50 Տարի Առաջ ( 5 Հոկտեմբեր 1962 )

Հայ Կեանք

«Մուսա Լերան 40 Օրերը»
Պաստառի
Վրայ

Սան Ֆրանսիսքոյէն կը տեղեկացնեն, որ հռչակաւոր Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լերան 40 օրերը» գործը այս ամառ Յունաստանի մէջ ժապաւէնի պիտի առնուի: Լուրը հաղորդած է «Սան Ֆրանսիսքօ Քրոնիքըլ» թերթը, ըստ որուն` ժապաւէնին գլխաւոր դերակատարուհին պիտի ըլլայ Հենրի Ֆոնտային աղջիկը` Ճէյն Ֆոնտա:

Ասկից մօտ տարի ու կէս առաջ անգամ մը խօսուած էր «Մուսա Լերան 40 օրերու» շարժանկարի վերածուելու մասին: Այդ լուրը հաղորդուած էր «Նիւ Եորք Թայզմ»-ին կողմէ: Հոն կ՛ըսուէր, որ վէպը թատերգութեան պիտի վերածէ հռչակաւոր թատերագիր-արտադրիչ Քարլ Ֆորմեն, «Նաւորոնի թնդանօթները» պատերազմական շատ հետաքրքրական ժապաւէնին հեղինակը:

Քարլ Ֆորմէ, իր այս գործին համար արտադրիչ ընկերութենէն ՄԿՄ-էն պիտի ստանար 225 հազար տոլար եւ տասնորդ մը` ժապաւէնի հասոյթէն: Սպասենք ուրեմն, որ հայ կտրիճներուն քաջագործութիւնը պատմող այս միջազգային գրականութեան մէջ մտած վէպը շարժանկարի վերածուի:

25 տարի առաջ Հոլիվուտի ընկերութիւնները աճապարեցին այս գործը շարժանկարի վերածելու համար, սակայն թուրքերը արգելք հանդիսացան անոր` ամերիկեան կառավարութեան միջամտութիւններով:

Սակայն այս անգամ անկախ ընկերութիւն

մըն է այս ժապաւէնը, արտադրողը եւ յարմար վայրի մը Յունաստանի մէջ, ուր ասկէ երկու տարի առաջ պատրաստուած էր ուրիշ հակաթուրք ժապաւէն մը` Նիքոս Քազանծաքիսի «Քրիստոս վերախաչուած» գործը, ֆրանսական ընկերութեան մը կողմէ:

Ուիլիըմ Սարոյեանի
«
Աղջիկները» Պրոտուէյի Վրայ

Լեւոն Քէշիշեան կը գրէ Նիւ Եորքէն .

Երկար բացակայութենէ մը ետք, Ուիլիըմ Սարոյեան կրկին կու գայ Պրոտուէյ: Իր նոր թատերգութիւնը կը կոչուի «Աղջիկները»: Մեր ստացած տեղեկութեանց համաձայն, հայազգի գրագէտը ինք պիտի ղեկավարէ իր այս նոր թատերգութեան բեմադրութիւնը:

Ֆիլիփ Հանսըն կը ներկայացնէ Ուիլըմ Սարոյեանի «Անունս Արամ է» գործը առանձին կը վերականգնէ այս հոյակապ գործը ու բոլոր անձերը, որ մուտք գտած են Սարոյեանի գրքին մէջ: Ներկայացումը տեղի պիտի ունենայ «Պրուքլին աքատեմի աֆ միւզիք» սրահին մէջ:

Սարոյեան իր մասնակցութիւնը կը բերէ «Քանտիտ քամերա» հեռատեսիլի յայտագրին, 3-4 վայրկեան տեւող գործ մը պատրաստած է այս յայտագրին համար:

Այս եղանակին համար միակ գործն է, զոր ան կը ներկայացնէ Նիւ Եորքի հեռատեսիլէն:

 

Տոմսեր

Քոզաքներու Հայրենադարձը

Երկու օր առաջ Պոլսէն հեռագիր մը կը յայտնէր քոզաքներու հայրենադարձը` Խ. Միութիւն: Այս քոզաքներուն պապերը, կ՛ըսէր նոյն լուրը, հարիւր տարի առաջ եկած են Թուրքիա, երբ Նիքոլա Ա. ցարը հրամայած էր անոնց ածիլել իրենց մօրուքները:

Հարիւրաւոր քոզաքներ մերժած էին հրաժարիլ իրենց պատկառելի աւանդական մօրուքներէն, զորս խնամած էին սերունդէ սերունդ: Յետոյ, առնելով իրենց ընտանիքներն ու մօրուքները, կը չուեն Թուրքիա:

Մարմարայի ափերուն վրայ, ձկնորսութեամբ եւ հողամշակութեամբ, մօտ հարիւր տարի կ՛ապրին` աճելով ու բազմանալով: Վերջերս, սակայն, այլասերման սպառնալիքը մինարէի պէս կը ցցուի իրենց առջեւ:

Տարիներու ընթացքին, ամուսնութիւններով թէեւ բազմացած, սակայն ի վերջոյ հազարի մօտ այդ ռուսերը մեծ մասով իրարու խնամի դարձած էին: Կարելի չէր այժմ ամուսնացնել իրենց զաւակները` առանց խախտելու քրիստոնէական եւ բարոյական կանոններ: Ու կ՛որոշեն վերադառնալ հայրենիք:

Լրագրող մը կը պատմէ քոզաք հայրենադարձ ղեկավարի մը հետ իր տեսակցութիւնը, հետեւեալ կերպով.

– Սիրելի պարոն քոզաք, իմացանք, որ Հայրենիք կը վերադառնաք: Ի՞նչ պատճառներէ մղուած որոշեցիք այս վերադարձը:

– Ամուսնական պատճառներով:

– Կրնա՞ք մանրամասնել, որովհետեւ, ինչպէս ծանօթ է, ամուսնական բազմաթիւ պատճառներ կան:

– Մեր ժողովուրդին գոյութիւնը վտանգուած է այս օտար ափերուն վրայ: Այլասերումը կը սպառնայ, մանաւանդ` խառն ամուսնութիւններով: Չենք կրնար մեր զաւակները ամուսնացնել մեր ժողովուրդին մէջ, եւ պարզ է, որ օր մը պիտի կորսուինք, այն ալ` թրքական ծովուն մէջ…

– Եկեղեցի չունի՞ք` իբրեւ կարեւոր ազդակ ազգապահպանման:

– Ունինք, անունն ալ` Սուրբ Բանթելէիմոն (բազում ողորմ) է. սակայն, եթէ մեր տղաքը եւ աղջիկները թուրքերու հետ ամուսնանան, ո՞վ եկեղեցի պիտի երթայ…

– Քոզաք գրականութեան ապագային մասին չէ՞ք մտածեր: Գիտէք, թէ գրականութիւնը միայն ազատ պայմաններու մէջ կրնայ զարգանալ: Կենսական հարց է:

– Սիրելի՛ բարեկամ, ամուսնացնելիք վեց հատ աղջիկ ունիմ, եւ անոնց քոզաք ամուսին գտնելէն աւելի մեծ հարց չկայ ինծի համար:

– Ուրեմն, հայրենիք վերադառնալու համար պիտի հրաժարի՞ք նոյնիսկ ձեր մօրուքներէն, որոնք դարերէ ի վեր զարդարած են ձեր կզակները` աւանդութիւն դառնալով:

– Փեսացուներ ունինք, որոնք ոչ միայն իրենց մօրուքը, իրենց մազերն իսկ կորսնցուցած են, եւ տակաւին քոզաք հարսի մը նշոյլը չ՛երեւիր հորիզոնին վրայ: Ի՞նչ կ՛ըսէք:

Տեսակցութիւնը այստեղ կը վերջանայ, եւ քոզաք ղեկավարը կը խոստանայ, իր վեց աղջիկները հայրենիքի մէջ ամուսնացնելու պարագային, եօթն օր եօթը գիշեր հարսնիքի հրաւիրել, նաեւ` այս տողերուն ընթերցողները, անխտիր:

ԳԻՍԱՒՈՐ

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )