Ֆրանսահայերը Փարիզի Մէջ Ալիեւը Պէտք Է Դիմաւորեն Որպէս «Կացինաւորներու Պարագլուխ»

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

Երբ Իլհամ Ալիեւ սեպտեմբեր 18-ին ժամանէ Փարիզ, հազարաւոր ֆրանսահայեր Ազրպէյճանի ղեկավարը պէտք է դիմաւորեն պաստառներով` պատկերելով զայն իբրեւ «Կացինաւորներու պարագլուխ» («Bash baltaji»)` արիւնոտ կացինը ձեռքին: Հետաքրքրական է այն, որ երեք լեզուներով ալ` ազրպէյճաներէն, հունգարերէն եւ թրքերէն, «balta» կը նշանակէ կացին:

Բողոքի ընթացքին ֆրանսահայերը պէտք չէ իրենց ուժերը վատնեն անիմաստ կարգախօսներ` «Ամօ՛թ Պաքուին» կամ «Ամօ՛թ Հունգարիոյ» գոռալով: Անոր փոխարէն` անոնք պէտք է հանդէս գան վճռական ուղերձով մը, թէ Արցախը պէտք է ճանչցուի որպէս անկախ պետութիւն, որովհետեւ արցախահայութիւնը չի կրնար գոյատեւել կացինահարող մարդասպաններ փառաբանող բռնատիրական վարչակարգի մը լուծին տակ:

Հունգարիան եւ Ազրպէյճանը ակամայ մեծ օգուտ տուած են հայերուն` արտայանձնելով եւ ներում շնորհելով «հերոս» Ռամիլ Սաֆարովին, որ 2004-ին Պուտափեշտի մէջ տեղի ունեցած ՕԹԱՆ-ի դասընթացքներու ընթացքին կացինահարելով սպաննեց քնացած իր հայ դասընկերը: Բազմաթիւ պետութիւններ եւ միջազգային կազմակերպութիւններ դատապարտած են Հունգարիան ու Ազրպէյճանը` իրենց նողկալի այս քայլերուն համար: Հայերը պէտք է օգտուին այս ստոր գործէն` հանրահաւաքներ կայացնելով աշխարհի բոլոր մեծ քաղաքներուն մէջ, այդ հարցը բարձրացնելով բոլոր միջազգային հանդիպումներուն ընթացքին, ինչպէս նաեւ դատական հայցեր ներկայացնելով եւրոպական դատարաններ` ընդդէմ Հունգարիոյ, Ազրպէյճանի եւ ՕԹԱՆ-ի: Այժմ, երբ կացինահարող ոճրագործին ազատ արձակումը յառաջացուցած է համաշխարհային կարեկցանք հայերու եւ ակնյայտ հակակրանք` ազրպէյճանցիներու նկատմամբ, Հայաստան պէ՛տք է օգտուի բացուած այս նեղ եւ կարճատեւ պատուհանին ընձեռած հնարաւորութենէն` ճանչնալու համար Արցախի անկախութիւնը եւ կոչ ընելու այլ երկիրներու` հետեւելու իր օրինակին: «Google»-ի որոնումը կը բացայայտէ, թէ վերջին տասը օրուան ընթացքին այս թեմային շուրջ գրուած են միլիոնէ աւելի յօդուածներ, որոնց ճնշող մեծամասնութիւնը` յօգուտ Հայաստանի եւ ընդդէմ Ազրպէյճանի:

Հայերը պէտք է աշխարհին բացատրեն, թէ ապարդիւն է խաղաղ բանակցութիւններ վարելը Ազրպէյճանի ղեկավարներուն հետ, որոնք միջազգային պայմանագրերուն հետ կը վերաբերին այնպէս, որ կարծէք արտաքնոցի թուղթ ըլլային անոնք: Վերջին ամենաթարմ օրինակը Ազրպէյճանի արդարադատութեան փոխնախարարի օգոստոս 15-ի նամակն է` ուղղուած իր հունգարացի գործընկերոջ, ուր վերջինս հաւաստիացուած է, թէ Սաֆարովը Պաքուին արտայանձնելու պարագային` ան ազատ պիտի չարձակուի: Երկու շաբաթ անց կացինահարողը ոչ միայն ազատ արձակուեցաւ, այլեւ ստացաւ պաշտօնի բարձրացում եւ պարգեւատրուեցաւ «Պալթաճիներու պարագլուխ»-ին կողմէ, որ սորված է թուրք ղեկավարներու` ոճրագործները փառաբանելու եւ արձանագրութիւններուն հետ իբրեւ անպէտք թուղթի կտորի վերաբերելու փորձէն:

Սակայն թրքական իշխանութիւնները այնքան ալ բուռն ցանկութիւն չունին իրենց անունները կապելու Ալիեւ կրտսերի գարշելի կեցուածքին հետ: Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան մամլոյ խօսնակը հանդէս եկած է յայտարարութեամբ մը` պնդելով, որ Թուրքիան ոչ մէկ կապ ունի Հունգարիայէն Սաֆարովի արտայանձնման հետ, թէեւ Պաքու ժամանելէն ետք մարդասպանը իր երախտագիտութիւնը յայտնած էր Թուրքիոյ աջակցութեան համար: Անկախ անոր ճշգրտութենէն` թրքական յայտարարութիւնը եւս կը հաստատէ, թէ Ազրպէյճան մեկուսացուած է աշխարհէն եւ լքուած մեծ պետութիւններուն` Միացեալ Նահանգներու, Ռուսիոյ եւ Ֆրանսայի կողմէ, որոնք բոլորը դատապարտեցին Սաֆարովի ազատ արձակումը:

Յուսահատաբար, Ազրպէյճանի անվտանգութեան ծառայութիւնները յօրինած էին ԱՍԱԼԱ-ի կողմէ (Հայաստանի ազատագրութեան հայկական գաղտնի բանակ) ազրպէյճանցի պաշտօնեաներուն սպառնացող կեղծ նամակ մը, որպէսզի Ալիեւ կարենայ ձեռք ձգել համաշխարհային հանրութեան կարեկցանքը: Կեղծուած նամակը այնպիսի՛ յայտարարութիւններ կը պարունակէր, որոնցմով ոեւէ հայ երբեք հանդէս պիտի չգար, ինչպէս, օրինակ, պնդումներ, որ իբր թէ Ցեղասպանութեան ժամանակ ջարդուած է ընդամէնը 600 հազար հայ. կեղծ թիւեր, որոնք կը շրջանառուին ժխտողական քաղաքականութիւն վարող թուրքերու եւ ազրպէյճանցիներու կողմէ: Ոեւէ հայ զոհերու ահռելի թիւը 1.5 միլիոնէն չի՛ նուազեցներ 600 հազարի: Ի պատասխան այս կեղծիքին, ԱՍԱԼԱ-ն յայտարարութիւն տարածեց` հերքելով նամակին իսկութիւնը: Ազրպէյճանցիներու այս խարդախ գործողութիւնները հաւաստի կը դարձնեն այն զրոյցները, թէ Ազրպէյճան կրնայ որոշել «վերացնել Սաֆարովը»` իր «ազգային հերոսը», անոր սպանութեան հարցով մեղադրելով հայերը:

Ճակատագիրի հեգնանքով, Հայաստան անցեալ կիրակի օր պարտութեան մատնեց Հունգարիան` դառնալով Պոլսոյ մէջ կայացած Ճատրակի համաշխարհային Ողիմպիականի ախոյեան: Ազրպէյճան գրաւեց 10-րդ, իսկ Թուրքիան` 48-րդ դիրքը: Հայերը իսկապէ՛ս պէտք է հպարտանան այս աներեւակայելի յաղթանակով (երրորդ անգամն ըլլալով), սակայն անոնք պէտք է ձեռնպահ մնան այլ երկիրներու ժողովուրդներուն մասին վիրաւորական արտայայտութիւններ ընելէ: Բոլոր ազգերու մէջ ալ կան լաւ եւ վատ մարդիկ: Հունգարիոյ, Ազրպէյճանի կամ Թուրքիոյ ժողովուրդներուն հանդէպ վատ զգացումներ տածելու փոխարէն` հայերը պէտք է ընդդիմանան անոնց, որոնք կը ժխտեն Հայոց ցեղասպանութիւնը, կ՛արտայանձնեն քրէական յանցագործը կամ կը փառաբանեն կացինահարող մարդասպանը:

Ամերիկայի ազրպէյճանական ընկերութեան նախագահ եւ «Փեքս Թուրքիսա» հիմնարկի հիմնադիր Թոմրիզ Ազերի «Նիուզ» կայքին վրայ տեղադրուած հարցազրոյցի մը մէջ խորհուրդ կու տայ ինծի, Թուրքիան քննադատելու փոխարէն, օգնել Արցախի հակամարտութիւնը լուծելու: Ազերի յայտարարած է. «Ես անկեղծօրէն կը մաղթեմ, որ մինչեւ մէկ այլ թրքատեաց ներբող մը հեղինակելը, պարոն Սասունեան վերլուծէ, թէ ի՛նչ կարելի է ընել հայ-ազրպէյճանական հակամարտութիւնը կարգաւորելու համար»: Իմ խորհուրդն է Թոմրիզ Ազերիին` չժխտել անցեալի ոճիրները, չգործել նորերը` կացինով կամ առանց կացինի, ապա` հետամուտ ըլլալ խաղաղ լուծումներու, այլ ոչ թէ ցեղապաշտական հակահայկական զանգուածային «հիսթերիա» հրահրել «Bash Baltaji»-ին եւ անոր համախոհներուն կողմէ:

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ
«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի
հրատարակիչ եւ խմբագիր

Թարգմանեց`
ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )