ՀՅ Դաշնակցութեան 122-ամեակ. Մենք Ենք Տէրը Մեր Ճակատագրին

ԴՐՕ

Դաշնակցութիւնը կամք ու խիզախութիւն ներշնչեց հային, որին` իբրեւ վախկոտի` հեգնում էին ամէնքը:

«Հայը արի՜ւն տեսաւ», հեգնաբար ասում էր թուրքը, երբ հայը բողոքում էր որեւէ բռնութեան դէմ:

«Դու վախկոտ ես, դու ստրուկ ես, դու հայ ես»,- լեռնցու բերնով ու լեռնցու հոգեբանութիւնը տալով` իր երկրի մէջ ասում էր Պուշկինը:

Եւ այսպէս` ամէնքը:

Իր արի գործերով` Դաշնակցութիւնը հիմից յեղաշրջեց այս հոգեբանութիւնը եւ յարգանք պարտադրեց ամէնքին:

Դաշնակցութիւնը իրեն նշանաբան ընտրեց պայքարը ամէ՛ն բռնութեան դէմ, անկախ այն բանից, թէ որտեղից է գալիս այդ բռնութիւնը եւ ի՛նչ բանի դէմ ուղղուած նա,- պատուի՞, լեզուի՞, կրօնքի՞, ազգի՞, թէ հայրենիքի…:

Այո՛, դաժան ու անհաւասար էր մեր պայքարը…:

Այն ժամանակ էլ դաշնակցականները «խենթ»-եր էին նկատւում:

Գտնւում էին մարդիկ, որոնք մեզ ասում էին. «Մենք ի՞նչ ուժ ունենք, որ կարողանանք մեր ձայնը լսելի դարձնել եւ մեր կամքը պարտադրել»:

Բայց ժամանակը երբ եկաւ, մենք տեսանք փաստերը:

1903ին, մեր եկեղեցական կալուածների գրաւման ժամանակ, Դաշնակցութիւնը արդէն պատրաստած էր գետինը եւ հայութիւնը մէկ մարդու նման ոտքի կանգնեց եւ ծառացաւ ցարական կառավարութեան հրամանագրի դէմ: Այս ծառացումը եղաւ այնքան ազդու, որ ցարական կառավարութիւնը յետ առաւ իր հրամանագիրը եւ հայութիւնը իր կամքը պարտադրեց բռնակալին:

1905-ին, նոյն նենգ ու դաւադիր ցարական կառավարութիւնը գաղտնօրէն զինեց Անդրկովկասի թաթարներին, այդ շրջանի հայութիւնը ջարդել տալու ծրագրով:

Սակայն հայութեան պաշտպան Դաշնակցութիւնը այնպիսի շանթահարիչ հակահարուած հասցրեց, որ ո՛չ միայն հայութիւնը փրկուեց ամէն ջարդից, այլեւ, շշմած` նենգ բռնակալը ստիպուած եղաւ արագօրէն հրաժարուել իր ոճրային ծրագիրներից:

Դաշնակցութիւնը թէ՛ այդ օրերին – եւ թէ մինչեւ այսօր , քարոզեց մի բան, որ հայութիւնը իր փրկութիւնը պէտք է ապահովի նախ իր սեփական ուժերին ապաւինելով:

Եւ նախ ի՛նքը պէտք է փակի իր հաշիւները իր դահիճների հետ…

Եւ երբ Մեծերը, անթիւ խոստումներ մեզ տալուց յետոյ, անտարբերօրէն դիտեցին մեր մեծ ողբերգութիւնը եւ անպարտ արձակեցին արիւնոտ ջարդարարներին, Դաշնակցութիւնը ի՛նքը կարգադրեց այդ հաշիւները, լինի Պերլինի թէ Հռոմի, Պոլսոյ թէ Թիֆլիսի, Երեւանի, Պաքուի եւ թէ այլ քաղաքներու փողոցներում…:

Դաշնակցական անթիւ ու անհամար հերոսներ եւ նահատակներ իրենց կեանքի գնով մեզ սովորեցրին կռուել մեր պատուի եւ իրաւունքի համար:

Այսօր, մենք չենք կարող շեղուել մեր անզուգական նախնիքների ընտրած ուղիից: Այսօր նոյնն է մեր պայքարը: Մենք հաւատում ենք, որ մե՛նք ենք տէրը մեր ճակատագրին:

Այսօր եւս, մեր դաշնակցական երիտասարդութիւնը պէտք է պատրաստ լինի ամէն զոհողութեան: Մեր անթիւ հերոսների հոգիները պէտք է իմանան, որ մենք շարունակում ենք քայլել նրանց ճանապարհով:

Այսօր էլ կը գտնուեն ոգիով տկար ու խեղճ մարդիկ, որոնք մեզ «խենթ» կ՛անուանեն եւ կը յայտարարեն, թէ մենք շատ ենք փոքր մեր ճակատագիրը տնօրինելու եւ մեր կամքը պարտադրելու համար:

Դրա պատասխանը հայ ժողովուրդը տալիս է իր ազգային դրօշով, իր Եռագոյնով:

Եռագոյնին մէջ տիրակալողը մի գոյն է, որ խորհրդանշում է հայ ժողովուրդի դարաւոր պայքարը, նրա թափած արիւնը, նրա անվերջանալի տառապանքն ու զոհողութիւնները` յանուն իր ազգային գոյութեան, յանուն իր անկախութեան:

Այդ պայքարն է, որ պիտի շարունակենք մենք: Թող մեզ «խենթ» անուանեն: Սակայն Դաշնակցութեան ոգիով առաջնորդուող ազատատենչ հայութիւնը պիտի չդաւաճանի վերջին 60 տարիների անթիւ նահատակների եւ հերոսների աւանդին:

Նա պիտի տանի մեր սուրբ պայքարը, մինչեւ որ հայ ժողովուրդը տէր դառնայ իր իրաւունքներին, մինչեւ որ արդարութիւնը հնչի նաեւ մեզ համար: