Քաղաքական Հականեխում` Անկախացած Հայաստանի Մէջ

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ

Քսան դար առաջ յոյն մեծանուն փիլիսոփայ Սոկրատը շուկայ կ՛իջնէ ու տեսնելով գերառատութեամբ յորդող պէսպիսուն ապրանքներ` կ՛ըսէ. «Որքա՜ն շատ բան կայ հոս, որ ինծի պէտք չէ»:

Մի՞թէ այն քիչ բաները, որ անհրաժեշտ են մեր կեանքը կենսաւորելու համար, կրնան բազմապատկուիլ` մարդոց սահմանափակ խելահասութիւնը ամոքիչ գեղեցկութեամբ զարդարելու համար:

Այս տարուան մայիսի Հայաստանի ընտրութիւններուն ընկերային տիրող տժգոյն պայմաններու բերումով կաշառակերութիւն ստացած, բայց շուտով զգաստացած քաղաքացի մը ընտրատուփին մէջ նետուած իր քուէաթուղթին վրայ գրած էր. «Սրիկանե՛ր, դուք սա չէք մարսի»:

Շոգիով կերակուր պատրաստող կաթսայ մը` կարծես, որ կը սպասէ կափարիչի պայթիւնին: Գիտէ՞ք` անբարոյ կաշառակերութիւնը այս իշխանութիւններուն ուժը կորսնցնելու ահաբեկող սպառնալիքը պիտի ըլլայ: Յիշեցէք, երկիր մը, երբեք չփրկուեցաւ «գերհայրենասիրական» ընտրութիւններէ: Ոչ ալ` «ապահայրենասիրական» կաշառքէ, քանզի կաշառակերութիւնը հնարամտօրէն բնակութիւն հաստատած է Հայաստանի մէջ. քիչ վերջ հայկական քաղաքացիութիւն ալ պիտի ստանայ: Առանց երդումի հարկադրող ձեւակերպութեան:

Ինչ որ լոյս աչքով չենք տեսներ, չի նշանակեր, որ անկերպարանք է, որ չկայ: Ոմանց կուտակուած լռութիւնը այլոց խօսիլ կուտայ: Հայերու հաւաքական ենթագիտակցութիւնը տուեալ մըն է, որ միշտ ալ գոյութիւն ունեցած է հայու նկարագրային գիտակցութեան մէջ:

Հայաստանի իշխանութիւնները կը հասկնա՞ն, թէ ինչ կ՛անցնի կը դառնայ հայրենիքի մէջ: Իշխանութիւնները թափանցիկ բովանդակութիւն կը տրամադրե՞ն, նպատակ ունի՞ն քննական դատումով վերաբնորոշելու մեր արժէքները` հայ կեանքը մագնիսացնելու կոչուած շառաչուն նոր բեւեռներով, թէ՞ կը գոյատեւեն անցողակի արուեստականութիւն պարտադրող խաբկանքներով: Այլապէս, այսպէս կը խորանայ վիհը իրարու միջեւ, երբ իշխանութիւնները կը խօսին իրենց լեզուով, իսկ ժողովուրդը` իր լեզուով: Իրա՜ւ, ժողովուրդի լեզուն ո՞րն է: Հարցումիս պատասխան չեմ տար: Հարցը բաց կը պահեմ թերաստուերներով: Ֆրանսացի նախագահներէն Ժորժ Փոմփիտու կ՛ըսէր. «Ազգային դրամագլուխ է այն քաղաքագէտը, որ իր անձը կը դնէ ազգի ծառայութեան եւ ոչ թէ ազգը` իր սեփական ծառայութեան»:

Իրօք, բոլոր ժամանակներու մէջ տեսլականներ որոնելու հարկադրանքին տակ պիտի գտնուինք:

Հայրենիքը պառակտողները ամէնէն շատ կը խօսին միասնականութեան շեշտադրումով: Բայց միասնականութիւնը ինքնանպատակ չէ: Խօսք ու տեսակէտ ունենալու իրաւունք է: Անոնք,  որոնք կը պառակտեն հայրենիքը, գիտե՞ն, թէ ի՛նչ տեսակ անկախութիւն կ՛ուզեն Հայաստանին համար: Անկախութիւնը երեւան հանեց հայ կեանքի չերեւցող ու կեղեքուած պակասները: Ես ի՛նչ ընեմ այն անկախութիւնը երբ մէկը «Մերսետես» կը վարէ, բայց քովինին մարդկային պարզ բարեւ մը չի տար: Անոնք իրենց աշխարհին մէջ, միւսները` իրենց խեղճութեան մէջ: Դէմ դիմաց: Ընդմի՜շտ ու համեմուածօրէն մեծարուած…

Հայաստանի ժողովուրդը, որ ապրեցաւ խորհրդային բռնատիրութեան դաժան ժամանակներ, հիմա դժուարութիւն ունի յարմարելու իրեն հրամցուած կանխագուշակ անկախութեան: Ժողովուրդը անկախութիւնը ուրիշ բան կարծեց, հիմա խաբուածի պէս կը տեսնէ, որ ուրիշ բան է: Կարեւորը անկախութիւնն է բոլորի եւ ոչ թէ քիչերու, առանձնաշնորհեալներու համար:

Իշխանական բռնատիրութիւն կ՛ըլլա՞յ …անկախութեան անունով: Հայրենիքը վիրաւորելու ձեւերը շատ են: Կ՛ըլլայ. անշո՛ւշտ որ կ՛ըլլայ:

Բռնատիրութիւնը կը պառակտէ, քանի կը ծնի նոյնինքն քաղաքական քմահաճ ու անհաշտ կամապաշտութենէ: Այսօր Հայաստանի մէջ կրնա՞ս ամբողջ հայութեան հանդիպիլ: Հայաստանի հայը եւ սփիւռքի հայը իրենց ինքնութիւնը կը բաժնե՞ն Հայաստանի համար: Վստահ եմ, որ եթէ այդպիսի առիթ մը տրուէր, երկու կողմերն ալ պիտի չմերժէին: Բայց ո՜ւր է…

Հայաստանը կ՛ուզէ ապրիլ, բայց երկիրը, իշխանութիւնները չեն ձգեր: Երկիրը մահերգագ դագաղի ձեւաւորում կը ստանայ. նախ կը մեռնի մարմինը, ապա կը մեռնի հոգին, վերջն ալ` իր աշխարհագրութիւնն ու պատմութիւնը:

Բայց Հայաստանի ճակատագիրը իր հողին մէջ է. իր հողին վրայ է: Հայուն համար ամէն ինչ կը դառնայ իր պատմութեան շուրջ: Բայց ես դեռ համոզուած չեմ, թէ քանի՛ տեսակ վերապրեցնող ու արարչագործ բաներ կրնան ընդգրկուիլ հայրենիքի գաղափարի ամբողջական տարազին մէջ: Հայաստանի օրերը առիթ կու տա՞ն նոր, չմտածուած մտատիպարներու, հին, բայց փորձուած տեսլականներու: Կ՛անդրադառնա՞նք, թէ անկախութիւնն ալ կը փոխուի, ժողովրդավարութիւնն ալ: Անկախութիւնը մարդոցմէ որեւէ բան չի գողնար կու տա՛յ: Ընդհակառակը, մենք կը գողնանք, մենք իրմէ կը յափշտակենք, կը յօշոտենք: Անկախութիւնը սքանչելի գրաւչութիւն մը ունի, չքանդեց միայն ժամանակակից Պերլինի պատերը. քանդեց մեր ներքին պատերն ալ. մեր պատերուն կշռոյթն ու բռնապետութիւնը: Պատմութեան վրէժխնդրութիւնն է այս:

Հայաստան ներկայիս, մանաւանդ ապագային, նորատեսիլ իր ո՞ր խորհրդանիշներով պիտի յիշատակուի հայերու մօտ, մարդկութեան մէջ: Ժողովուրդէն բխած պատմութիւնը ազգին կը պատկանի, ազգն ալ` աշխարհին: Այս մակարդակներէն հրաժարիլ ուզող չկայ: Շղթայակապ անցեալին վերադառնալու համար:

Այս է հայը. այս է հայութիւնը: Խոնարհութիւն, թէ` խոնարհում:

Կ՛ըսենք` յոյսը վերջինը կը մեռնի: Չենք ըսեր` երբեմն վախն ալ. ու դեռ շատ բաներ, որ դարձեալ ու դարձեալ չենք ըսեր, թերեւս, որովհետեւ վախը գերշահաբեր ձեռնարկութեան վերածուած է, ինչպէս նորօրեայ վախը` առանց բանակի ու զէնքի, առանց զրահի ու պատմուճանի:

Անկախութեան դրամատուն կա՞յ: Ի՞նչ է անունը այն ձեռքին, որ կը գրէ ու կը դաստիարակէ մտածումը` իր անձնական մարդակերտ օրինակով իսկ: Ի՞նչ է անունը այն լեզուին, որ բուրվառով շողոքորթութիւն կը խնկարկէ` կծկտուր կենսագրութիւն մը պարտադրել ուզելով:

Անկախութիւնը վախ կ՛արտադրէ: Եթէ պիտի վախնանք անկախութենէն, հապա ատոր պակասը ո՞վ պիտի գոցէ: Դիմակազուրկ անկախութիւն կ՛ըլլա՞յ: Ներմուծուած անկախութենէն շահաբաժին կ՛առնուի՞:

Հայաստանի քաղաքական էջը փակուած է: Քսան տարիէ ի վեր նոյն բանը կը կրկնենք` առանց անդրադառնալու, թէ տարուէ տարի պարապ շապիկ մը բանի չի ծառայեր: Աշխարհի լաւագոյն քաղաքագէտները Հայաստանի մէջ չեն: Ռեմպօ քաղաքագէտներու մասին արտայայտուելով կ՛ըսէր. «Դուք պատճառն էք մե՛ր դժբախտութեան. նաեւ`  ձե՛ր դժբախտութեան»:

Ժամանակին կ՛ըսէին` քաղաքագէտները ապաքաղաքականացած են. հիմա կ՛ըսեն` նա՛եւ ապագաղափարականացած են: Արդ, մեզմէ ի՞նչ կ՛ուզուի, որ սուտին մեղսակի՞ց դառնանք, մեծարե՞նք զայն:

Քսան տարի առաջ մեր թշնամիները, հակառակորդները տեսանելի էին, հասցէ ունէին, անուն-մականուն ունէին: Հիմա տեսանելի չեն, կամ երբեմն, գրեթէ տեսանելի են. իրենց գաղտագողի հասցէն յստակ չ՛երեւիր, յստակ ալ չի կարդացուիր:

«Բանակցութիւն» բառը միայն հակաընկերային բնոյթ չունի, քաղաքականօրէն ծայր աստիճան վտանգաւոր ու ծածուկ բառ մըն է, որմէ չենք կրնար դիւրութեամբ ձերբազատիլ, մեր կաշիին կպած է անբուժելի մորթային հիւանդութեան մը պէս: Ոչնչապաշտութեան գաղափարի անորոշութիւնն ալ օգտակար չէ: Ալ ո՛ւր մնաց` բանակցային ոչնչապաշտութիւնը: Ժամանակները կարծես դժուար կը շալկեն իրենց դժգոհութիւնները:

Հայաստանը աշխարհի խնդրայարոյց մէկ մանրանկարն է: Հոս եւս ունայնամիտ կախարդներով լեցուեցանք: Խոստումները, մանաւանդ անիրականալիները, ոեւէ մէկու մենաշնորհը չեն, թէկուզ հայը շատ չի սիրեր ճշմարտութիւններ լսել: Ժամանակն է, որ մէկը միւսին կռթնի. չի կրնար ոմանք թաց մնան, ոմանք` չոր: Ոմանք խուժող, ոմանք` խուճապահար: Անկախութիւն չցանկանք միայն Հայաստանի համար, այլ`  համազգային, այլ` համամարդկային արժէքներու ծառայելու համար:

Աշխարհի ո՛չ մէկ բռնատէր քեզ չի կրնար ստրկացնել, եթէ մէջդ ամուր է ու բացարձակ անկախութեան շարժառիթին` հիմնաքարը:

* * *

Վերջին քսանամեակին Հայաստանէն շատ մարդ գնաց` ընկերային ու գաղափարական բեւեռացում ստեղծելով: Բեւեռացած միջավայրի մէջ մշակոյթ ու քաղաքականութիւն չի զարգանար: Բայց մենք կը սիրենք պնդել, որ հայրենի անկախութեան հարցը գացող ու մնացող սերունդներու հարցն է: Կը սիրենք մանաւանդ պնդել, որ հայրենի նոր սերունդը պէտք է ստանձնէ գացողներուն դերերն ալ: Անկախութիւնը հսկայ հայրենասիրութիւն բերաւ, այլապէս ինչի՞ կը ծառայէ շլմորած սերունդներու միջեւ զանազանութիւն փնտռելը:

Սխալները լաւ նպատակով չեն ըլլար: Երբեմն գէշ նպատակով ալ չեն ըլլար: Սփիւռքի նախարարութիւնը լաւ ձեւով չ՛օգտագործեր սփիւռքահայերու մասնագիտական կորսուած ու կորսուող ուղեղները, այլ զբաղած է կարգ մը կարծրամիտ դեսպաններու կողմէ նպատակային ու նպատակաուղղուած պարգեւատրումներու համար իրենց առաջարկուած կամ թելադրուած անուանացանկեր յառաջացնելով: Գաղափարները մարմնէն չեն բխիր, մտքէն կը բխին: Այս է մեր քաղաքակրթութեան ցուցանիշը եւ այդ ցուցանիշին ապագայ հորիզոնը: Մարդիկ եւ գաղափարներ կը հանդիպին, կամ չեն հանդիպիր այսօրուան Հայաստանի մէջ:

Կրնայ հարց ծագիլ, թէ երիտասարդները ի՞նչ դեր կրնան վերցնել քաղաքականօրէն պառակտուած ընկերութեան մը քաղաքականութեան մէջ: Պառակտուողը շատ անգամ կը մեռնի ու կը թաղուի: Մեր ժամանակներուն կը մեռնի անթաղ: Բայց լաւ կ՛ըլլայ, որ յստակացնենք. երբ քաղաքականութիւն կ՛ըսենք, կուսակցական կամ կուսակցածին քաղաքականութեան մասին չենք խօսիր: Աշխարհի բոլոր իշխանութիւնները երիտասարդները կ՛ատեն, քանի անոնք բոլոր պայքարներու առաջին գիծին վրայ կը գտնուին: Բայց «ազատախոհօրէն» կը սորվեցնենք երիտասարդներուն, թէ ինչպէս պէտք է շարժին ապագային իրենցմէ ակնկալուած պատասխանատուութիւնը (չ)ստանձնելու համար: Կը թուի, թէ հարցերը ուղիղ չենք դատեր, որպէսզի հայրաբարբառօրէն փոխանցենք մեր փորձառութիւնները: Մենք կը պատսպարուինք մեր աշխարհին մէջ, իրենք` իրենց աշխարհին մէջ: Աշխարհները ինչպէ՞ս կը միանան իրարու, երբ պատսպարուած կամ անպատսպար են:

Ամէն ժամանակ ունի իր տղաքը: Ամէն ժամանակի տղաքը ապրած են ու կ՛ապրին իրենց ժամանակի յեղափոխութիւնը: Հայու կեանքը միշտ կապուած է յեղափոխութիւններու հետ: Հայկական դպրոցներու մէջ սա կամ նա ձեւով յեղափոխութիւն կը դասաւանդուի՞: Դասարաններու մէջ յեղափոխականներու լուսանկարներ կը զետեղուի՞ն, թէ՞ յեղափոխականներն ալ լոզունգ դարձած են եւ լոզունգային հռետորութեամբ կ՛օգտագործուին անոնցմէ, որոնք կ՛օգտագործեն, եւ անոնցմէ, որ կամապաշտօրէն օգտագործուիլ կ՛ուզեն: Հայդուկային լեռնապատերազմի վերադառնալու մարտակոչ չէ, որ կ՛ընեմ: Քաղաքական փուճ մարտակոչերը այնքան շատ են արդէն, որ երկար ժամանակէ ի վեր ուրիշ բանի կարիք չեն թոյլատրեր:

Այսպէս կ՛ըլլայ, երբ հայրենիքը կը գողնայ ազատութեան ու անկախութեան յօրինող մտածումները, արժէքներու սնոտիապաշտ ու անարժէքներու տագնապահար մեր ժամանակներու մէջ: Հայաստանի իշխանութիւնները նոր հերոսապատումներ ստեղծելով մտահոգուած չեն: Կը բաւականան լսելով, հիանալով, ծափահարելով, երբեմն ալ` ծափահարել ձեւացնելով:

Պատերազմները քաղաքականութեան շարունակութիւնն են. քաղաքականութիւնն ալ` պատերազմներու. նայած փոխանակութեան ու փոխադարձութեան կանոններու արագաշարժութեան:

Յունական երգի մը բառերը կ՛ըսեն. «Ո՛վ որ պատերազմի կ՛երթայ մեռնելու համար, պատերազմի ատակ չէ»:

* * *

Հայաստանի վերջին ընտրութիւնները մեծ ծանուցումի մը, հանճարամիտ գովազդի մը պէս եղան. իմ ալ նպատակս այդ ծանուցումէն աւելի բան մը գրել չէ: Բայց ժողովուրդը չկրցաւ իր շալակին բեռցուած կուրամիտ պահպանողականութիւնը թօթուել: Ըսածս կարելի է քիչ մը յաւակնոտ կատակաբանութիւն կ՛երեւի, բայց շատ լուրջ է ազգային փիլիսոփայութեան եւ քաղաքական-գաղափարական տեսակէտէ: Մեր կացութեան հաշուեկշիռը կատարած չենք: Ալ ո՛ւր մնաց` հաշուետուութիւնը: Այլամերժութիւն ու այլակերպութիւն տեղ մը չեն հանդիպիր իրարու` իրենց հանգստաւէտութիւնը չխանգարելու համար: Չես կրնար ամէն ինչ ունենալ` առանց բան մը ունենալու: Չես կրնար ամէն ինչին տոկալ` առանց տոկալու ենթահող ունենալու: Ժողովուրդին կարելի չէ քաւութեան նոխազի մնայուն դեր վերապահել: Մեր գաղափարական զինանոցը ի սպառ պարպուած է: Կը դիմանա՞նք գաղափարախօսական ժողովրդավարութեան. դիմանալէ վերջ կը ցուցադրե՞նք գործնական իրապաշտութեամբ, թէ՞ զինաթափ եղած ենք` ուրիշներն ալ զինաթափ ընելով:

Ո՞րն է ժողովրդավարութեան իմաստը այսօրուան Հայաստանի մէջ: Ո՞րը պիտի ըլլայ վաղուան Հայաստանի մէջ:

Նորընտիր կառավարութիւնը կրնայ վստահեցնել, թէ «դատապարտուած է» յաջողելու: Ինչ որ կը յայտարարուէր ընտրութիւններէն առաջ եւ ինչ որ կը կիրարկուի ընտրութիւններէն ետք, կապ չունի ժողովուրդի շահերուն հետ: Կապ ունի կարծես սեփական անկուշտ շահերու հետ: Հիմա կը տեսնենք, թէ կապ չունի տրամաբանութեան հետ ալ, մինչ տրամաբանութիւնը մնացած է հասարակ ժողովուրդի միակ գործիքն ու ապաւէնը, եւ բարոյական պարտքը` ազգայնօրէն չդաւաճանելու ու չդաւաճանուելու: Կրկնակ յանձնառութիւն, որ չի յարգուիր, որովհետեւ չդաւաճանելու խոստմնադրուժութիւնը, թերագնահատուած արժէքներու խորտուբորտ ճանապարհներու վրայ իր հեւասպառ շունչը կը սպառէ:

Ի՛նչ է, ազգային միջնադա՞ր կը տիրէ, հանգստաւէտ բազկաթոռի միապաղաղ տրամադրութի՞ւն ու տրամաբանութի՞ւն: Իշխանատենչ հանգոյցներու թապուները իբրեւ կեղծապատիր առաքինութիւն ցուցադրելու միտո՞ւմ:

Անցեալը որքան լաւ պահուած է: Արժէքներու անցեալի պահպանման համար օր մը օրանց գործադուլ-հացադուլ մը չեղաւ գործադուլներով ողողուած այս աշխարհին մէջ:

Յառաջադէմ երկիրներուն մէջ ընտրութիւնները անուն ունին: Մեր մօտ ընտրութիւնները անուն չունին. ալ ո՜ւր մնաց ազգանուն ունենային: Հաւասարութիւնը կը նուաճենք միայն գէշ բաներու համար: Անոր օգուտներն ալ պահպանելով` աղմուկ յառաջացնող մենաշնորհեալներուն:

Ի՞նչ օգուտ սպասել մենաշնորհեալներէն, երբ միտքն ու հոգին կը ներշնչուին ստամոքսէն:

Մեր քաղաքագէտները նշանաւո՞ր են, թէ՞ աննշան մարդիկ, որ կը խաղան մեր փոքրիկ հայրենիքին հետ: Իւրաքանչիւրը հայրենասէր է իր պատճառով, բայց այդ հայրենասիրութեան ընդհանրացած բաղդատական որակը կը քննարկենք ուխտադրուժ անապահովութեան մը ուժասպառ միջավայրին մէջ: Կը նմանի պատմութեան մը, որ զուգահեռ պատմութեան մը մէջէն կը ծնի, բայց պատմութիւնը չ՛արգասաւորուիր:

Բիւզանդիոնի մէջ, պատերազմի մը պարտութենէն ետք, զօրքը առաջնորդող կայսրը ցմահ կը մեկուսացուէր վանքի մը մէջ, կամ կը կուրցնէին անոր աչքերը, որպէսզի դարձեալ երկիրը չկարենայ կառավարել…

* * *

Հայրենասիրութիւնը (չ)փոխուեցաւ ելեկտրոնային արհեստագիտութեան մեր ժամանակներուն: Հայաստան կոչուած է ենթակայ մնալու այն քաղաքականութիւններուն, որ ինք անոր հովանաւորեալ ենթակայութիւնը ձեւաւորեց ու պարտադրեց` զուգակշիռ ու զուգակշռող հորիզոնականութեամբ:

Ժամանակին կ՛երգէինք` «Մեր հայրենիք, թշուառ անտէր»:

Անկախութենէն  ետք կ՛երգենք` «Մեր հայրենիք, քաջ անվեհեր»:

Հայաստանի քայլերգը որեւէ ուժ պիտի չկրնայ ջնջել: Հայաստանի եռագոյնը, զինանշանը որեւէ ուժ պիտի չկրնայ քանդել:

Երէկ եւ այսօր ազգային այս մղձաւանջներով կ՛ապրինք, որովհետեւ ե՛ւ քայլերգ կայ, ե՛ւ եռագոյն կայ, ե՛ւ զինանշան կայ, ժամանակի ու ժամանակներու անհաշտ յամառութեան մէջ:

Կը ճանչնամ պարզ մարդ մը, որ պիտի չուզէր մեռնիլ առանց իր դագաղին վրայ եռագոյն դրօշին եւ «Մենք անկեղծ զինուոր ենք» երգեցողութեան: Հաւատացեալի «հաւատամք»-ին պէս բան մը: Այսքան պարզօրէն: Եթէ պարզ մարդու այս երազը շատ մեծ գին ունի` առանց սնամէջ փառասիրութիւն համարուելու: Գաղտնի խորհուրդները յայտնի խորհուրդներէն աւելի գեղեցիկ են: Գաղտնին աղուոր գրաւչութիւն մը ունի, որ կը հոտոտաս, բայց չես տեսներ, որ կը համտեսես, բայց չես կշտանար, որ տարօրինակ տարերք մը ունի, որ վերջալոյս կը յիշեցնէ` առանց մեռնելու եւ առանց մեռցնելու:

Պիտի դիմանանք իրական հայրենասիրութեան, նոյնիսկ եթէ քաղաքագէտներ գտնուին որ մեր ազգային ոգերգին բառերը լրիւ չեն գիտեր: Տեսէք, հայրենասիրութիւնը միավանկ բառ չէ: Վեց վանկերէ կը կազմուի, եւ մենք վեց ենք, վեց հազար ենք, վեց միլիոնէ աւելի ենք: Կենսաւէտ կերպարով հայեր. մօտ թէ հեռու ապրող. նոյնիսկ հեռաւոր ու հեռացած:

Մեր ճանապարհը երկար է,. ճանապարհին հաւաստիքը` կարճ: Ոեւէ մէկը չի կրնար փակել հեռապատկերներու այդ ճանապարհը: Ոեւէ մէկը չի կրնար արգիլել անոր հաւաստիքը:

Քաղաքական հականեխում պէտք է հայ կեանքի քաղաքականութեան  ու քաղաքագէտներուն մօտ: Այդ հականեխումը նոյնինքն անկախութիւնը պէտք է բերէ, բիւրեղացող ինքնապահպանման ձեւափոխող բնազդով, թէկուզ` գոց բերնով չարտայայտուող իմաստախոհութեամբ:

Առանց գին վճարելու բախում չկայ. աշխարհիս որեւէ տեղ չկայ: Ատոր համար ալ պատմութիւնը հոս չի վերջանար, նոյնիսկ երբ չի վերսկսիր:

Եւրոպայի մէջ comics-ներու փառատօն մը 2012-ի ամրան կը կրէր ընդհանուր խորագիր մը. «Միայն սատկած ձուկերը չեն կրնար թիավարել հոսանքն ի վեր»:

Խաբկանքներու մշակման ու հնձման ժամանակներու մէջ կ՛ապրինք: Խաբկանքները տեսլական չունին: Չխոնարհինք գունաւոր թէ անգոյն բռնութեան առջեւ, բաւ է, որ տուն վերադառնանք եւ հայկական օճախի ծխնելոյզէն աւանդական ծուխ դուրս գայ:

Այնքան ատեն որ հայեր կան: Քանի այսօր Հայաստանները երկուք են, երեք են, չորս են, բայց Հայաստանը նահապետականօրէն միայն մէկ է: Երբեմն ուշ, երբեմն ալ` շատ ուշացած:

Փակենք լաւատեսութեամբ: Շատ բան եղած է: Կրնանք աւելին ընել:

 

Աթէնք

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )