւասիկ իմ նկարագիրս` յուլիս 11-ի երեկոյեան: Աչքերս յառած ժամացոյցին` սիրտս արագ կը տրոփէր, որովհետեւ գիտէի, թէ քանի մը րոպէէն մինակս պիտի նստէի օդանաւին մէջ եւ ուղղուէի դէպի նոր փորձառութիւններ: Առանց մօրս բնաւ չէի ճամբորդած, եւ այդ անվստահութիւնը զիս կը սարսափեցնէր: Շատ յուզիչ եւ խառն զգացումներով լեցուն պահ մըն էր ցտեսութիւն ըսել ընտանիքիս: Մտքիս մէջ հազար ու մէկ հարցումներ կ՛երթային, կու գային… սակայն այդ հարցերը անպատասխան կը մնային` վախս եւ կասկածս աստիճանաբար բարձրացնելով: «Քանի որ ընտանիքս ներկայ պիտի չըլլայ ինծի պաշտպան ըլլալու, որո՞ւ պիտի կարենամ վստահիլ: Այս ամբողջ ճամբորդութեան ընթացքին մինակ ու անպաշտպան պիտի զգա՞մ…»:

Աւելի քան տասնվեց ժամ ճամբորդելէ ետք ճակատագրուած վայրս հասայ… մայր երկիր, Հայաստան: Կարելի չէ նկարագրել այն խառն զգացումի հեղեղը, որ կը բխի մէջդ, երբ Արարատ լեռը դիմաւորէ քեզ: Նոյնիսկ եթէ երկրորդ անգամն էր, որ կ՛այցելէի հայրենի հողը, Արարատը նոյն շշմեցնող ազդեցութիւնը ունեցաւ վրաս: Օդակայանէն դէպի պանդոկ ճամբու ընթացքին, անընդհատ մտիկ կ՛ընէի «Մենք ենք մեր սարերը» երաժշտութիւնը` չհաւատալով, որ վերստին երեք շաբթուան համար պիտի ապրէի եւ շնչէի հայ օճախը: Հայաստան ճամբորդելս սովորական այցելութեան մը համար չէր, այլ` իբրեւ Համազգայինի Ֆորումի անդամ: Համազգայինի Ֆորումի հազուագիւտ ազդակը այն է, որ կը համախմբէ աշխարհի չորս կողմերու սփիւռքահայ ուսանողները: Ֆորումին նպատակը ոչ միայն Հայաստանի սովորական վայրերը այցելելն է, այլ` հայ նոր սերունդը զարգացնել հայ մշակոյթով:

Ամչկոտ եւ ինքնամփոփ անձ մը ըլլալով` ինծի համար շատ վախնալիք փորձառութիւն մը կը թուէր քառասուն նոր անձերու ծանօթանալը: Ֆորումի առաջին օրը իսկապէս դժուար էր, քանի որ չէի գիտեր` ինչ միջոցի դիմել ընկերութեան նոր կապեր հաստատելու համար: Սակայն առաջին երեկոյեան, երբ խումբով ճաշարան գացինք, արդէն ընդունուած եւ ոչ մէկ ձեւով դրսեցի կը զգայի: Ո՛չ պաղը, ո՛չ անձրեւը խոչընդոտ մը պիտի ըլլային մեր առաջին խմբային հաւաքոյթը խանգարելու… ոչ միայն անձրեւին տակ շուրջպար կազմեցինք, այլ տղոց հաստ ձայնը յեղափոխական երգերով կ՛արձագանգէր մինչեւ առաւօտեան ուշ ժամերը:

Երկրորդ օրը չեմ կարծեր, որ մէկը գիտէր կամ կ՛ակնկալէր այն, ինչ որ պիտի պատահէր` Վարդավառի տօնական օրը ըլլալով: Մեզի ըսուած էր, թէ կրնայ ըլլալ, որ քիչ մը թրջուինք. սակայն «քիչ մը» ըսելով` ճշմարտութիւնը միայն մասամբ յայտնել էր: Հայաստանի տեղացիներուն թիրախը եղած էինք, ամէն կողմէ շրջապատուած էինք եւ վերէն վար թաց եղանք: Բաւական անորոշ եւ նոյն ատեն խնդալիք երեւոյթ մըն էր տեսնել  տեղացիները ջուրի մեծ դոյլերով, որոնք կը վազվզէին բոլորիս ետեւէն:

Ուրիշ անմոռանալի օր մըն էր, երբ որ Արագած լեռ պիտի ուղղուէինք: Այդ օրուան ընթացքին բազմաթիւ հետաքրքրական մանրադէպեր տեղի ունեցան: Արագածի ճամբան նեղ ու խորտուբորտ ըլլալով` մեր սովորական փոխադրակառքը չէինք կրնար օգտագործել, ուրեմն մեր խումբը երկու փոքր ինքնաշարժներու մէջ բաժնուեցաւ: Նախքան ճամբայ ելլելը` մեր ինքնաշարժին անցքը գոցուած էր առժամաբար կանգ առած թաքսիի մը կողմէ: Մեր ինքնաշարժին վարորդը Հայաստանի տաք արիւնը ունենալով երակներուն մէջ` շուտով համբերութիւնը կորսնցուց: Վարորդին միտքէն անգամ չանցաւ հինգ վայրկեան սպասել, որ թաքսի քշողը վերադառնայ, այլ իր միակ միջոցը թաքսին տեղէն շարժելը եղաւ: Ուրեմն, մեր ֆորումականներէն վեց տղաք գացին եւ ինքնաշարժը վեր վերցնելով մէկ կողմ դրին` անցքը բանալով: Ես յանկարծակիի եկայ, քանի որ չեմ կրնար ըսել, որ նման երեւոյթի մը ականատես ըլլալու բախտաւորութիւնը ունեցած էի Մոնրէալ: Երեք ժամ ետք վերջապէս Արագած հասանք եւ սկսանք ուղղուիլ դէպի բլուր մը: Վերելքը ֆիզիքապէս դժուար էր, եւ շունչս կը սպառէր, սակայն բլուրի գագաթի տեսարանը հիանալի էր: Հպարտութեան զգացում մը պատեց մարմինս, մանաւանդ երբ պարզեցինք եռագոյնը, որ սկսաւ ծփալ հովին մէջ:

Քանի մը օր ետք այցելեցինք Ծաղկաձորի որբանոցը եւ տակաւին բառերը չեմ գտած նկարագրելու համար զգացումներս: 200 երեխաներ մեզ դիմաւորեցին մեծ ժպիտներով եւ երգելով մէկ ձայնի վրայ` «Բարի գալուստ»: Առաջին վայրկեանէն, որ ոտք դրինք որբանոցի սեմին, ջերմութեան եւ հրճուանքի մթնոլորտ մը պատեց մեզ: Փոքրերը ոչ միայն ուրախ էին մեզ տեսնելով, այլ նաեւ կ՛ուզէին մեզի ծանօթանալ ու մեզի հետ մտերմանալ: Գրեթէ ամբողջ օր մը տրամադրուած էր որբանոցի այցելութեան: Ճաշեցինք, խաղացինք եւ պարեցինք երեխաներուն հետ: Զարմանալին այն էր, որ նոյնիսկ եթէ դժուար մարտահրաւէրներ ստիպուած էին դիմագրաւել փոքր տարիքէ, անոնք երախտապարտ էին ամէն օրուան պարզ պէտքերը գտնելուն եւ բնաւ չէին գանգատեր: Ճիշդ է որ միայն 13 տարեկան երեխաներու հանդիպեցանք, սակայն անոնք չափահաս մարդու անկեղծութիւնն ու իմաստութիւնը ունէին: Մինչեւ հիմա աչքերս արցունքներով կը լեցուին, երբ վերյիշեմ այս դէպքերը:

Ուրիշ բազմաթիւ անմոռանալի պատահարներ կրնամ նշել. ցանկը անվերջանալի է: Սակայն բնաւ պիտի չկարենամ մոռնալ մեր փոխադրակառքի ճամբորդութիւնները, երբ միշտ առիթ մը գտնէինք պարելու եւ երգելու` ջերմ մթնոլորտ մը ստեղծելով: Նաեւ յիշողութենէս պիտի չկարենամ հանել այն, թէ ինչպէս ամէն առաւօտ եռանդով կը վազէինք մեր դրացիին` «Կրանտ Քանտի»-ին, պոնչիկ գնելու  իբրեւ մեր նախաճաշ, կամ` բազմաթիւ անքուն գիշերները, որ ընկերներով կ՛անցընէինք խնդալով եւ խօսելով: Այս ճամբորդութիւնը այդքան լաւ տպաւորութիւն ձգած է վրաս, որովհետեւ նոր ընկերներու ծանօթացայ եւ մնայուն ու անխախտելի ընկերութիւններ շինեցի: Շատ հաճելի պահեր կ՛անցընէինք, երբ ընկերներով երեկոյեան ճաշարան կ՛երթայինք եւ ժամերով կը ծանօթանայինք իրարու` բաղդատելով մեր առօրեայ կեանքն ու մեր հայկական գաղութի գործունէութիւնները: Բնաւ պիտի չմոռնամ այդ պահերը, որուն առ յաւէտ փորագրուած պիտի մնան սրտին մէջ:

Ուրեմն, վստահ եմ, որ գտայ իմ հարցումներուս պատասխանները. «Ո՞վ ինծի պաշտպան պիտի կանգնի այս ճամբորդութեան ընթացքին: Որո՞ւ պիտի դառնամ, եթէ հարցեր ունենամ»: Առաջին օրերէն իսկ ծանօթացայ եւ մօտեցայ զանազան անձերու, որոնք այժմ իւրայատուկ տեղ մը կը գրաւեն սրտիս մէջ: Բնաւ մինակ չզգացի, եւ ընկերներս ինծի նեցուկ կանգնեցան եւ միշտ պիտի կանգնին: Բնաւ չէի սպասեր երեք շաբթուան ընթացքին այդքան մտերմանալ անձերու հետ, որոնք տարբեր երկիրներէ եւ միջավայրերէ կու գային: Անշուշտ մէկ բանալի ազդակ մը կար, որ մեզի ուղղակի միացուց մագնիսի նման… մեր հայ ինքնութիւնը եւ մեր սէրը երկրի մը հանդէպ, որ ֆիզիքապէս հեռու կը գտնուի մեզմէ, բայց որ մօտիկ է մեր սրտին:

Կ՛ուզէի խորապէս շնորհակալութիւն յայտնել Համազգայինին, ոչ միայն ինծի պարգեւած ըլլալու համար այս անմոռանալի ճամբորդութիւնը, այլեւ մէջս` վերստին վառելու հայրենասիրութեան կրակը: Նաեւ կ՛ուզէի սրտագին շնորհակալութիւն յայտնել մտերիմ ընկերներուս, իմ Համազգայինի պզտիկ ընտանիքիս, որ հայրենիքիս այցելութիւնը անմոռանալի դարձուց: Մէկու մը ծանօթանալը իսկապէս հեզասահ եւ միմիայն հաճելի փորձառութիւն մըն է: Անձ մը ճանչնալը խորունկ եւ իմաստալի է, քանի որ յարաբերութիւն մը կազմելը խորտուբորտ եւ դժուար ճամբայ մըն է: Սակայն անոր աշխատանքին պտուղը ամենահամեղն է… Ֆորումի ընկերներուս ցտեսութիւն ըսելը շատ յուզիչ էր, եւ այսպիսի տակնուվրայ վիճակի մէջ բնաւ չէի գտնուած: Նոյնիսկ եթէ Երկիր մոլորակի չորս անկիւններն ենք, սիրելի ֆորումականներ, այս մնաս բարով չէ, այլ` խոստում մը, որ ապագային կրկին պիտի ժամադրուինք Հայաստան:

ԹԱՄԱՐ ՓԱԹԱՔՖԱԼՈՒԻ/ՔԱՆԱՏԱ

 

Չեմ գիտեր, թէ ինչո՛ւ վերադարձէս ի վեր հոգեպէս դատարկուած կը զգամ ինքզինքս: Արդեօք ինձմէ մա՞ս մը ձգեցի ձեր քով, սիրելի ֆորումականներ, կամ` հայրենիքիս մէջ, ուր վերադառնալը դարձած է առօրեայ մտածումս:

ՇԱՆԹ ՆԱՃԱՐԵԱՆ/ՔԱՆԱՏԱ

 

Համազգայինի հայ կրթական եւ մշակութային միութեան
Կեդրոնական վարչութիւն
Պէյրութ – Լիբանան

Ստորագրեալներս` սիտնիաբնակ Նորա եւ Սահակ Սեւակեաններ, սոյն նամակով կու գանք մեր երախտագիտութեան եւ շնորհակալութեան անկեղծ զգացումները յայտնել ձեզի, որ առիթը ընծայեցիք մեր զաւկին` 18-ամեայ Նժդեհ Սեւակեանին, որպէսզի իր մասնակցութիւնը բերէ Երեւանի մէջ կայացած 2012 Համազգայինի Երիտասարդական համագումարին (ֆորումին), որ տեղի ունեցաւ յուլիս ամսուան ընթացքին:

Հակառակ անոր որ որոշ չափով կը կռահէինք, թէ Նժդեհը բաւական բան սորված եւ յատուկ տպաւորութիւններով պիտի վերադառնար նման դաստիարակիչ համագումարէ մը, բայց եւ այնպէս բառեր չենք գտներ նկարագրելու Նժդեհին զգացումները եւ հոգեվիճակը` վերադարձած օրէն մինչեւ օրս:

Ան անընդհատ կը խօսի բոլոր այն հայ երիտասարդ եւ երիտասարդուհիներուն մասին, որոնք տարբեր երկիրներէ եկած էին, եւ թէ` որքա՛ն լաւ ու անմոռանալի ժամեր անցուցած են իրարու հետ: Մանաւանդ ան յաճախ կը շեշտէ, թէ հակառակ տարբեր երկիրներու եւ տարբեր բարքերու ու սովորութիւններու ազդեցութեան տակ ապրող հայեր, բոլորը միացած մէկ հողի վրայ, հայրենի հողին վրայ 15 օրուան ժամանակամիջոցին զգացած ու աշխատած են որպէս մէկ մարմին եւ իրարու հետ կրցած են բաժնել զիրենք յուզող հարցեր եւ մտահոգութիւններ, յաջողած են ստեղծել սերտ կապեր:

Կ՛ուզենք յիշել, թէ Նժդեհին վրայ մեծ ազդեցութիւն ձգած են համագումարի բոլոր ծրագիրներն ու ձեռնարկները, ինչպէս նաեւ` դասախօսները, որոնք զանազան նիւթերու շուրջ ուսուցանած են զիրենք. հոս յատկապէս կ՛ուզենք մեր շնորհակալութիւնները ձեր միջոցով փոխանցել վաստակաշատ ուսուցիչ ընկ. Կարօ Յովհաննէսեանին, որ ազգային եւ հայրենասիրական բարձր դաստիարակութիւն կրցած է ջամբել բոլորին եւ յատկապէս` մեր զաւկին:

Եթէ այսօր հեռաւոր Աւստրալիոյ մէջ սահմանափակ հայեցի կրթութիւն ստացած մեր զաւակը վերադարձած է բուռն հայկականութեամբ ու հայ շունչով տոգորուած եւ ամօթ կը զգայ, որ ինք միւս երիտասարդներուն նման հայկական ազգային յեղափոխական երգերը չէ կրցած երգել եւ այդ օրէն իսկ յատուկ ճիգ կը թափէ, որ սորվի այդ բոլորը, հոս մենք յստակօրէն կը տեսնենք Համազգայինի յաղթանակը, որ իր առաքելութեան մէջ լիովին յաջողած է` հիմնելով եւ կազմակերպելով նման ծրագիրներ, ինչպէս նաեւ նման աշխատանքներու իրականացումը ընկ. Յովհաննէսեանին նման անձնաւորութիւններու վստահած է, որոնք սերնդակերտում բառին կու տան իր արդար նշանակութիւնը եւ կը պատրաստեն ապագայ ՀԱՅ մարդը:

Այսօր մեզի համար անբացատրելի ուրախութիւն է, որ Նժդեհը համագումարէն վերադարձէն ի վեր որոշած է հայկական երիտասարդական խումբերու միանալ եւ յատուկ գործունէութիւն տանիլ գաղութէն ներս, եւ այդ կը պարտինք նախ ձեզի, սիրելի Համազգայինի Կեդրոնական, ապա` մեր գաղութէն ներս գործող Համազգայինի ընտանիքին ու անոր հովանիին տակ գործող Համազգայինի Արշակ եւ Սոֆի Գոլստըն ճեմարանին, որ նախնական հունտերը յաջողեցաւ ցանել մեր զաւակներուն հոգիներուն մէջ եւ առիթը ընծայեց, որ անոնք այսօր արժանի ըլլան այսպիսի առիթներ վայելելու:

Որպէս մեր զաւակներու հայկականութեամբ եւ հայօրէն գոյատեւելու հարցով մտահոգ ծնողք, մեծապէս երախտապարտ ենք Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան, որուն այս երիտասարդական համագումարի ծրագրին շնորհիւ մեր զաւակը` Նժդեհը, առիթը ունեցաւ ապրելու նման փորձառութիւն, որ ըստ իրեն, անմոռանալի եւ յատուկ պիտի մնայ իր յիշողութեան մէջ շատ երկար ժամանակ:

Սիրելինե՛ր,

Վարձքերնիդ  կատա՛ր: Ձեզի կը մաղթենք ուժ, կորով եւ յուսահատութիւն չճանչցող անսպառ կամք:

Կը մաղթենք, որ Համազգայինի նմանօրինակ ծրագիրները բարգաւաճին ու ծաղկին եւ մանաւանդ` մեր երիտասարդութիւնը հետաքրքրող ու զիրենք իրենց արմատներուն կապելու միտող մշակութային ու ազգանպաստ բնոյթ ունեցող աշխատանքները: Լիայոյս ենք, որ Նժդեհին նման շատ մը երիտասարդներ մեծապէս կ՛օգտուին նման համագումարներէ եւ իրենք ալ իրենց կարգին իրենց սորվածը ի գործ կը դնեն օգտակար դառնալու իրենց շրջանակին ու միութիւններուն:

Յարգանօք եւ շնորհակալութեամբ`

ՆՈՐԱ ԵՒ ՍԱՀԱԿ ՍԵՒԱԿԵԱՆ/ՍԻՏՆԻ-ԱՒՍՏՐԱԼԻԱ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )