50 Տարի Առաջ (6 Դեկտեմբեր 1962)
Տոմսեր
Անժամանակ Երկիր Մը
Թուրքիոյ մէջ պաշտօնավարող ամերիկացիներ, զզուած ըլլալով իրենց շուրջ թափառող, սիկարեթ խնդրող թուրք մուրացկաններէն, իրենց ինքնաշարժներու պատուհաններուն փակցուցած են թուղթեր` ճիկարա եոք (սիկարեթ չկայ):
Թուրքերը բողոքած են այս «անմարդկային» վերաբերումին համար եւ խնդրած են, որ մուրալու արտօնագրեր տրուին իրենց արեւմտեան ազգերու մէջ պատելով ապրելու համար:
Մէկ քաղաքի մէջ ներկայացած են տասնհինգ հազար մուրացկաններ: Ամերիկացիք բողոքած են, սակայն թուրք պատմագէտ մուրացկան մը յիշեցուցած է, որ Անգլիոյ մէջ քսան հազար մուրացկաններ ներկայացած էին Շրուզպըրիի լորտին յուղարկաւորութեան` հոգեհաց խնդրելով:
– Այս դէպքը ԺԶ. դարուն տեղի ունեցած է,- կը պատասխանէ ամերիկացի մը` զարգացած մուրացկանին,- հիմա քսաներորդ դարուն մէջ ենք:
– Ո՛չ սակայն Թուրքիան, ուր տակաւին քարէ դարուն մէջ ապրող մարդիկ կան,- կը պատասխանէ համալսարանական թուրք մուրացկանը:
Խորհրդակցութիւններէ ետք կ՛որոշուի Թուրքիան նկատել անժամանակ երկիր մը, ուր ամէն բան կարելի է արդարացնել:
Զինուորականութիւնը քսաներորդ դարուն հասած է` Ամերիկայի կռնակը բարձրանալով:
Քաղաքականութիւնը միջին դարերը կ՛ապրի` յաճախ մուրալով եւ երբեմն կախաղան բարձրացնելով իր ղեկավարները, բանտ նետելով ամբողջ խորհրդարանը իր «անձեռնմխելի» երեսփոխաններով, հանրապետութեան նախագահով…
Իսկ ժողովուրդը կ՛ապրի քարէ դարէն մինչեւ քսաներորդը` կողոպուտով, մուրալով, անօթութեամբ, եւ քանի մը նախարարներու շքեղ ինքնաշարժներով:
Այս համաձայնութենէն ետք թուրք համազգային միութիւնը, մուրալով ծաղկեպսակ մը ձեռք ձգած, եւ գացած դրած է ասանկ չքնաղ հանրապետութեան մը հիմնադիր Աթաթիւրքի դամբարանին վրայ` լալով, ողբալով…
ԳԻՍԱՒՈՐ
Երգիծանքը
Երկաթէ Վարագոյրի Ետին
Պուտափեշտի վարժարաններէն մէկուն մէջ ուսուցիչը կը հարցնէ աշակերտներուն, թէ քաղաքներու բնակչութիւնը ինչո՞ւ շատցած է:
Աշակերտ մը կը պատասխանէ եւ կ՛ըսէ.
– Որովհետեւ, գիւղերու բնակչութիւնը դէպի քաղաքները կը խուժէ:
– Ի՞նչ պէտք է ընել ասոր առաջքը առնելու համար,- կրկին կը հարցնէ ուսուցիչը:
– Պէտք է քաղաքներուն մէջ ալ քոլեքթիւներ հիմնել,- կը գոչէ աշակերտը:
***
Արեւելեան Պերլինի բնակիչներէն մէկը կը հարցնէ իր բարեկամին:
– Ի՞նչ պիտի ընէիր, եթէ յանկարծ Ամօթի Պատը փլցնէին:
– Ծառի մը վրայ պիտի մագլցէի,- կը յարէ ան:
– Ինչո՞ւ,- կը հարցնէ առաջինը:
– Ոտնակոխ չըլլալու համար, բարեկամ,- կը յարէ երկրորդը:
***
Խորհրդային մասնագէտներուն Քուպա ժամանումին պատճառով հետեւեալը կը պատմուի Քուպայի մէջ.
Ուսուցիչ մը իր դասարանի աշակերտներէն մէկուն կը հարցնէ.
– Փեփիթօ, ո՞վ էր Նափոլէոն:
– Շատ դիւրին հարցում մըն է պարոն ընկեր. ան թեքնիքօ (մասնագէտ) մըն էր, որ Ֆրանսան իր բախտին լքելով` գնաց օգնելու Իտալիոյ, Եգիպտոսի եւ ուրիշ բազմաթիւ երկիրներու եւ ապա իր փնտռածը գտաւ Ուաթերլոյի մէջ…
***
Արեւելեան Պերլինի պահակազօրի տասնապետ մը կը հարցնէ յիսնապետին.
– Եթէ դէպի Արեւմտեան Պերլին փախչիմ, պիտի կրակե՞ս իմ վրաս:
– Անշո՛ւշտ,- կը պատասխանէ ան:
– Իսկ դո՞ւն:
– Ո՛չ, կը յարէ տասնապետը:
– Քանի որ այդպէս է, ես կ՛երթամ,- կը գոչէ յիսնապետը:
***
Խորհրդային Միութեան մէջ մարդահամարի մը ընթացքին կը հարցնեն ճերմակ մազերով գիւղացիի մը.
– Քանի՞ տարեկան ես, ընկեր:
– Քսանեօթը,- կը պատասխանէ ան:
– Կ՛երեւի, թէ տարիքդ մոռցած ես,- կը յարեն մարդահամարի պաշտօնեաները:
– Բնա՛ւ երբեք,- կը պատասխանէ ծերունին: – Իրականութեան մէջ 72 տարեկան եմ, սակայն յեղափոխութենէն ասդին մեր ապրածին կեա՞նք կ՛ըսէք դուք: