Խմբագրական

Արամ Սահակեան

(Մահուան Քառասունքին Առթիւ)

Քառասուն օր առաջ ընդհանուր սուգի եւ խոր վշտի մէջ հողին յանձնեցինք ընկ. Արամ Սահակեանի անշունչ մարմինը, որ անժամանակ կը բաժնուէր մեզմէ` ետին ձգելով անմոռանալի յիշատակը մարդու մը, որ խոր գիտակցութեամբը հանրային մարդու կոչումին, լրիւ կատրած էր իր դերը` քառասուն տարի շարունակ ծառայելով հայ ժողովուրդին:

Արամ Սահակեան եղաւ հարազատ ներկայացուցիչը իր սերունդին, որ տարօրէն դժնդակ պայմաններու մէջ, ինքնաշխատութեամբ եւ յամառ ճիգերով հասաւ դիրքի մը, որ անփոխարինելիօրէն իրն է եւ իր մահէն ետք պիտի լեցուի այն քաղցր յիշատակով, որ զինք ճանչցողները պիտի պահեն իրենց սրտին մէջ:

Մեր հանգուցեալ ընկերոջ կեանքը կապուած կը մնայ լիբանանահայ գաղութի կազմաւորման պատմութեան հետ: Հինէն փոխադրուած Պէյրութ, կարճ ատեն մը վերադառնալէ ետք իր ծննդավայրը` Ուրֆա, Արամ Սահակեան 1921-էն մինչեւ 1962, ամբողջ 41 տարի մնաց ու գործեց այս երկրին մէջ, հանդիսացաւ կեդրոնական դէմքերէն մէկը այս գաղութին` թէ իբրեւ հանրային գործիչ, կուսակցական ղեկավար եւ թէ՛ իբրեւ գրագէտ, հրապարակագիր ու հռետոր:

Բոլոր անոնք, որոնք այս գաղութի հանրային կեանքին մէջ դեր մը կատարած են, անպայման որ գործակից ու խորհրդակից ունեցած են Արամ Սահակեանը, որ իր գնահատելի բաժինը բերած է լիբանանահայութեան վերելքին ու բարգաւաճման գործին մէջ:

Անուրանալի է նաեւ այն դերը, որ Արամ Սահակեան իբրեւ գրող ունեցաւ` նորահաս սերունդին մօտ արթնցնելով սէրը դէպի գիրն ու գրականութիւնը: Շատեր, որոնք այսօր գրական մարզի մէջ դիրքի ու համբաւի տիրացած են, ուրախութեամբ կը խոստովանին, թէ որքա՛ն մեծ ազդեցութիւն ունեցած է իրենց վրայ Արամ Սահակեանի քաջալերանքն ու նորահաս գրողներու հանդէպ ցոյց տուած գուրգուրանքն ու հոգածութիւնը:

Առանց գրական քննադատ մը ըլլալու, իբրեւ գեղեցիկի ճաշակն ունեցող մարդ, Արամ Սահակեան եղաւ տաղանդախոյզ մը, որ բացառիկ խանդավառութեամբ կը կարդար ու կը մատնանշէր գրական յաջող երկեր` հայաստանեան թէ սփիւռքահայ գրողներու գործերէն:

Արամ Սահակեանի մահը, ինչպէս բոլոր այն հանրային գործիչներուն, որոնք անդարձ բաժնուեցան մեզմէ, առիթ կ՛ընծայէ մեզի անդրադառնալու կենսական խնդրի մը, որ յատուկ է բոլոր գաղութներուն: Հիները կ՛երթան ու զանոնք փոխարինելու համար նոյն խանդավառութիւնն ու նուիրումը ունեցող նորեր չեն հասնիր: Ճիշդ է որ անյեղլի ճշմարտութիւն է, որ իւրաքանչիւր սերունդ կու տայ իրմէ ակնկալուածը, բայց ներկայիս հայութիւնը կ՛ապրի այնպիսի պայմաններու ներքեւ, որ սերունդներու յաջորդականութիւնը բնականոն հոլովոյթի մը չի հետեւիր:

Այդ պատճառով յաւելեալ ճիգ պէտք է, որպէսզի նորերը գան վերցնելու այն դրօշակը, որ իրենց կը փոխանցուի` իբրեւ խորհրդանշանը ժողովուրդի մը, որ ապրիլ ու գոյատեւել կ՛ուզէ որպէս ազգային եւ մշակոյթին առանձին միաւոր` հակառակ ստեղծուած անօրինակ պայմաններուն:

Արամ Սահակեաններու մահով ստեղծուած բացը այն ատեն միայն կը գոցուի, երբ նոր սերունդը, հաւատքի բացառիկ վկայութեամբ մը, գայ ամբողջապէս նուիրուելու այս ժողովուրդին, որուն ծառայելու պատրաստակամութիւնը ունի:

Մեր սիրելի ընկերոջ մահուան քառասունքին առթիւ, ոգեկոչելով իր անմոռանալի յիշատակը, ունինք այն վստահութիւնը, թէ մեկնողներու գործը կիսատ պիտի չմնայ եւ նոր սերունդը պիտի պատասխանէ սրբազան կոչին: