Հայրենի Կեանք

Դասական Երաժշտութեան Վեցերորդ
Փառատօնը
Երեւանի Մէջ

Վերադարձի դասական երաժշտութեան վեցերորդ փառատօնին բացումը կատարուեցաւ սեպտեմբեր 24-ին: Փառատօնի շրջանակներուն մէջ պիտի կայանայ ութ նուագահանդէս, որոնք մասնակիցներուն եւ ծրագիրներուն առումով պիտի ըլլան բազմաբնոյթ: Անոնք տեղի պիտի ունենան «Արուեստներու պատկերասրահ» մշակութային հիմնադրամին` Հայաստանի Առաջին տիկին Ռիթա Սարգսեանի բարձր հովանաւորութեամբ:

«Արուեստներու պատկերասրահ» մշակութային  հիմնադրամի նախագահ, փառատօնի հիմնադիր Մարիամ Շահինեան նշեց, որ «Վերադարձի փառատօն» խորագիրով ծրագրի իրականացման հիմնական նպատակը ընդգծուած է արդէն իսկ վերնագրին մէջ` ան կոչ կ՛ուղղէ աշխարհասփիւռ հայերուն. «Մշակութային ձեռնարկին իրականացման զուգընթաց, ծրագիրը փորձ մըն է համայն աշխարհի հայութեան ուշադրութիւնը հրաւիրելու հայրենադարձութեան հարցին, սեփական հողի վրայ ապրելու եւ ստեղծելու սերունդներուն երազանքը իրականացնելու: Մեր իրականութեան մէջ դասական երաժշտութեան այս ինքնատիպ հանդիսութիւնը պիտի դառնայ երկխօսութեան իւրօրինակ հրաւէր, հոգեւոր-մշակութային մնայուն արժէքներ, իսկ դասական արուեստը` հանրութիւնը համախմբելու միջոց»:

Ըստ Մարիամ Շահինեանի, այս տարի փառատօնի շրջանակներուն մէջ պիտի իրականացուին անդրանիկ ներկայացումներ` ըլլայ մասնակիցներու, ըլլայ ծրագիրներու, եւ ըլլայ գործիքներու համադրութեան առումով: Վեց տարուան ընթացքին առաջին անգամ ըլլալով պիտի ներկայացուի սենեկային նուագախումբ: Փառատօնի բացման ելոյթ պիտի ունենայ «Կամերատա» նուագախումբը, որուն հետ հանդէս պիտի գան միջազգային մրցոյթներու դափնեկիր, թաւջութակահար Լեւոն Մուրատեան:

Փառատօնին հիմնադիրը կարեւոր համարած է այն, որ թէեւ բոլորն ալ կ՛ապրին եւ կը ստեղծագործեն արտերկրի մէջ, սակայն իրենց ամէնէն ցանկալի ելոյթները կ՛ունենան հայրենիքի մէջ, այստեղ է ամէնէն խստապահանջ ունկնդիրը, այստեղի ելոյթներուն ժամանակ բոլորը շատ կը յուզուին: «Այս ամէնը հաշուի առնելով` անոնք մեծ հաճոյքով կ՛ընդունին մեր հրաւէրները եւ յաճախ իրենք կը դիմեն մեզի, որպէսզի մասնակցին «Վերադարձին»: Այս ցոյց կու տայ, որ փառատօնը անուանի դարձած է», յայտնած է ան:

Գեղարուեստական առումով փառատօնին իրականացումը կը նպատակադրէ մէկ ծրագիրի շրջագիծին մէջ հայաստանեան ունկնդիրին ներկայացնել բարձրակարգ երաժիշտներու կատարողական արուեստի վերջին ձեռքբերումները, ժամանակակից հայ երգահաններու ստեղծագործութիւններու կատարման միջոցով` խրախուսել եւ օժանդակել նոր ստեղծագործական մտայղացումներու կայացման, մասնակցիլ ժամանակակից ստեղծագործութիւններու հանդէպ հանրային պահանջի ձեւաւորման գործընթացին: Եւ ամէնէն կարեւորը` ծրագիրի իրականացման միջոցով եւս մէկ անգամ բարձրացնել Հայաստանի մէջ դասական արուեստի զարգացման հարցերը: 2007-ին Մարիամ Շահինեանի եւ Գարիկ Նազարեանի կողմէ հիմնադրուած փառատօնը տարբեր տարիներու ներկայացած է բազմազան ծրագիրներով, տասնեակ մը հայազգի արուեստագէտներ կարելիութիւն ունեցած են` վերադառնալու հայրենիք, ելոյթ ունենալու հայ հանդիսատեսին առջեւ, կազմակերպուած են նաեւ վարպետութեան դասընթացքներ, փառատօնի շրջանակներուն մէջ կազմակերպուած են նաեւ մարզային համերգաշարեր:

Բացման ելոյթը կայացաւ սեպտեմբեր 24-ին: Իսկ հոկտեմբեր 3-ին Կոմիտասի անուան սենեկային երաժշտութեան տան մէջ ելոյթ պիտի ունենայ «Տարիուս Միօ» դաշնամուրային զոյգը երկու քոյր` Արմինէ Սողոմոնեան եւ Անահիտ Սողոմոնեան, որոնցմէ մէկը կ՛ապրի եւ կը ստեղծագործէ Հայաստանի մէջ, միւսը` Ֆրանսայի մէջ: Հոկտեմբեր 11-ին Կոմիտասի անուան սենեկային երաժշտութեան տան մէջ ելոյթ պիտի ունենայ «Ֆրաթրես» եռեակը, ինչպէս նաեւ` ջութակահար Ֆեոտր Ռուտինը, սաքսոֆոնահար Հայրապետ Առաքելեանը, դաշնակահար Ռուտոլֆս Վանքս: Հոկտեմբեր 16-ին Կոմիտասի անուան սենեկային երաժշտութեան տան մէջ ելոյթ պիտի ունենան թաւջութակահար Միքայէլ Հախնազարեան եւ դաշնակահար Մարիաննա Շիրինեան: Հոկտեմբեր 18-ին Արամ Խաչատրեանի անուան համերգասրահին մէջ իրականացուելիք երգահանդէսը պիտի կրէ «Արամ Խաչատրեան մրցոյթը Վերադարձ» խորագիրը, որուն  ընթացքին ելոյթ պիտի ունենայ ջութակահար Ֆեոտր Ռուտինը, սաքսոֆոնահար Հայրապետ Առաքելեանը եւ Հայաստանի պետական երիտասարդական նուագախումբը:

Հոկտեմբեր 21-ին  տեղի պիտի ունենայ դաշնամուրային երաժշտութեան երեկոյ, իսկ հոկտեմբեր 24-ին նուագահանդէս` նուիրուած Վաչէ Ումր-Շատի ծննդեան 90-ամեակին: Իսկ հոկտեմբեր 31-ին` փառատօնի հանդիսաւոր փակման ժամանակ, Արամ Խաչատրեանի անուան համերգասրահին մէջ ելոյթ պիտի ունենան դաշնակահարներ Վահագն Պապեան եւ Պորիս Կիլտպուրկը:

Փառատօնին գլխաւոր հովանաւորն է` «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.» ընկերութիւնը:

Հայկական Ժայռապատկերները` ԵՈՒՆԵՍՔՕի
Համաշխարհային
Ժառանգութեան Ցանկին Մէջ

Հայկական ժայռապատկերները մօտ օրէն պիտի ներառուին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ: Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան պաշտօնական կայքէջը հաղորդած է, որ այս մասին յայտնած է Սաքսոնիա Անհալթ շրջանի փրոֆեսէօր Էարալտ Մելլըր` Հայաստանի մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեանի հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին:

Նշենք, որ քանի մը օր առաջ Յասմիկ Պօղոսեան ընդունած է Գերմանիոյ Սաքսոնիա Անհալթ շրջանի մշակոյթի նախարար Շթեֆան Տորկելոհի գլխաւորած պատուիրակութիւնը, որուն մաս կը կազմէր փրոֆեսէօր Էարալտ Մելլըր:

Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հնագիտութեան եւ ազգագրութեան ուսումնարանի տնօրէն Պաւել Աւետիսեանի հետ Էարալտ Մելլըր կը ղեկավարէ Ջերմուկի եւ Սիսիանի մէջ 2011-ին ընթացք առած հայկական ժայռապատկերներու հետազօտութեան հայ-գերմանական միացեալ ծրագիրը: Նախատեսուած է ստեղծել հայկական ժայռապատկերներու մասին տեղեկութիւններ փոխանցող համացանցային կայքէջ, որ նաեւ պիտի օժանդակէ Հայաստանի մէջ զբօսաշրջութեան զարգացման: 2012 օգոստոսին փոքր քառաթիռ սարքի մը միջոցով կատարուած են օդային նկարահանումներ: Նախարարին հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին Էարալտ Մելլըր զանոնք ներկայացուցած է Յ. Պօղոսեանի ուշադրութեան` յիշեցնելով, որ այդ բոլորը Հայաստանի մշակութային ժառանգութեան անգնահատելի արժէքներ են, հնագոյն անգտանելի ժայռապատկերներ են:

Գինիի Փառատօն` Արենիի Մէջ

Հոկտեմբեր 6-ին Արենիի մէջ տեղի պիտի ունենայ արդէն աւանդական դարձած գինիի փառատօնն: Այս մասին «Փանորամա»-ին յայտնեց փառատօնի համակարգող Մերի Առաքելեան: Ան նշեց, որ փառատօնին կազմակերպումը կը նպատակադրէ միջազգային եւ ներքին զբօսաշրջային շուկային մէջ նպաստել Հայաստանի եւ Արենի համայնքին` իբրեւ բարենպաստ եւ գրաւիչ զբօսաշրջավայրի (նաեւ` գինեգործութեան բնօրրանի եւ գինիի միջազգայնացման կարեւորագոյն բաղկացուցիչ մասերէն մէկուն), նկարագիրի ձեւաւորման, Արենիի եւ այլ համայնքներու մէջ զբօսաշրջութեան զարգացման:

Մ. Առաքելեանի համաձայն, փառատօնին ընթացքին պիտի կայանայ արհեստավարժ ձեւերով գինի, տնական գինի եւ պանիր արտադրողներու ցուցահանդէս-վաճառք, մրցումներ, «Հայաստանը ձեր աչքերով» լաւագոյն գինիի պիտակի մրցում (գծանկար), արտադրողներու ծիրին մէջ «Ոսկէ տակառիկ 2012» լաւագոյն գինիի մրցում, տնական գինի արտադրողներու մրցում, գորգերու ցուցահանդէս, ազգային երաժշտութիւն, պար, խաղեր եւ թատերական բեմադրութիւններ:

Նշենք, որ փառատօնը կը կազմակերպուի Հայաստանի կառավարութեան 2011 թուականի 13 յունուարին տրուած որոշումով «Արենի» հիմնադրամին եւ Հայաստանի ելեւմուտքի նախարարութեան միջեւ կնքուած համաձայնագիրի ծիրին մէջ:

Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարին Հանդիպումը
Հայ
Սուրիական Գործարար Խորհուրդի
Ղեկավարներուն
Հետ

Սեպտեմբեր 17-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց Սուրիոյ առեւտուրի խորհուրդի անդամ, հայ-սուրիական գործարար խորհուրդի  նախագահ Լեւոն Զաքի Ետալեանը եւ Տէր Զօրի մէջ Հայաստանի պատուոյ հիւպատոս, հայ-սուրիական գործարար խորհուրդի  փոխնախագահ Սուրէն Վարդանեանը:

Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան Հայաստանի մէջ ապաստանած սուրիահայերը յուզող շարք մը հարցեր: Ներկայիս գործազրկութեան հարցը կը շարունակէ մնալ ամէնէն կարեւորը: Հիւրերը ներկայացուցին Հայաստանի մէջ սուրիահայերուն աշխատանքի ապահովման եւ ընկերային հարցերու լուծման իրենց տեսլականը: Հանդիպման աւարտին նախանշուեցան որոշ ուղիներ եւ մօտեցումներ, որոնց իրականացումը կարելի պիտի դարձնէ սուրիահայերուն դժուարութիւններուն արդիւնաւէտ հարթումը:

Հրանուշ Յակոբեան հիւրերուն հաւաստիացուց, որ սուրիահայերուն վերաբերող հարցերը, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի յանձնարարութեամբ, Հայաստանի բոլոր նախարարութիւններուն եւ յատկապէս  սփիւռքի նախարարութեան անմիջական ուշադրութեան առարկան են:

Երեւանի Մէջ Կայացաւ «Եւրոպական
Ժառանգութեան
Օրեր» Ձեռնարկը

Սեպտեմբեր 29-30ին Հայաստանը մշակութային ժառանգութեան ճանաչման եւ հանրահռչակման միտումով շարք մը ձեռնարկներով միացաւ «Եւրոպական ժառանգութեան օրեր» ձեռնարկին:

Շեշտելով կարեւորութիւնը պատմական մշակութային զբօսաշրջութեան զարգացման գործին մէջ հարաւային միջանցքի դերակատարութեան` վերջին տարիներուն մեծ ժողովրդականութիւն վայելող «Եւրոպական ժառանգութեան օրեր» ձեռնարկը կազմակերպուեցաւ «Ճանապարհ» խորագիրին ներքեւ:

Երկու օր շարունակ Հայաստանի բոլոր մարզերուն մէջ բազմաթիւ պատմական մշակութային յուշարձաններ, 50-է աւելի թանգարաններ խորագիրին համահունչ, 100-է աւելի ձեռնարկներով եւ յատուկ ցուցադրութիւններով անվճար հիւրընկալեցին հասարակութեան լայն խաւ մը: Ժառանգութեան պահպանութեան ոլորտի բազմաթիւ մասնագէտներ վարպետաց դասերու, դասախօսութիւններու, նորովի մեկնաբանութիւններու միջոցով հանրութեան ներկայացուցին մշակութային ժառանգութեան պահպանութեան ուղղուած իրենց գործունէութիւնը, վերջին տարիներու ձեռքբերումները:

«Եւրոպական ժառանգութեան օրեր» ձեռնարկը պաշտօնապէս հաստատուած է 1991-ին Եւրոխորհուրդին կողմէ: 1999-էն ի վեր ձեռնարկները կ՛իրականացուին Եւրոխորհուրդ-Եւրոմիութիւն համագործակցութեամբ` «Եւրոպա. միասնական ժառանգութիւն» կարգախօսով:

Սուրիական Կրթական Ծրագրով Դպրոց`
Երեւանի
Մէջ

Երեւանի քաղաքապետարանի հովանիին տակ գործող դպրոցներէն մէկուն մէջ պիտի բացուի դպրոց մը, որուն ծրագիրը համաձայն է սուրիական կրթական ծրագիրին: Այս դպրոցը նախատեսուած է սուրիահայ այն աշակերտներուն համար, որոնց ծնողները կը նախընտրեն, որ իրենց զաւակը այդ դասընթացքին հետեւի: Սուրիահայ աշակերտներուն արձանագրութիւնը տեղի պիտի ունենայ 2-3 հոկտեմբերին, իսկ դասերը պիտի սկսին 8 հոկտեմբերին  Նար Դոսի անուան թիւ 14 դպրոցին մէջ: Այս ծրագիրը կ՛իրականանայ Երեւանի քաղաքապետարանի, Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան, Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան աջակցութեամբ, ինչպէս նաեւ` Կիլիկեան բարեսիրական միութեան հովանաւորութեամբ:

Աշակերտները հայոց լեզու (արեւելահայերէն) եւ հայոց պատմութիւն նիւթերուն պիտի հետեւին որոշուած ծրագիրէն դուրս:

Երեւանի Մէջ Կը Կառուցուի Կոմիտաս Վարդապետի
Թանգարան
Հիմնարկ

Երեւանի մէջ Կոմիտասի զբօսայգիին յարող տարածքը 10 ամիսէն պիտի զարդարուի Կոմիտաս վարդապետի թանգարան-հիմնարկով: Շէնքի համալիրի նախագիծը հանրութեան ներկայացնելու հանդիսաւոր արարողութիւնը տեղի ունեցաւ 20 սեպտեմբերին, եւ անոր ներկայ եղաւ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան:

Հանրապետութեան նախագահը Կոմիտասի թանգարան հիմնելու առաջարկ ներկայացուցած էր «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուներու խորհուրդի նիստին:

Ըստ  ճարտարապետ Արթուր Մեսչեանի, շէնքին մէջ պիտի ըլլայ կոմիտասեան խորհրդաւորութիւնը: Կեդրոնը միայն թանգարան պիտի չըլլայ, այլ անիկա պիտի եռայ մշակութային աշխուժ կեանքով: Ա. Մեսչեան յոյս ունի, որ կարելի ըլլայ հաւաքել ամբողջ աշխարհին մէջ տարածուած Կոմիտասի իրերը:

Ճարտարապետական իւրայատուկ կառոյց է նաեւ 200 հոգինոց դահլիճը: Այստեղ պիտի գործէ հոգեւոր երաժշտութեան ուսումնասիրութեան կեդրոն, որուն մեծ յոյսեր կը կապէ երաժիշտ Տիգրան Մանսուրեան:

«Մեր երաժշտութեան Մեսրոպ Մաշտոցն է Կոմիտասը: Այս շէնքը պիտի դառնայ տեսակ մը կեդրոն, ուր նոր հիմերու վրայ պիտի շարունակուի Կոմիտաս երաժիշտին ձգած մշակութային ժառանգութեան ուսումնասիրութիւնը», նշած է Տ. Մանսուրեան:

Պատահական չէ նաեւ թանգարանի վայրին ընտրութիւնը: Անիկա պիտի ըլլայ հաւաքավայր` հայ եւ օտար ուսումնասիրողներուն համար: Կոմիտասը պէտք չէ ըլլայ միայն կուռք, զոր կը պաշտեն, այլ պէտք է մօտէն ճանչնալ զայն:

«Մենք կը գտնուինք նուիրական վայրի մը մէջ, ուր կը հանգչին մեր ժողովուրդին մեծագոյն զաւակներէն շատերը: Այդ սրբազան անուններուն մէջ, սակայն, կայ մէկը, որ բացառիկ է ամէն ինչով: Խօսքս Կոմիտաս վարդապետի մասին է: Ան գրեթէ ամէն ինչ էր` երգահան, բանահաւաք, ազգագրագէտ, երաժշտագէտ, խմբավար, մանկավարժ: Անոր անհատականութիւնը շատերու հետ կը համեմատեն, անոր կատարած վիթխարի գործը համեմատուած է շատ մեծ գործերու հետ: Բոլոր համեմատութիւններն ալ, ի հարկէ, կը կաղան, բայց կայ համեմատութիւն մը, որ ամենամօտն է ճշմարտութեան: Ան հայ երգի եւ երաժշտութեան Մաշտոցն է», ըսած է Սերժ Սարգսեան:

Շինարարութիւնը պիտի աւարտի յառաջիկայ տարի: Ոմանց համար տակաւին հարցական է, որ այս կառոյցը պիտի ծառայէ՞ իր նպատակին, մանաւանդ որ ներկայ սերունդին մեծամասնութիւնը այս երաժշտութեամբ հետաքրքրուած չէ:

 Պատրաստեց՝
ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )