Սաֆարովի Մասին Չխօսեցի՞ք, Պարո՛ն Նալբանդեան
ԳԷՈՐԳ ԱՒՉԵԱՆ
ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի համանախագահները յայտարարութիւն են տարածել Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպման վերաբերեալ, որը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 27-ին, Փարիզում:
Նախապէս` ոչ պաշտօնական զրոյցների ժամանակ մեզ բոլորիս հաւաստիացնում էին, թէ բանակցային սեղանին հայկական կողմից անպայման դրուելու են Սաֆարովի արտայանձնման պատմութեան հետ առնչուող նոր դիրքորոշումները: Աւելի՛ն. զարմանում էին, որ մի՞թէ այնքան «քթածակ» չունենք, որ հասկանանք այդ հանդիպման նպատակն ու օրակարգը:
Հանդիպումը կայացաւ: Յայտարարութեամբ հանդէս եկաւ ԵԱՀԿ ՄԽ-ն: Յայտարարութեան մէջ, որի բնագիրը տեղադրուած է ԵԱՀԿ պաշտօնական կայքում, կարեւորւում է լարուածութեան նուազեցման անհրաժեշտութիւնը եւ առաջարկւում է խաղաղ գործընթացի զարգացման աշխատանքային գաղափար, որը կը քննարկուի համանախագահների` նոյեմբերին տարածաշրջան կատարելիք այցի ժամանակ:
Հերթական անհասցէ ու ընդհանուր ասուած ձեւակերպումները, հերթական սովորական յայտարարութիւնը… Ու ոչ մի խօսք Սաֆարովին արտայանձնելու եւ նրան` եւրոպական արժէքներին խայտառակ ձեւով հակասող որոշմամբ ներում շնորհելու մասին: Իշխանամէտ վերլուծաբանները, ովքեր ջանք չէին խնայում այդ հանդիպման «մեխը մեխել» Սաֆարովի արտայանձնման դէպքի մանրամասների եւ դրանց յարուցած հետեւանքների մասին փաթեթը բանակցային սեղանին «չլմփացնելու» հեքիաթը «վերլուծելիս», յուսով ենք` հերթական անգամ յուսախաբ եղան:
Բայց յուսախաբ եղանք նաեւ մենք բոլորս` ազգովի, քանի որ այդ` ի սկզբանէ այսպիսի աւարտ ու արդիւնք խոստացող հանդիպմանը ներկայացանք պատրաստակամօրէն եւ դրանով, մեր մէջ ասած, «օրինազանցեցինք» Ալիեւի որոշումը` կապուած Սաֆարովի գործի հետ, ապացուցեցինք, որ ինչ էլ ազրպէյճանցիները բերեն մեր գլխին, միեւնոյն է, հեզ ու խոնարհ վազելու ենք բանակցելու:
Մի խօսքով` ԵԱՀԿ կայքում ներկայացուած յայտարարութեան մէջ նշւում է նաեւ, որ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարարները ընդգծել են խաղաղ կարգաւորմանը հասնելու ուղղութեամբ գործունէութիւն ծաւալելու պատրաստակամութիւն:
Այսպիսի պատրաստակամութիւն յայտնելուց, որքան յիշողութիւնս չի դաւաճանում, բանակցային ամբողջ գործընթացի ժամանակ կողմերից եւ ոչ մէկը չի խուսափել: Բայց հայկական կողմը միշտ ասպետօրէն հաւատարիմ է մնացել իր յայտնած պատրաստակամութեանը, իսկ ազրպէյճանցիները միշտ «տակից» մի հակառակ բան են արել, եւ խոշոր հաշուով` նրանք շահել են իրենց բոլոր նախաձեռնութիւններում: Նոյնիսկ վերջին` Սաֆարովի հետ կապուած նախաձեռնութիւնում, քանի որ, անկախ հանգամանքից, թէ միջազգային հանրութիւն կոչուող անդէմ ու անհասցէ երեւոյթը որքան դատափետեց Ազրպէյճանին, նրանք կարողացան իրենց առաջնային նպատակն իրագործել` հոգեբանական ահաբեկման ենթարկել Հայաստանի, Արցախի եւ համայն աշխարհի հայութեանը:
Ու արդէն ժամանակն է` լրջօրէն մտածելու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախկին արտաքին գործերի նախարար Արման Մելիքեանի հարցի մասին` Հայաստանն, առհասարակ, արտաքին քաղաքականութիւն ունի՞, թէ՞ ոչ: Թէ՞ ամէն անգամ Հայաստանի ներկայացուցիչներին ստրուկի պէս կը կանչեն ու զոռով կը նստեցնեն ինչ-որ բանակցային սեղանի շուրջ:
«Երկիր»